Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Türkiye'de tadilat yaptırmak heyecanlı olduğu kadar sıkıntılı bir süreç. Yanlış ölçüler, haftalarca geciken teslimatlar, kalitesiz malzemeler ve işe başladıktan sonra artan maliyetler tüketiciyi mağdur ediyor.
Peki tadilat için farklı kollardan görüştüğünüz ustalarla sağlıklı bir iletişim kurabilmek ve haklarınızı korumak için ne yapmak gerekiyor? 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da tüketici için hangi kritik maddeler bulunuyor? TÜKONFED (Tüketici Konfederasyonu) Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, tadilat ve mobilya süreçlerinde başınız yanmadan önce bilmeniz gereken tüm kritik detayları Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a detaylandırdı.

Sektörde sıkça karşılaşılan "zamanında iş bitirmeme" (gecikme) durumunda tüketiciler yasal olarak hangi haklara sahiptir?
TÜKONFED Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü: Tüketicilerimizin çok sık karşılaştığı sorunların başında işin zamanında bitirilmemesi, gecikmesi gelmekte.
Ev tadilatı, mutfak dolabı, mobilya, seramik, boya, su tesisatı ve marangozluk hizmetlerinde yaşanan mağduriyetler her geçen gün artıyor. Özellikle söz verilen tarihte teslim edilmeyen işler, ayıplı ürünler, sürekli artırılan fiyatlar ve yarım bırakılan tadilatlar tüketicilerin en çok şikâyet ettiği konular arasında yer alıyor. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, tüketiciyi bu tür mağduriyetlere karşı güçlü haklarla koruyor. Sözleşmede tarafların hak ve yükümlülükleri belirlenir. Bu itibarla hakkımızı ararken sözleşme esas alınacaktır.

USTAYA GÜVENMEYİN, SÖZLEŞMEYE GÜVENİN! Unutmayın; "İŞİ YARIM BIRAKAN DA, GEÇ TESLİM EDEN DE HUKUKEN SORUMLUDUR!"
Teslim tarihi yazılmayan sözleşme, ileride büyük mağduriyet doğurabilir. Sözleşmede kararlaştırılan sürede mal veya hizmet teslim edilmezse bu durum sözleşmeye aykırı ifa (ayıplı hizmet/temerrüt) sayılır.
Bir işin belirlenen sürede teslim edilmemesi sadece "gecikme" değildir. Bu durum; sözleşmeye aykırılık, hizmetin gereği gibi yerine getirilmemesi, tüketicinin maddi ve manevi zarara uğraması anlamına gelebilir.
Tüketici; bu durumda işin tamamlanmasını, gecikmeden doğan zararının karşılanmasını, gerekli şartlar oluşmuşsa sözleşmenin feshedilmesini ve ödediği bedelin iadesini talep edebilir.

Teslim edilen ürünün ayıplı çıkması (kırık, çizik, sipariş edilenden farklı renk/ölçüde olması, kalitesiz malzeme kullanımı) durumunda tüketicinin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kullanabileceği seçimlik hakları nelerdir?
TÜKONFED Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü: Teslim edilen ürün; kırık, çizik, farklı renk, farklı ölçü, eksik aksesuar, düşük kalite, söz verilenden farklı malzeme ile teslim edilmişse ayıplı mal kabul edilebilir. Ayıplı ürün çıktıysa 4 seçimlik hakkınız var. 6502 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre malın ayıplı olduğu anlaşıldığında tüketici dört seçimlik haktan birini serbestçe kullanabilir. Satıcı tüketicinin tercihini yerine getirmek zorundadır:
Tüketici Kanun kapsamında şu dört seçimlik haktan birini kullanabilir:
✔ Bedel iadesi (sözleşmeden dönme)
✔ Ücretsiz onarım
✔ Ayıpsız yenisi ile değiştirme
✔ Ayıp oranında bedel indirimi
Bu haklardan hangisinin kullanılacağına satıcı değil, tüketici karar verir.

Tüketici hangi durumlarda para iadesi (bedel iadesi) talep edebilir?
TÜKONFED Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü: Tüketici;
• ürünün ayıplı olması,
• ayıbın giderilememesi,
• teslimin makul sürede yapılmaması,
• hizmetin hiç sunulmaması,
• sözleşmeye aykırı davranılması,
• işin yarım bırakılması
gibi durumlarda sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesini talep edebilir. "Parayı aldım, geri vermem" anlayışının hukukta hiçbir karşılığı yoktur.

Alışveriş esnasında verilen kataloglar, broşürler veya WhatsApp üzerinden yapılan renk/model yazışmaları ileride çıkabilecek anlaşmazlıklarda delil niteliği taşır mı?
TÜKONFED Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü: Hukuk ispata bakar. İspat aracı olacak her türlü delil önem arz etmektedir. İspat için yazılı sözleşme, mesajlar veya fatura kritik önem taşır. Kataloglar, broşürler, teklif dosyaları, fiyat listeleri, WhatsApp mesajları, SMS kayıtları, e-postalar, fotoğraflar ileride çıkabilecek uyuşmazlıklarda “belge” kabul edilir ve delil başlangıcı oluşturur.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre elektronik yazışmalar, anlaşmazlıkta bu kayıtlar mahkemede veya Tüketici Hakem Heyeti’nde ispat aracı olarak kullanılır.

