Robot süpürgeler evinizin haritasını çıkarıyor, akıllı kameralar yaşam alanlarınızı izliyor, internete bağlı araçlar ise uzaktan müdahale riski taşıyor. Teknolojinin hayatı kolaylaştıran yüzünün ardında büyüyen siber güvenlik tehdidine dikkat çeken Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a yaptığı değerlendirmelerde, akıllı cihazların oluşturabileceği risklere ve kullanıcıların alması gereken önlemlere ilişkin önemli uyarılarda bulundu.
TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, internet bağlantılı cihazların ve akıllı ev sistemlerinin de güvenlik riski taşıyabildiğini belirterek robot süpürgeler, kameralar ve diğer akıllı cihazların kötü niyetli kişiler tarafından kontrol edilebileceğine ilişkin örnekler paylaştı.
Dijital sistemlerde güvenliğin yalnızca güçlü şifrelerle sağlanamayacağını ifade eden Akşit, internete bağlı sistemlerin siber saldırılara açık olabileceğine işaret etti. Akşit, özellikle otonom ve elektrikli araçların sahip olduğu kamera, sensör ve yazılımların güvenlik açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şöyle konuştu:
"Yapay zekâyla savaş simülasyonu yaparsanız, yapay zekâ hemen her seferinde arabaları füze olarak kullanıyor. Ne demek o? Yerde yürüyen güdümlü füze olarak kullanıyor. Arabanın kontrolünü ele geçiriyor. Seni askeri birliğin kapısına çakıyor. İçinde sen varsın, yoksun, yapay zekâyı pek ilgilendirmiyor onu. Çok tehlikeli. Biz Türkiye olarak ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI olarak yabancı elektrikli arabaları artık kampüsün içine sokmuyoruz. Çünkü çok fazla sensör var, kamera, bilmem ne, haritasını çıkarıyor ve kontrolü bizde değil. Yerlilere izin veriyoruz, yazılımı da kontrolü de bizde. Ama tehlike büyük. Allah korusun, bir savaş durumunda ne olacağını bilemezsiniz. Yazılımın kontrolü sizde ise şifreyi, yazılımı değiştirip tekrar güvence altına alabilirsiniz. Ama yazılım ve kontrol başka birindeyse, o ne istiyorsa onu yapar, ne yazık ki."
TEI Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit, yabancı elektrikli araçların bazı savunma sanayisi kuruluşlarının kampüslerine alınmadığını açıkladı. Elektrikli araçlar gerçekten uzaktan kontrol edilerek bir güvenlik tehdidine dönüştürülebilir mi?
Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan: Evet, belirli güvenlik açıkları ve teknik koşullar oluştuğunda araçlara uzaktan müdahale edilebilir. Ancak bunu yalnızca elektrikli araçlarla sınırlamak yanlış olur. İnternete bağlı, yazılımla yönetilen benzinli veya dizel araçlar da benzer riskler taşıyabilir. Nitekim 2015’te Fiat Chrysler, uzaktan müdahaleye imkân veren bir güvenlik sorunu nedeniyle yaklaşık 1,4 milyon aracı kapsayan bir yazılım güncellemesi ve geri çağırma süreci başlatmıştı.
Burada iki farklı tehdit bulunuyor. Otonom araçların kameraları ve sensörleri üzerinden hassas bilgilerin toplanması ve aracın sürüş sistemlerine müdahale edilmesi. Bir kameraya erişebilmek, otomatik olarak direksiyonu veya freni kontrol edebilmek anlamına gelmese de erişimin var olduğunu bilmek, her zaman gerçekleştirilebilme ihtimalini de doğuruyor. Bunun için ilgili sistemlere ulaşılması ve onları koruyan güvenlik katmanlarının aşılması gerekir. Dolayısıyla her bağlantılı araç kolayca ele geçirilebilir diyemeyiz. Risk, aracın tasarımına ve mevcut açıklara bağlıdır. Bu, hackerların erişimi için geçerlidir.
Diğer konu ise o otomobillerin uzaktan tüm kontrollere erişebiliyor olmaları ve üretim aşamasında bu şekilde tasarlanmış olmaları. Bu erişimlerin sürüş güvenliği ve kaza anında acil yardım için olduğu söylense de kötü niyetli bir üretici tarafından veri toplamak amacıyla da rahatlıkla kullanılabilir. Elbette bunu her otonom araç için söyleyemeyiz. Aldığımız arabaların özelliklerini ve erişimlerle ilgili aydınlatma metinlerini çok ayrıntılı okuyup anlamalıyız.
Savunma tesisleri açısından, sürüş kontrolü ele geçirilmese bile görüntülerin, konumların ve hareket düzeninin dışarı aktarılması ciddi bir güvenlik gerekçesi olabilir. Bununla birlikte yerli üretimde yazılımın denetlenebilirliği, verilerin nereye gittiği ve güncelleme yetkisinin kimde olduğu gibi konular, araçların daha güvenli kullanılmasını sağlamaktadır. Teknolojik anlamda otonom araç ve diğer cihazların yazılımlarının bizim tarafımızdan üretiliyor olması, tam bağımsız ve güvenli teknoloji anlamında bu tarz sorunların en hızlı çözümüdür.
Yapay zekâ destekli savaş simülasyonlarında araçların birer silah gibi kullanılabilmesi mümkün mü?
Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan: Simülasyonun kuralları ve sisteme tanınan imkânlar buna izin veriyorsa yapay zekâ, araçları hedefe çarptırmayı bir saldırı seçeneği olarak değerlendirebilir. Fakat simülasyonda bir eylemin seçilmesiyle gerçek dünyada o eylemi gerçekleştirecek teknik yeteneğe sahip olmak farklı şeylerdir. Simülasyonda aracı kontrol altına alma komutu kolayca uygulanabilirken gerçek dünyada bağlantı, güvenlik açıkları, kontrol yetkileri ve fiziksel koşullar belirleyici olacaktır. Ama dediğim gibi, bir suikast silahına dönüşebilir.
