ABD ile İran arasındaki tansiyon yükseldikçe enerji piyasalarında da dalgalanma büyüyor. Küresel petrol fiyatları uzun süredir görülmeyen seviyelere yaklaşmış durumda.
Brent petrolün varil fiyatı son bir haftada yaklaşık yüzde 30 artarak 94,5 dolara kadar çıktı. Piyasalarda psikolojik eşik olarak kabul edilen 100 dolar sınırına bu kadar yaklaşılması yatırımcıların da dikkatini çekiyor. Açıkçası enerji piyasalarında gerginlik hissedilir biçimde artmış durumda.
Fiyatlardaki bu sert yükselişten en fazla fayda sağlayan ülkelerden biri ise şimdilik Rusya gibi görünüyor. Rusya’nın ihraç petrolü olan Ural petrolünün varil fiyatı, Şubat ayının sonunda yaklaşık 45,7 dolar seviyesindeydi. Ancak Mart başına gelindiğinde fiyat neredeyse 70 dolara dayandı. Yani oldukça kısa bir sürede ciddi bir artış yaşandı. Analistlere göre Ural petrolünün varil fiyatının 60–70 dolar bandında kalması halinde Rusya federal bütçesi için önemli bir ek gelir oluşabilir.
Uzmanların hesaplamalarına göre bu fiyat aralığı korunursa Rusya bütçesi yaklaşık 1,5–2 trilyon ruble civarında ek gelir elde edebilir. Bu artış bütçe açığını tamamen kapatmaya yetmeyebilir. Ancak yine de kayda değer bir rahatlama sağlayabilir. Mevcut tahminler, bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 1,6’sından yüzde 1,5’e gerileyebileceğini gösteriyor. Öte yandan 2026 bütçe planlamasında Ural petrolü için ortalama 59 dolar varsayımı yapılmıştı. Fiyatların bu seviyenin üzerinde kalması halinde enerji gelirlerinin yüzde 7–8 artabileceği hesaplanıyor.
Jeopolitik gerilim yalnızca fiyatları değil ticaret akışını da etkiliyor. Son dönemde Rus petrolünün ihracat pazarlarında önemli bir değişim yaşanıyor. Ticaret verilerine göre Mart ve Nisan başı teslimatlarında Ural petrolü, Hindistan limanlarında Brent petrolüne kıyasla varil başına 4–5 dolar primle satılıyor. Avrupa’nın uyguladığı ambargonun ardından Rusya ihracatını büyük ölçüde Asya pazarına yönlendirmişti. Hint rafinerileri de bu sürecin en büyük alıcılarından biri haline geldi.
Tabii her şey Rusya açısından tamamen avantajlı değil. Petrol satışından elde edilen geliri sınırlayan bazı unsurlar da var. Örneğin Baltık Denizi kıyısındaki Primorsk Limanı çıkışlı Ural petrolü hâlâ Brent petrolüne göre yaklaşık 20 dolar iskonto ile işlem görüyor. Buna bir de taşımacılık maliyetlerindeki artış eklenmiş durumda. Baltık bölgesinden Hindistan’a gönderilen 100 bin tonluk Aframax tanker sevkiyatının maliyeti yaklaşık 15 milyon dolar seviyesine çıktı. Oysa Şubat ayında bu rakam 10–12 milyon dolar aralığındaydı.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
12:09
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ
