İran ile ABD arasındaki müzakere süreci devam ederken, İsrail ve ABD sabah saatlerinde İran'a ortak saldırılar düzenledi.
İsrail Savunma Bakanlığı, İsrail'in İran'a "önleyici saldırı" başlattığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da İran'a yönelik "büyük bir operasyon" başlattıklarını açıkladı.
Saldırılarda, başkent Tahran, İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Buşehr, Kirmanşah başta olmak üzere 24 eyalette çeşitli noktalar hedef alındı.
İran Kızılayı, saldırılarda şu ana kadar 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin de yaralandığını bildirdi.
İran ordusu, ABD ile İsrail'in saldırılarına karşılık İsrail'e balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırılar başlattığını duyurdu.
İran ordusu; Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerde de ABD üslerine ve hedeflerine füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenledi.
Gelişmeler üzerine ülkeler de yaşananlara karşı tavrını belli etti. İşte ülkelerin ABD ile İsrail'in İran'a başlattığı savaşla ilgili açıklamaları...
Avusturya Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının tüm bölge ve ötesinde istikrarı, güvenliği tehlikeye atabileceğine işaret ederek, gerilimin azaltılması çağrısında bulundu. Bakan Meinl-Reisinger, İran halkının, özgürlüğü ve kendi demokratik yolunu belirleme hakkını savunduğunu belirterek, rejimin, yıllardır "sistematik olarak insan haklarını ihlal ettiğini" kaydetti.
Uluslararası düzenin daha da bozulması ve askeri gerilimin tırmanması riski konusunda derin endişe duyduğunu vurgulayan Meinl-Reisinger, "Bu, tüm bölge ve ötesinde istikrarı, güvenliği tehlikeye atacaktır. Bu nedenle, gerilimin azaltılması ve bölgedeki tüm devletlerin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi çağrısında bulunuyorum." ifadelerini kullandı.
Fransa, İngiltere ve Almanya, İran’ın bölgedeki ülkelere yönelik saldırılarını en güçlü şekilde kınadıklarını bildirdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin yaptıkları görüşmenin ardından yayımlanan ortak açıklamada, "İran’ın bölgedeki ülkelere yönelik saldırılarını en güçlü şekilde kınıyoruz. İran ayrım gözetmeyen askeri saldırılardan kaçınmalıdır." ifadelerine yer verildi. Müzakere masasına dönüş çağrısının yapıldığı açıklamada, İran'dan "müzakere yoluyla bir çözüm araması" talep edildi. "İran halkının kendi geleceğine karar verebilmesi gerektiği" kaydedilen açıklamada ayrıca Fransa, İngiltere ve Almanya’nın ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılara katılmadığı dile getirildi.
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise açıklamasında İngiliz savaş uçaklarının aktif görevde olduğunu belirterek İran’a çağrı yaptı. Starmer, açıklamasında İngiliz hava kuvvetlerinin ABD-İsrail ortaklığında gerçekleşen koordineli operasyonlara katıldığını vurguladı.
Starmer, “İngiliz uçakları, koordineli bölgesel savunma operasyonlarının bir parçası olarak bugün gökyüzündedir.” ifadelerini kullandı. İran’a yönelik net mesajlar veren Starmer, gerilimin daha fazla tırmanmaması gerektiğini belirtti. Starmer, “İran bunu şimdi sona erdirebilir. Daha fazla saldırıdan kaçınmalı, silah programlarından vazgeçmeli ve İran halkına karşı uyguladıkları korkunç şiddet ve baskıya son vermelidirler.” dedi.
İsviçre, Körfez ülkeleri ve Orta Doğu genelindeki saldırıların ardından artan gerilimden endişe duyduğunu bildirdi. İsviçre Dışişleri Bakanlığının sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulunuldu. Paylaşımda, "İsviçre, Körfez ülkelerine ve Orta Doğu genelindeki askeri saldırılar ve müdahalelerin ardından yaşanan tehlikeli ve hızla genişleyen gerilimden derin endişe duyuyor." denildi.
