Yapay zeka laboratuvarda sıfırdan virüs üretti: "Kusursuz biyolojik silah" endişesi

Bilim insanları, yapay zeka sistemlerini kullanarak laboratuvar ortamında sıfırdan virüs genomları oluşturmayı başardı. Microsoft tarafından yürütülen çalışmada, söz konusu teknolojinin güvenlik kontrollerini atlatabilen toksinler tasarlayabileceği ortaya kondu. Uzmanlar "biyolojik silah" riskine karşı uyardı.

KAYNAK:
Murat Makas
|
GİRİŞ:
08.01.2026
saat ikonu 13:42
|
GÜNCELLEME:
08.01.2026
saat ikonu 14:05

Bilim insanları, veri kalıplarını öğrenen yapay zeka sistemlerini kullanarak laboratuvar ortamında sıfırdan tam viral genomlar yazmayı başardı. Microsoft öncülüğünde yürütülen paralel bir çalışma ise YZ araçlarının, bilinen toksinleri yaygın DNA sentezi güvenlik kontrollerinden kaçacak şekilde yeniden tasarlayabildiğini ortaya koydu.

Yapay zeka yapımı virüsler, insanları değil bakterileri enfekte eden "bakteriyofajlar" olsa da uzmanlar yine de yaşanan gelişmeyi ciddi bir potansiyel tehlike olarak nitelendiriyor.

Yapay zeka laboratuvarda sıfırdan virüs üretti: "Kusursuz biyolojik silah" endişesi

MICROSOFT’TAN GÜVENLİK UYARISI

Microsoft Research bünyesinde Bruce J. Wittmann liderliğinde yürütülen çalışma, yapay zeka ile tasarlanan proteinlerin genetik güvenlik kontrollerini nasıl atlatabildiğini gözler önüne seriyor.

Kıdemli uygulamalı bilim insanı olarak çalışan Wittmann, laboratuvarlar ve sentez şirketleri için DNA taramasını daha güvenilir hale getiren araçlara odaklanıyor. Bu projeler, bir dizideki makul DNA uzantılarını tahmin eden yapay zeka araçları olan "genom-dil modellerine" dayanıyor.

Binlerce dizi üzerinde eğitilen modeller, doğal viral ailelere benzeyen ancak tamamen yeni genomlar önerebiliyor. Bunun sonucunda, makine tasarımı bir virüsün veya proteinin gerçek deneylerde nasıl davranacağını tahmin etmeyi uzmanlar için hayli zorlaştırıyor.

Yapay zeka laboratuvarda sıfırdan virüs üretti: "Kusursuz biyolojik silah" endişesi

'HEM İLAÇ HEM SİLAH' OLABİLİR

Bilim dünyası, niyete bağlı olarak yarar veya zarar sağlayabilen güçlü teknolojileri "çift kullanımlı araştırma" olarak tanımlıyor.

Astım cihazları (inhaler) için ilaç damlacıklarını optimize eden aynı algoritma, daha etkili aerosol kimyasal veya biyolojik saldırılar için reçeteler de sunabilir. Özellikle kontrollü örnekler yerine gerçek dünya sağlık verileri üzerinde test edildiğinde, modellerin kapasitesi endişe verici boyutlara ulaşabiliyor.

Yapay zeka laboratuvarda sıfırdan virüs üretti: "Kusursuz biyolojik silah" endişesi

Yakın tarihli bir ön baskı çalışmasında araştırmacılar, ilgili modelleri kullanarak yüzlerce aday faj genomu tasarladı ve çalışan 16 virüs geliştirmeyi başardı. Doktorlar, her fajın yalnızca belirli bakterileri enfekte etmesi nedeniyle kişiye özel kokteyllerin standart ilaçların başarısız olduğu antibiyotiğe dirençli enfeksiyonları tedavi edebileceğini umuyor.

Ancak araştırmacılar, eğitim verilerinde hangi genomların ve toksinlerin yer alacağını dikkatlice sınırlamanın hayati bir güvenlik bariyeri olduğunu savunuyor.

ETİKETLER
#Teknoloji
YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.