Özellikle; seçilen renk, model, ölçü, teslim tarihi, fiyat, kullanılacak malzeme WhatsApp üzerinden konuşulduysa mutlaka saklanmalıdır. Unutmayın; "Söz uçar, dijital kayıt kalır."

Ev içine gelen seramik, su tesisatı, boya-badana veya genel tamirat ustalarının işi yarım bırakması, söz verilen sürede bitirmemesi ya da eve ve eşyalara zarar vermesi (örneğin tesisat yaparken parkeyi bozma, duvarı kırma) durumunda tüketicinin sorumluluk talep etme hakkı nedir?
TÜKONFED Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü: Tesisat yapılırken parkelerin zarar görmesi, boya yapılırken mobilyaların kirletilmesi, duvarların gereksiz şekilde kırılması, seramik döşenirken diğer alanların tahrip edilmesi, elektrik çalışması sırasında cihazların zarar görmesi gibi durumlarda hizmet sağlayıcısı meydana gelen zarardan sorumlu olabilir.
Tüketici: Hizmetin yeniden görülmesini veya ücretsiz onarımı, ayıp oranında bedel indirimini, ağır durumlarda sözleşmeden dönüp bedel iadesini, zararın tazminini (başka usta masrafı, eşya hasarı vb.) talep edebilir. Zarar tespitini mümkünse fotoğraf ve tutanakla belgeleyin; noter ihtarnamesi gönderin.

Tamirat veya tadilat sırasında ustaların "ek masraf çıktı" diyerek işe başladıktan sonra sürekli fiyat artırması veya ekstra malzeme parası istemesi yasal mıdır?
TÜKONFED Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü: Kural olarak yasal değildir. Sözleşmede veya önceden yazılı/onaylı olarak belirtilmeyen ek masraflar ve malzeme paraları tüketiciden istenemez. İşe başladıktan sonra sürekli fiyat artırmak “haksız şart” veya sözleşmeye aykırılık oluşturur.
İşe başladıktan sonra; "malzeme arttı", "iş büyüdü", "usta değişti", "beklemediğimiz masraf çıktı" gibi gerekçelerle sürekli fiyat artırılması hukuken her durumda geçerli değildir. Ek iş yapılacaksa; tüketicinin açık onayı alınmalı, ilave ücret önceden bildirilmeli, mümkünse yazılı mutabakat sağlanmalıdır. Onay alınmadan çıkarılan ilave faturalar ciddi hukuki ihtilaflara yol açabilir.
Tüketici ek ödemeyi reddedip ayıplı hizmet haklarını kullanabilir veya fazla ödediği tutarı geri isteyebilir. Onay vermeden para ödemeyin. Mobilya ve tadilat sözleşmesi imzalamadan önce bu maddeleri mutlaka kontrol edin, tuzağa düşmeyin.

Tüketiciler mobilya veya marangozluk/tadilat hizmeti alırken sözleşme imzalarken hangi kritik maddelere mutlaka dikkat etmelidir?
TÜKONFED Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü: Mobilya, mutfak, tadilat ve marangozluk hizmeti alırken sözleşmede mutlaka şu bilgiler bulunmalıdır:
• İşin ayrıntılı tanımı
• Kullanılacak malzemenin markası ve kalitesi
• Ölçüler
• Renk ve model
• Toplam fiyat
• Ödeme planı
• Teslim tarihi
• Gecikme halinde uygulanacak hükümler
• Garanti süresi
• Tarafların imzası
• Düzenleme tarihi
Eksik düzenlenen sözleşmeler, tüketicinin hak arama sürecini zorlaştırabilir. Sözleşme bir örneğini mutlaka alın. Belirsiz veya “piyasa şartlarına göre değişir” gibi ifadeler haksız şart sayılabilir.
Ev tadilatı ve mobilya hizmetleri yüksek maliyetli işlemlerdir. Bu nedenle tüketicilerin sadece fiyatı değil; sözleşmeyi, teslim tarihini, kullanılacak malzemeyi ve tüm yazışmaları da güvence altına alması büyük önem taşımaktadır.

Hak kaybı yaşamamak için her ödeme belgelendirilmeli, sözleşmeler yazılı yapılmalı, katalog ve dijital yazışmalar saklanmalı, ayıplı mal veya hizmet durumunda ise 6502 sayılı Kanun kapsamında tanınan seçimlik haklar gecikmeden kullanılmalıdır. Unutulmamalıdır ki; bilinçli tüketici, mağdur olan değil hakkını bilen ve hakkını arayan tüketicidir. Haklarınızı kullanmak için öncelikle satıcı/sağlayıcıya yazılı başvuru yapın.
Mağduriyet yaşamanız durumunda; faturanız, ödeme dekontunuz, WhatsApp yazışmalarınız ve varsa sözleşmenizle birlikte:
2026 yılı 186.000 TL’ye kadar parasal sınırları dahilinde ikamet ettiğiniz yerdeki Tüketici Hakem Heyeti’ne (e-Devlet üzerinden de başvuru yapılabilir), bu miktar ve üzerinde ise öncelikle Zorunlu Arabuluculuğa, ardından Tüketici Mahkemesi’ne başvurabilirsiniz.