Z kuşağı nasıl para kazanacak? İslam Memiş’ten ezber bozan tavsiye

Z kuşağı nasıl para kazanacak? Üniversite diploması almak mı, meslek öğrenmek mi? Araba hayalini erteleyip ev sahibi olmaya mı odaklanmalı? Altın ve gümüş biriktirmek mi, yoksa dijital dünyada kendi işini kurmak mı? Finansal özgürlüğünü kazanmanın yollarını arayan Z kuşağı için Finans Analisti İslam Memiş'ten dikkat çeken değerlendirmeler geldi. 

Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'un sorularını cevaplayan Memiş, gençlerin birikim yapmadan önce kendilerine yatırım yapmaları, doğru mesleği seçmeleri ve kısa sürede zengin olma hayalinden uzak durmaları gerektiğini vurguladı. Gençlere e-ticaret ve e-ihracat gibi dijital fırsatları değerlendirmelerini öneren Memiş, gençlerin ev ve araba tercihinden yatırım araçlarına, yapay zekânın dönüştürdüğü iş hayatından geleceğin mesleklerine kadar pek çok başlıkta değerlendirmelerde bulundu. 

Z kuşağının birikim yapabilmesi ve finansal özgürlüğünü kazanabilmesi için öncelikle nelere dikkat etmesi gerekiyor?

Finans Analisti İslam Memiş: Öncelikle Z kuşağının şuna karar vermesi lazım: Gereksiz bir eğitim alarak zamanını boşa mı harcayacak, yoksa bir meslek öğrenip finansal özgürlüğünü mü sağlayacak? Bu noktada net bir şekilde karar vermesi gerekiyor.

Son 10 yıldır özellikle üniversitelerdeki eğitime ve öğrencilerin istihdam durumlarına baktığımız zaman, mesleğini yapmadığı alanlarda sırf eğitim almak veya üniversite diploması sahibi olmak için okuyanların sayısında ciddi bir artış var. Ancak okudukları bölüm onlara ekonomik olarak bir katkı sağlamadığı gibi, mezun olduktan sonra da okudukları bölümle ilgisi olmayan işlerde çalışıyor veya iş bulamayarak hayatlarına devam ediyorlar.

Öncelikle karar verecekler. Okudukları alanda bir eğitim mi alacaklar, yoksa geleceklerini finanse edecek bir alanda mı eğitim görecekler? Bir kere bölümlerine karar vermeleri gerekiyor. Ben şahsen meslek eğitimini daha çok önemsiyorum.

ÇAVUŞ-AHBAP İLİŞKİSİ BİTİYOR

Gençler geleceğin mesleklerini seçerken nelere dikkat etmeli?

Finans Analisti İslam Memiş: Paralı diploma almaktan ziyade bir meslek öğrenmek, gelecekte daha kıymetli olacaktır. Bu yüzden gençlerin öncelikle bir meslek öğrenmelerini isterim. Eğer iyi bir meslek edinirler ve bu meslekte kendilerini geliştirirlerse, özellikle el sanatları noktasında başarılı olabilirler. Gelecekte mesleği olanlar da olmayanlar da değil, kendilerini geliştiren ve uzmanlaşanlar öne çıkacaktır.

Dijital teknolojinin getirdiği yeni dünya düzeninde eski klasik sektörler aynı şekilde varlığını sürdürmeyecek. Yapay zekâ ve robotik teknolojilerin etkisinde kalan bir dünya düzeni bizi bekliyor. Çavuş-ahbap ilişkisiyle, yani tanıdıklar aracılığıyla işe girme dönemi de bitiyor. Bundan sonraki süreçte dijital patronlarla muhatap olacaklar.

Dijital patronlar, ilkokuldan üniversite mezuniyetine kadar bütün eğitimlerinizi, sertifikalarınızı ve el becerilerinizi A'dan Z'ye analiz edecek. Gençlerin bunları göz ardı etmemesi gerekiyor.

