Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), KOBİ kredileri ve TL zorunlu karşılıklar için düzenleme yaptı. KOBİ kredileri için yüzde 4,5 olan büyüme sınırı yüzde 5’e yükseltildi. Türk lirası zorunlu karşılıklarda da bloke tesis oranları düşürüldü. TCMB'nin makro ihtiyati çerçeveye ilişkin basın duyurusunda, makrofinansal istikrarı ve bankaların likidite yönetimini desteklemek amacıyla zorunlu karşılık uygulamasında değişiklikler yapıldığı belirtildi. Ekonomist Necmettin Batırel, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a yapılan değişikliğin beklenen etkilerini anlattı.

Merkez Bankası, KOBİ kredilerindeki aylık büyüme sınırını yüzde 4,5’ten yüzde 5’e çıkardı. Bu değişikliğe hangi gelişme yol açtı?
Necmettin Batırel: Merkez Bankası, finansal istikrarı güçlendirmek ve reel sektörün krediye erişimini desteklemek amacıyla KOBİ kredilerindeki aylık büyüme sınırını yüzde 4,5’ten yüzde 5’e çıkardı. Merkez Bankası, Mayıs 2026'da enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan sıkı para politikası duruşunu tahkim etmek için KOBİ kredilerindeki büyüme sınırını yüzde 5’ten yüzde 4,5’e indirerek sıkılaştırmaya gitmişti.

Reel sektörün finansmana erişiminin zorlaşmasının arkasında hem makroekonomik politikalar hem de bankacılık sistemine getirilen kısıtlamalar var. Enflasyonla mücadele kapsamında uygulanan sıkı para politikası nedeniyle kredi faizleri oldukça yüksek seviyelerde seyrediyor. Bu durum, işletmeler için borçlanma maliyetlerini katlanılamaz hale getirdi. Merkez Bankası, piyasadaki likiditeyi kontrol etmek ve iç talebi yavaşlatmak amacıyla bankaların açabileceği kredi miktarlarına katı büyüme sınırları (kotalar) uyguluyor.
Bankalar bu sınırları aştıklarında cezai müeyyidelerle (menkul kıymet tesisi vb.) karşılaştıkları için kredi musluklarını kısmak zorunda kaldı. İşte bu problemi aşmak için Merkez Bankası, KOBİ’lere kredi musluklarını açtı. Aynı zamanda eş zamanlı olarak bankaların Türk lirası zorunlu karşılıklarındaki bloke tesis oranlarını da düşürerek fonlama maliyetlerini azalttı, likidite yönetimine esneklik sağladı.

KOBİ kredilerindeki büyüme sınırının yüzde 4,5’ten yüzde 5’e çıkarılması ne sağlayacak?
Necmettin Batırel: Bu artış ne sağlayacak? Bankaların KOBİ’lere kullandırabileceği kredi limit alanı genişleyecek. İşletmeler, işletme sermayesi, üretim ve yatırım ihtiyaçları için bankalardan daha rahat kredi bulabilecek. Sıkı para politikasının reel sektör üzerindeki daraltıcı baskısı KOBİ’ler özelinde hafifletilerek istihdam ve üretim çarklarının dönmesi desteklenecek.
Zorunlu karşılıklardaki bloke indirimleriyle birlikte, bankalar paralarının daha küçük bir kısmını Merkez Bankası'nda kilitlemek zorunda kalacak. Serbest kalan bu nakit, KOBİ kredisi olarak piyasaya sürülecek.