Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Antalya’nın Akseki ilçesinde, özellikle Toros Dağları’nda yetişen andız ağaçlarının kozalakları sonbaharda toplanarak geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürülüyor. Yaklaşık bir hafta süren üretim sürecinde 5 kilo kozalaktan 1 kilo pekmez elde ediliyor.
Akseki ilçesinde sonbaharla birlikte andız pekmezi üretimi için mesai başladı. Dağlık ve engebeli arazilerdeki andız ağaçlarından tek tek toplanan kozalaklar, çuvallara doldurularak evlere taşınıyor. Kozalaklar, bazı vatandaşlar tarafından makinelerle, bazıları tarafından ise çekiç ve keser kullanılarak kırılıyor.

Akseki’nin Alaçeşme Mahallesi’nde yaşayan Abdullah Uğur, andız pekmezini geleneksel yöntemlerle hazırladıklarını belirtti.
Üretim aşamalarını anlatan Uğur, “Dağdan toplanıp gelen andız ağacının meyvelerini suda ıslatıyoruz. İki gün suda kaldıktan sonra süzüyoruz. Daha sonra durulması için bir gün bekletiyoruz. Ardından kazanda kaynatmaya başlıyoruz. Kıvamına geldiğinde soğumaya bırakıyoruz. Soğuduktan sonra da paketliyoruz” dedi.

Andız pekmezi yapımında kullanılan kozalaklar, olgunlaştıktan sonra ormanlık alanlardan toplanıyor. Kırılan kozalaklar birkaç gün suda bekletilip süzüldükten sonra elde edilen sıvı, büyük kazanlarda uzun süre kaynatılıyor.

Yaklaşık bir hafta süren üretim sürecinde kaynatma işlemi yaklaşık 18 saat devam ediyor. Suyun koyulaşarak pekmez kıvamına gelmesinin ardından ürün soğutulup paketleniyor. Üreticilerin verdiği bilgiye göre, 5 kilo andız kozalağından yaklaşık 1 kilo pekmez elde ediliyor.

Toros Dağları’nda yetişen bitkilerden yağ da çıkaran Abdullah Güven, yörede geleneksel yöntemlerle yapılan andız pekmezi üretiminin zahmetli olduğunu ifade etti.
Andız kozalaklarının toplanıp kırıldıktan sonra suda bekletildiğini ve kazanlarda kaynatıldığını anlatan Güven, iğne yapraklı bu ağaçların yöre halkı tarafından faydalı kabul edildiğini belirtiliyor.

Akseki'de geleneksel yöntemlerle üretilen andız pekmezinin kilogramı 500 liradan satışa sunuluyor. Bazı vatandaşlar topladıkları kozalakları kendi ihtiyaçları için pekmeze dönüştürürken bazıları da kozalaklarını pekmez üreticilerine satarak gelir elde ediyor. Zorlu arazi şartlarında başlayan toplama mesaisi, günler süren hazırlık ve uzun kaynatma işleminin ardından tamamlanıyor. Andız pekmezi üretimi, yörede geleneksel yöntemlerin yaşatılmasının yanı sıra aile bütçelerine de katkı sağlıyor.
Andız, Toros Dağları'nda doğal olarak yetişen iğne yapraklı ağaçlar arasında yer alıyor. Kozalakları geleneksel pekmez üretiminde kullanılan ağaç, yöre halkının doğal ürünlere dayalı üretim kültüründe önemli bir yer tutuyor. Andız pekmezi, yöre halkı tarafından özellikle kış aylarında tüketiliyor. Pekmezin astım, bronşit ve öksürük gibi rahatsızlıklara iyi geldiği biliniyor.