Tabii böyle bir senaryo, yapay zekânın insanlara düşmanlık beslediğini göstermez. Sonucu anlamak için sisteme hangi hedefin verildiğine, hangi sınırların konulduğuna ve simülasyonun hangi varsayımlar üzerine kurulduğuna bakmak gerekir. Yapay zekâ, erişim alanı ve sınırları doğrultusunda böyle bir kontrol sağlayabilir. Bu hakların insanlar tarafından tanımlanıp yapay zekâya verildiğini de unutmamak gerekir.
Bu yalnızca teorik bir ihtimal mi, yoksa bugün karşılaşabileceğimiz bir tehdit mi?
Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan: Bağlantılı araçlara ve akıllı cihazlara siber saldırı düzenlenmesi, bugün karşılığı olan bir tehdittir. Araçlara uzaktan müdahale güvenlik araştırmalarında ispatlandı, robot süpürgelerde cihazın ele geçirilmesine imkân verebilen açıklar üreticiler tarafından da doğrulandı. Dolayısıyla konunun tamamını ciddi bir risk olarak değerlendirmemiz gerekiyor.
Ancak tek bir araç modelinde belirli bir açığın kullanılabilmesi, farklı markalardan bütün araçların aynı anda ele geçirilebileceğini göstermiyor. Yapay zekânın geniş bir araç filosunu ele geçirerek koordineli saldırı gerçekleştirmesi, çok daha fazla teknik koşul gerektiren ayrı bir senaryodur. Bugün için doğru yaklaşım, kanıtlanmış açıkları gidermek ve olası ağır sonuçlara karşı önlem almaktır. Kritik tesislerde güvenlik tedbiri alınması için mutlaka bir saldırının yaşanmasını beklemek gerekmez. Alınan tedbir de saldırının kaçınılmaz olduğunun kanıtı değildir ama hazırlıklı olmamızı sağlar.
Robot süpürgeler, akıllı televizyonlar, güvenlik kameraları ve sesli asistanlar üzerinden evlerin dijital haritasının çıkarılması veya kişisel verilerin ele geçirilmesi mümkün mü?
Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan: Elbette mümkün ancak her cihaz aynı veriyi toplamaz ve aynı yeteneğe sahip değildir. Haritalama özellikli robot süpürgeler odaların yerleşimini ve engelleri belirleyebilir. Kameralar, görüntü alanlarındaki kişileri ve hareketleri kaydedebilir. Sesli asistanlar, etkinleşmelerine ve ayarlarına bağlı olarak ses kayıtları ve kullanım geçmişi oluşturabilir. Akıllı televizyonlarda ise izleme alışkanlıkları, uygulama kullanımı ve cihaz bilgileri öne çıkar. Kamera ve mikrofon özellikleri modele göre değişir.
Bunların hepsi evin eksiksiz fiziksel haritasını tek başına çıkaramasa da birlikte çalıştıklarında ciddi anlamda veri toplayabilirler. Asıl risk, ayrı ayrı toplanan bilgilerin birleştirilmesiyle evdeki yaşamın ayrıntılı bir profilinin oluşturulabilmesidir. Görüntüler, cihazların kullanım saatleri ve hareket kayıtları birlikte değerlendirildiğinde evde ne zaman bulunulduğu veya günlük alışkanlıklar hakkında çıkarımlar yapılabilir. Üstelik mahremiyet sorunu yalnızca dışarıdan gelen bir hacker ile sınırlı değildir. Üreticinin verileri gereğinden uzun saklaması veya çalışanlarına aşırı erişim yetkisi vermesi de risk oluşturur.
Vatandaşların akıllı cihaz satın alırken dikkat etmesi gereken en önemli üç güvenlik kriteri nedir?
Siber Güvenlik Uzmanı Osman Demircan:
Güvenlik güncellemesi desteği:
Üretici, cihazı kaç yıl güncelleyeceğini açıkça belirtmeli ve güvenlik açıklarını giderecek bir destek mekanizması sunmalı. Otomatik güncelleme her zaman önemli bir avantajdır. Satın alırken yalnızca garanti süresini değil, güvenlik desteğinin biteceği tarihi de sormak gerekir.
Hesap ve erişim güvenliği:
Cihaz herkeste aynı olan sabit bir parolayla çalışmamalı, güçlü ve kişiye özgü parola kullanılabilmelidir. İnternet üzerinden erişilen hesaplarda iki aşamalı doğrulama bulunması, bağlı kullanıcıların görülebilmesi ve gereksiz uzaktan erişimin kapatılabilmesi tercih sebebi olmalıdır.
Veri üzerinde kullanıcı kontrolü:
Hangi bilgilerin toplandığı, nerede saklandığı ve kimlerle paylaşıldığı anlaşılır biçimde açıklanmalıdır. Kullanıcı kayıtlarını silebilmeli, gereksiz veri toplamayı kapatabilmeli ve mümkünse cihaz temel işlevlerini buluta veri göndermeden yerine getirebilmelidir. Kamera ve mikrofonu fiziksel olarak kapatma imkânı da bence gerçekten önemli bir özellik.
Satın alırken “Bu cihaz ne yapabiliyor?” kadar “Ne kadar bilgi/veri topluyor, kim erişebiliyor, kaç yıl saklanıyor ve kaç yıl korunacak?” sorularını da sormamız gerekiyor.
Google Play
App Store
10:09
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