ABD İstatistik Bürosu'nun açıkladığı verilere göre ABD'de Eylül'de tarım dışı istihdam 29 bin arttı. Piyasaların genel beklentisi istihdamın 89 bin seviyesinde gerçekleşeceği yönündeydi. Bir önceki ayın verisi ise 133 bin seviyesindeydi. Açıklanan rakamın beklentilerin belirgin şekilde altında kalması, ABD iş gücü piyasasında soğuma sinyallerini güçlendirerek Fed’in faiz artırım süreçlerine devam etmeyeceği beklentisini artırdı. Peki piyasaların dört gözle beklediği bu veri altın, dolar gibi enstrümanları ve piyasaları nasıl etkileyecek? Ekonomist Dr. Sefer Humar, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a değerlendirdi.
ABD'de Eylül ayı tarım dışı istihdam verisi beklentilerin oldukça altında kaldı. Açıklanan 29 bin kişilik istihdam artışını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ekonomist Dr. Sefer Humar: Açıkçası bugün ABD’den gelen tarım dışı istihdam verisi piyasaların beklediğinden çok daha zayıf geldi. Eylül ayında ABD ekonomisi yalnızca 29 bin kişilik istihdam artışı sağladı. Piyasa beklentisi yaklaşık 89 bin kişiydi. İşsizlik oranı da yüzde 4,1’den yüzde 4,2’ye yükseldi.
Ben bu tabloyu şöyle okuyorum: Ekonomide fren lambası yanıyor ama araba henüz durmadı.
Burada tek bir veriye bakıp ABD ekonomisi resesyona gidiyor demek doğru olmaz. Fakat şunu net şekilde söyleyebiliriz: ABD iş gücü piyasasında soğuma belirginleşiyor ve bu durum Fed’in önündeki denklemi değiştiriyor.
Çünkü Fed’in iki temel sorumluluğu var; enflasyonu kontrol altında tutmak ve istihdam piyasasının fazla bozulmasını engellemek. Bugünkü veri, özellikle istihdam tarafında Fed’in daha dikkatli hareket etmesi gerektiğini söylüyor. Dolayısıyla gözler şimdi ekim ayındaki Fed toplantısına çevrildi.
Benim burada önemli gördüğüm nokta şu: Faiz kararını tek bir veri belirlemez ama bazı veriler kararın yönünü değiştirebilir. Bugünkü veri de bana göre Fed açısından böyle bir veri.
Peki bu gelişme altın açısından ne anlama geliyor?
Ekonomist Dr. Sefer Humar: Açıkçası ilk bakışta altın açısından destekleyici bir tablo var. Çünkü istihdamın zayıflaması, Fed’in daha sıkı bir para politikası uygulama ihtimalini azaltıyor. Faiz beklentileri aşağı geldikçe tahvil getirileri gerileyebilir, dolar üzerinde baskı oluşabilir ve bu da altının cazibesini artırabilir.
Ama ben burada “İstihdam kötü geldi, altın kesin yükselir” şeklinde mekanik bir denklem kurmam. Çünkü altının hikâyesi artık yalnızca Fed’den ibaret değil. Bugün altının arkasında Fed politikası ve reel faizlerin yanında merkez bankalarının altın talebi, jeopolitik riskler ve küresel yatırımcının güvenli liman arayışı da var.
Hatta bunu şöyle anlatabiliriz: Eskiden altının direksiyonunda büyük ölçüde Fed oturuyordu. Şimdi direksiyonda Fed var ama yanında merkez bankaları, jeopolitik riskler ve küresel yatırımcı da oturuyor.
Dolayısıyla bugünkü veri altın açısından olumlu bir hikâye oluşturuyor. Ancak bundan sonraki fiyatlamada ABD enflasyonu, tahvil faizleri ve özellikle Fed üyelerinin ekim toplantısındaki mesajları çok daha önemli olacak.
Bir de piyasaların çok temel bir kuralı vardır: Piyasa sadece veriye değil, verinin beklentiden ne kadar saptığına fiyatlama yapar. Bugün beklenti 89 bin, gerçekleşme 29 bin. Aradaki fark oldukça büyük. Bu nedenle piyasanın ilk reaksiyonunun güçlü olması normal. Ama yatırımcı açısından burada biraz sakin olmak gerekiyor. Çünkü piyasalarda ilk fiyatlama ile nihai hikâye her zaman aynı olmayabilir.
Benim bakış açım şu: Veriyi görünce heyecanlanmayın, verinin piyasadaki ikinci etkisini okuyun.
Çünkü bugün istihdam zayıf geldi diye altın destek bulabilir. Ama yarın piyasalar “Bu geçici bir yavaşlama mı, yoksa ABD ekonomisinde daha kalıcı bir soğuma mı?” sorusuna cevap arayacak.
Eğer istihdamdaki zayıflama devam eder ve enflasyon da aşağı yönlü seyrini sürdürürse, Fed’in faiz politikası açısından daha güvercin bir tablo ortaya çıkabilir. Bu da altın açısından daha güçlü bir hikâye oluşturabilir.
Türkiye açısından baktığımızda gram altın için hangi göstergeler öne çıkıyor?
Ekonomist Dr. Sefer Humar: Türkiye açısından baktığımızda ise gram altında yalnızca ons altını takip etmek yeterli değil. Ons altın ile dolar/TL’nin birlikte hareketi gram altının yönünü belirleyen temel unsurlardan biri olmaya devam edecek.
Özetle ben bugünkü ABD istihdam verisini altın açısından destekleyici, dolar ve ABD tahvil faizleri açısından ise aşağı yönlü baskı oluşturabilecek önemli bir veri olarak görüyorum.
Fakat hikâyenin sonunu bugün yazmak için erken. Çünkü merkez bankacılığında bazen bir rakamdan daha önemli olan, o rakamın politika yapıcının zihninde oluşturduğu hikâyedir. Bugün ABD ekonomisinin Fed’e anlattığı hikâye ise bence oldukça açık: İstihdam hâlâ ayakta, ama artık eskisi kadar güçlü değil. Ve şimdi bütün piyasa Fed’in bu hikâyeye nasıl cevap vereceğini bekliyor.
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
16:19
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