Yunanistan'da muhalefet partileri ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırılar için endişe duyduklarını ve bu saldırıları kınadıklarını belirtti. Yunanistan solundaki Radikal Sol İttifak Partisinden (SYRIZA) yapılan yazılı açıklamada "SYRIZA, ABD ve İsrail'in İran'a karşı savaş operasyonunu esefle kınamaktadır." ifadesine yer verildi. Bunun bölge için son derece tehlikeli bir gelişme olduğu vurgulanan açıklamada, Yunanistan'ın bu durumdan etkilenmemesinin mümkün olmadığı belirtildi.
Sudan, İran’ın Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün'e yaptığı saldırıyı kınadı. Sudan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Sudan hükümeti, İran’ın Katar Devleti, Bahreyn Krallığı, Kuveyt Devleti ve Ürdün Haşimi Krallığı’na yönelik açık ve gayrimeşru saldırısını en güçlü ve net ifadelerle kınamaktadır." ifadeleri kullanıldı. Sudan’ın, söz konusu kardeş ülkelerin egemenliği ve toprak bütünlüğü ile tam dayanışma içinde olduğu teyit edilerek, uluslararası hukukun temel ilkelerine uyulması ve tarafların müzakere masasına dönmesi çağrısında bulunuldu.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, bölgede çatışmanın genişlemesini önlemek amacıyla siyasi ve diplomatik çözümlerin benimsenmesi gerektiğini belirtti. Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre Abdulati, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye, Fransa, Almanya, Avusturya ve İspanya Dışişleri Bakanlarıyla telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde İran’daki gelişmeler ile gerilimin düşürülmesine yönelik çabalar ele alındı.
Yemen, İran’ın bölgedeki bazı Arap ülkelerin egemenliğini hedef alan saldırılarını açık ihlal ve bölgesel güvenliği tehdit eden eylemler olarak nitelendirerek şiddetle kınadı. Yemen hükümetinden yapılan yazılı açıklamada, İran’ın eylemlerinin Birleşmiş Milletler Antlaşması ve uluslararası hukuku ihlal ettiği vurgulandı. Açıklamada, Yemen’in Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün ile tam dayanışma içinde olduğu ve bu ülkelerin güvenliğinin Yemen’in güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtildi.
Yemen'deki Husiler (Ensarullah Hareketi) ise İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının "felaket sonuçlar doğuracağı" uyarısında bulundu.
Ensarullah'a bağlı SABA haber ajansının aktardığına göre, başkent Sana merkezli "Yemen Değişim ve İnşa Hükümeti" tarafından yapılan yazılı açıklamada, saldırıların bağımsız bir devletin egemenliğinin açık ihlali olduğu, uluslararası ve insani hukuka aykırılık teşkil ettiği belirtildi.
Açıklamada, "ABD-İsrail tırmanışının" bölge ülkeleri ve halklarının yanı sıra küresel güvenlik ve istikrar açısından da ciddi ve yıkıcı sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Söz konusu gelişmelerin, "siyonist düşmanın ilan edilmiş yayılmacı hedeflerine hizmet ettiği" vurgulanan açıklamada, İran güçlerinin İsrail toprakları ve bölgedeki ABD üslerini hedef aldığı belirtilen "ilk yanıtı" takdir edildi.
Libya Ulusal Birlik Hükümeti Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, krizlerin askeri yollarla değil, diplomatik kanal ve yapıcı diyalog yoluyla ele alınması gerektiği belirtildi.
Açıklamada, İsrail'in, İran'a yönelik saldırılarıyla bölgede askeri gerginliği tırmandırmasının "kabul edilemez" olduğu kaydedildi.
Bakanlığın açıklamasında, Suudi Arabistan, Katar, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün'ün egemenliğinin ihlal edilmesinin de "iyi komşuluk" ilkeleriyle uyuşmadığı aktarıldı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in İran'ın Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Katar, Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik saldırılarını kınadığı ve söz konusu ülkelere mümkün olan her türlü desteği vermeye hazır olduğunu bildirdi.
Kırgızistan Dışişleri Bakanlığı, Orta Doğu’daki çatışmanın tüm taraflarına azami itidal gösterme çağrısı yaptı. Kırgızistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Orta Doğu’da tansiyonun yükselmesinden derin endişe duyulduğu belirtilerek taraflara "itidal" çağrısı yaptı.
Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, ABD ve İsrail'in saldırısında hedef alınan İran'ın Hürmüzgan eyaletindeki ilkokul saldırısını kınayarak, bunun "barbarlık" olduğunu belirtti. Petro, şunları kaydetti: "Bugünkü küresel şiddetin bilançosu, anlaşılan o ki (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu’nun bir füzesiyle katledilen çocuk yaştaki 50 kız çocuğu oldu. Bunun adı barbarlıktır. Eğer bunu talep edenler onların kızlarını öldürüyorsa, İranlı kadınlara 'başörtülerini çıkararak özgürleşin' demenin hiçbir anlamı yoktur. ABD ile İran arasındaki nükleer silahsızlanma görüşmeleri sürdürülmelidir. İnsanlık ise hem İsrail’in hem de Filistin’in kendi yöneticilerini belirlemek üzere özgür seçimler yapmasını talep etmelidir."
Ürdün Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu saldırıların egemenlik ve güvenliğe yönelik ciddi bir ihlal olduğu kaydedildi. Açıklamada, Ürdün'ün İran'ın saldırılarını en güçlü ifadelerle kınadığı vurgulanarak, hedef alınan ülkelerle tam dayanışma içinde olduğu ve onların güvenlik ile istikrarını desteklediği ifade edildi.
İran-ABD müzakerelerinin arabulucusu Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, müzakereler devam ederken İsrail ve ABD'nin İran'a saldırılar başlatmasında "hayal kırıklığına uğradığını" belirtti.
Irak hükümeti, ülke toprakları ve hava sahasının İran'a yönelik saldırılar için geçiş veya çıkış noktası olarak kullanılmasının kabul edilmeyeceğini belirterek, saldırıları kınadı.
Kuveyt Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, İran'ın topraklarını hedef alan saldırısının ülkenin egemenliği ve hava sahasının yanı sıra uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın açık ihlali olduğu belirtildi. Açıklamada, Kuveyt'in İran'ın saldırısını şiddetle kınadığı vurgulanarak, Kuveyt hava savunma sistemlerinin saldırıyı başarıyla püskürttüğü ifade edildi.
Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasının ardından "ülkesinin güvenliğini ve birliğini tehdit edecek herhangi bir maceraya sürüklenmesine" izin vermeyeceklerini açıkladı.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ülke topraklarının İran menşeli füzelerle hedef alınmasını şiddetle kınayarak, saldırıyı ulusal egemenlik ve toprak bütünlüğünün açık bir ihlali olarak nitelendirdi.
Katar, topraklarının İran tarafından füzelerle hedef alınmasını şiddetle kınayarak, saldırıyı ülkenin egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik açık bir ihlal olarak değerlendirdi.
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının uluslararası hukukun ihlali olduğunu söyledi.
İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, ABD ve İsrail'in, İran'a bu sabah başlattığı saldırıların ardından "durumun karmaşık olduğunu ve bunun bir yıldırım savaşı olmayacağını, günlerce süreceğini" söyledi.
İrlanda Başbakanı Micheal Martin, ABD ile İsrail'in İran'a gerçekleştirdiği saldırılardan derin endişe duyduğunu belirterek, tüm taraflara itidal çağrısı yaptı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı yazılı açıklamada, "ABD ve İsrail'in tek taraflı askeri harekatını reddediyoruz. Bu harekat, gerilimi tırmandırıyor ve daha belirsiz ve düşmanca bir uluslararası düzene katkıda bulunuyor. İran rejiminin ve Devrim Muhafızlarının eylemlerini de reddediyoruz. Orta Doğu'da uzun süreli ve yıkıcı bir savaşa daha tahammül edemeyiz." ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares de X'teki açıklamasında, "ABD ve İsrail'in İran'ı bombalamasının ardından yaşanan ciddi durumu yakından takip ediyorum. Uluslararası hukuka saygı gösterilmesini talep ediyoruz. Şiddet yalnızca kaos getirir. Barış ve istikrara giden yol, gerilimin azaltılması ve diyalogdur. Bölgedeki İspanyol büyükelçilikleri İspanyollar için tamamen faaliyettedir." değerlendirmesini yaptı.
Malezya Başbakanı Enver İbrahim, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıları eleştirerek, "İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve buna eşlik eden Amerikan askeri harekatı, Orta Doğu'yu felaketin eşiğine getiriyor." değerlendirmesinde bulundu.
Endonezya Dışişleri Bakanlığı, X hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından ve bunun Orta Doğu'da askeri gerilimi artırmasından duyduğu üzüntüyü dile getirdi.
Taraflara itidal ve diplomasi çağrısında bulunulan açıklamada, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto'nun iki tarafın da kabul etmesi durumunda arabuluculuk yapmaya ve gerekirse Tahran'a gitmeye hazır olduğu bildirildi.
Jiji Press'in haberine göre Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılar başlatmasının ardından Japon hükümetinin her türlü riske karşı hazırlık yapacağını ve mümkün olan tüm önlemleri alacağını söyledi.
Yonhap'ın haberine göre, Güney Kore Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, gerginliğin azaltılması için tüm taraflara azami çaba gösterilmesi çağrısı yapıldı. Açıklamada ayrıca, Seul hükümetinin durumu yakından takip ettiği ve İran'daki Güney Kore vatandaşlarının güvenliği için her türlü önlemin alındığı belirtildi.
Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, "İran'ın egemenliğine, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmeli." ifadesi kullanıldı.
Açıklamada, taraflar askeri eylemleri derhal sonlandırmaya, diyalog ve müzakereleri sürdürmeye ve Orta Doğu'da barış ve istikrarı korumaya davet edildi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının uluslararası temel ilkeleri ihlal ettiğini ve saldırıların kabul edilemez olduğunu bildirdi.
Bakanlıktan, İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına ilişkin yapılan yazılı açıklamada, bu saldırının planlı olduğuna işaret edilerek, şu ifadeler kullanıldı:
"Egemen ve bağımsız BM üyesi devlete yönelik saldırı, uluslararası temel ilkeleri ihlal ediyor. Saldırıların yeniden başlatılan müzakere süreci devam ederken yapılması kınanmayı hak ediyor."
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, ABD ile İsrail’in İran’a başlattığı saldırıya tepki göstererek, "Barış gücü (ABD), bir kez daha gerçek yüzünü gösterdi." ifadesini kullandı.
Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile yaptığı telefon görüşmesinde, "İran'a yönelik gerekçesiz saldırıları şiddetle kınadığını" bildirdi.
Hindustan Times'ın haberine göre, Hindistan Dışişleri Bakanlığı da ABD ve İsrail'in İran'ı hedef alan saldırılarına ilişkin açıklama yaptı.
Söz konusu durumdan "oldukça endişeli" olunduğu belirtilen açıklamada, "Tüm tarafları itidal göstermeye, gerginliğin tırmanması önlemeye ve sivillerin güvenliğini öncelemeye çağırıyoruz." ifadesi kullanıldı.
Açıklamada ayrıca, gerginliğin azaltılması için diyalog ve diplomasi yolunun tercih edilmesi gerektiği belirtilerek, "Tüm devletlerin egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı duyulmalıdır." denildi.
Brezilya hükümeti, saldırıları kınadığını ve bu durumdan ciddi endişe duyduğunu açıklayarak, söz konusu saldırıların taraflar arasında yürütülen müzakereler sırasında gerçekleştiğini bildirdi.
Brezilya, tüm taraflara uluslararası hukuka uymaları, gerilimi artıracak adımlardan kaçınmaları ve siviller ile sivil altyapının korunması için itidalli davranmaları çağrısında bulundu.
Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel, "İsrail ve ABD tarafından gerçekleştirilen, İran'ın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hiçe sayan saldırılar; uluslararası hukukun ve BM Şartı'nın açık bir ihlalidir." ifadesine yer verdi.
İLGİLİ HABERLER
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
04:00
YORUM YAZ