GENÇLER KENDİLERİNİ ALACAKLI HİSSEDİYOR

Gençlerin gelecek planları ve çalışma hayatına bakışları üzerinde günümüzdeki tuzaklar neler?

Finans Analisti İslam Memiş: Sosyal medyanın ve internetin etkisinden de uzak durmalarını özellikle istiyorum. Çünkü sosyal medya insanları tembelleştiriyor, kandırıyor, gardlarını düşürüyor veya hayata çok karamsar bakmalarına neden oluyor. Sosyal medyadaki hayat gerçek hayat değildir. Gerçek hayat, dışarıdaki başarınızdır. Buna dikkat etmek gerekiyor.

Dönem dönem sosyal medyada ekonomik krizden, işsizlikten ve gençlerin geleceğinden bahsederek karamsarlığı artıran söylemlerle karşılaşıyoruz. Gençler de bugünkü düzenden veya gelecekte kendilerini bekleyen koşullardan dolayı kendilerini alacaklı hissediyorlar. Bana göre bu yanlış bir yaklaşım.

Hayat, senin ne düşündüğünle değil, ne yaptığınla ilgileniyor. Kendini ne kadar geliştirebildiğin ve bir alanda ne kadar uzmanlaşabildiğin çok önemli olacaktır.

YATIRIM VE TASARRUF İKİNCİ PLANDA

Gençler mesleklerini seçtikten sonra gelirlerini artırmak ve daha hızlı birikim yapmak için nasıl bir yol izlemeli?

Finans Analisti İslam Memiş: Yatırım ve tasarruf ikinci planda. Öncelikle meslek seçimi önemli. Mesleğini seçtikten sonra ek iş yapma kabiliyetini mutlaka geliştirmeleri gerekiyor. Ek iş yapmak çok önemli. Tek bir işte kalmasınlar. Yan dal olarak mutlaka ek işler yapsınlar ve kendilerini geliştirsinler. Bu alanlardan elde edecekleri ek gelir, bundan sonraki süreçlerde oldukça önemli olacaktır.

Yatırım ve tasarruf noktasında gençlerin sadece para biriktirmeye veya zengin olmaya odaklanmak yerine kişisel gelişime öncelik vermeleri lazım. Kişisel gelişim konusunda ilk önce kendilerine yatırım yapacaklar. Herhangi bir yatırım aracına yönelmeden önce kendilerine yatırım yapmaları gerekiyor.

Yabancı dil öğrenecekler, fırsat buldukça dünyayı gezecekler. Çok büyük paralar harcayarak bir haftalık tatillere çıkmak yerine, aynı parayla yıl içinde iki veya üç ülke gezebilirler. O ülkeleri tanısınlar, dünyanın insanlarını ve dünya pazarını tanısınlar.

GENÇLER DİJİTAL PAZARDA YERİNİ ŞİMDİDEN ALMALI

Sermayesiz ek iş yapabilmeleri mümkün mü?

Finans Analisti İslam Memiş: Mutlaka birikimlerini ve tasarruflarını e-ihracat ve e-ticaret yaparak artırmayı düşünmeleri gerekiyor. Bu çok önemli ve kıymetli. E-ticaret ve ihracat yapan bir kişinin işe başlamak için mutlaka çok büyük bir sermayeye sahip olması gerekmiyor. Burada bilgi ve tecrübe önemli.

Dropshipping uygulamasıyla, yani stoksuz satış yöntemiyle, Çin'deki bir ürünü Amerika'ya, Amerika'daki bir ürünü Avrupa'ya satabiliyorsunuz. Bunun için çok ciddi bir sermaye bağlamanız gerekmiyor. Modern teknolojiyi kullanmaları lazım.

Bugünkü cadde esnafı ve geleneksel cadde mağazacılığı eski önemini kaybediyor. Artık dünya farklı bir yere gidiyor. Dijital bir pazar var ve gençlerin mutlaka bu pazarda yerlerini alması gerekiyor. Bu yüzden e-ihracat ve e-ticareti şahsen çok önemsiyorum. Modern teknolojiyi mutlaka kullansınlar. Gelecek teknolojide. Bunları iyi bir şekilde öğrenmeleri ve bilgilerini sürekli geliştirerek ilerlemeleri gerekiyor.

NAKİTSİZ, MÜLKİYETSİZ VE CİNSİYETSİZ BİR TOPLUM PLANLANLIYORLAR

Gençler para kazanmaya başladıktan sonra birikimlerini nasıl değerlendirmeli? Öncelik tasarruf yapmak mı, yoksa ev sahibi olmak mı olmalı?

Finans Analisti İslam Memiş: Tasarruf konusunda benim öncelik sıralamam şöyle: Önce bir meslek seçmek, ardından kendine yatırım yapmak ve en sonunda para kazanmaya başlamak. Para kazanmaya başladıkları zaman ise bence gençlerin önceliği barınma ihtiyacını gidermek olmalı.

Gelecekte nakitsiz, mülkiyetsiz ve cinsiyetsiz bir toplum planlandığı için öncelikle barınma ihtiyaçlarını gidermeleri gerektiğini düşünüyorum. "Ben gencim, gezmem, tozmam, araba almam lazım" gibi düşüncelere katılmıyorum. Bu düşünceler gençlerin hoşuna gitmeyebilir ama öncelik kesinlikle barınma ihtiyacı olmalı. Uzun vadeli ve Türk lirası üzerinden borçlanarak barınma ihtiyaçlarını gidermelerini öneriyorum.

Evi olmayan birinin araba almasını bence gereksiz buluyorum. Hatta buna çok kızıyorum. Evi olmadan hemen araba almak, gezmek ve tozmak bana göre çok yanlış bir tercih. Bundan sonraki modellerde zaten kiralama sistemi var. Gözümüzün gördüğü her şeyi kiralayacağız.

Gençler gelecekte hangi sektörlere yönelmeli? 

Finans Analisti İslam Memiş: Gelecekle ilgili bir iş veya meslek arayışındalarsa yaşlı bakımı, yaşlıların kullanacağı tıbbi malzemeler ve bu alandaki hizmetler üzerine düşünebilirler. Bu alanlarda yeni bir meslek veya iş modeli geliştirebilirler. Gelecek yalnızca çocuklarda ve gençlerde değil, yaşlılarda da. Hem hizmet hem de teknoloji alanında yaşlı nüfusa yönelik ihtiyaçlar artıyor. Dolayısıyla yaşlılara yönelik planlama yapmak ve uzun vadeli bir strateji belirlemek gerekiyor.

Birikim yapmak isteyen gençler altın, gümüş, döviz ve şirket hisseleri gibi yatırım araçlarına nasıl yaklaşmalı?

Finans Analisti İslam Memiş: Altın ve gümüşü kesinlikle bir yatırım aracı olarak görmemek lazım. Altın ve gümüş bir yatırım aracı değildir; gerçek paradır. Gençlerin bunu böyle görmesi gerekiyor. Ellerine geçen parayı fiziki altın ve fiziki gümüş olarak biriktirmeleri, finansal özgürlüklerini daha hızlı kazanmalarına yardımcı olabilir.

Diğer yandan, uzun vadeyi düşündüğümüzde modern teknolojiyi kullanan gençlerin gelecekteki değişimleri de dikkate almaları gerekiyor. Kâğıt paraların, yani fiziki paraların ortadan kalkacağı ve dijital para sistemine geçileceği bir dönem bizi bekliyor. Dijital para sistemine geçildiğinde mahremiyetin azalacağı bir hayat söz konusu olabilir. Gençlerin bunlara da dikkat etmesi gerekiyor.

Dövizi kesinlikle bir yatırım aracı olarak görmüyoruz. Ancak uzun vadeli şirket hisselerine yatırım yapmak değerlendirilebilir. Burada önemli olan uzun vadeli düşünmek. Bir yıllık bir süreyi bile uzun vadeli bir bakış açısıyla değerlendirmek gerekir.

BORÇLANARAK BİR ŞEYE SAHİP OLABİLİRSİNİZ

Finansal risklerden nasıl korunabilirler?

Finans Analisti İslam Memiş: Finansal kumar batağından uzak durmak lazım. Gençlerde genellikle kısa sürede zengin olma hayali görüyorum. Ancak böyle bir dünya ekonomisi yok. Bundan sonra da böyle bir ekonomi modelinin olacağını düşünmüyorum. Gençlerin yapabilecekleri tek şey, uzun vadeli bir strateji belirlemek.

Sürekli borçlanarak bir şeye sahip olabilirsiniz. Ancak birikimleriniz üzerinden sürekli alım satım yaparak zengin olmak diye bir şey yok. Ben bu yaşıma kadar böyle bir şey görmedim. Bu yaklaşım, finansal kumar bağımlılığına da neden oluyor. Modern teknolojinin getirdiği sanal kumarlardan ve dijital oyunlardan da uzak durmak gerekiyor.

Gelenekçi bir düşünceye sahip olmak, anne babaların telkinlerini dinlemek ve onların tecrübelerinden faydalanmak önemli. Asilik yapmamak, aileyle iletişimi güçlendirmek gerekiyor. Çünkü bundan sonraki süreçlerde maneviyatın da çok önemli olduğu bir dönem bizi bekliyor.

Maneviyatın ve aileden alınan telkinlerin önemli olduğu bu süreçte, ailelerle iletişim kurmak gerekiyor. Aile bireyleri kendi aralarında iyi bir iletişim kuramazlarsa finansal açıdan da güçlü bir aile olamıyorlar.

"GELECEĞİNİZİ HAYALLERLE DEĞİL, GERÇEKLERLE PLANLAMANIZ GEREKİYOR"

Gençlere geleceklerini planlamaları konusunda son olarak ne tavsiye edersiniz?

Finans Analisti İslam Memiş: Sevgili gençlere son olarak şunu söylüyorum: Hazır yemekler önünüze konuluyorken, hazır elbiseleriniz ütüleniyorken, sıcak yemeklerinizi yiyorken ve kira vermiyorken geleceğinizi kurtarın. Geleceğinizi hayallerle değil, gerçeklerle planlamanız gerekiyor.

İnternette ve sosyal medyada "Gençlere değer vermiyorlar, biz şöyleyiz, biz böyleyiz" gibi söylemlerle karşılaşıyoruz. Bunlar demagoji. Bu tür söylemlere kulak asmasınlar.

Hayatın gerçekleri vardır. Herkesin bu gerçeklere göre planlama yapması gerekiyor. Burada önemli olan yalnızca para kazanmak değil, öncelikle para kazanma kabiliyetini oluşturmaktır. Bu kabiliyeti oluşturmak için kişinin bir hedef belirlemesi, kendisine yatırım yapması, dünyayı tanıması ve vizyonunu genişletmesi gerekiyor. Ülke içindeki siyasi kısır tartışmalara takılmamak da önemli.

İKİ CÜMLEYE SIMSIKI SARILMALARINI TAVSİYE EDİYORUM: "SANA NE?" VE "BANA NE?"

Gençlere iki cümleyi örnek almalarını ve bu iki cümleye sımsıkı sarılmalarını tavsiye ediyorum: "Sana ne?" ve "Bana ne?"

Bu iki cümle çok önemli. Karşılarına biri çıkıp "Şunun şöyle bir şeyi varmış, şu böyle diyormuş, bu böyle diyormuş" dediğinde "Bana ne?" diyecekler. Kendilerini eleştirenlere de "Sana ne?" diyecekler. Kendi işlerine baktıktan sonra bunların bir önemi yok. Gençler kendilerini bu şekilde bir hayata alıştırabilirler.

Bu konuyla ilgili konuşulacak çok şey var. Ancak öncelik birikim yapmak değil, doğru bir meslek seçmektir. Modern teknolojiye ve yeni dünya düzenine ayak uydurmak gerekiyor.

Gençlerin özellikle çevrelerine dikkat etmeleri lazım. Sürekli şikâyet eden, böbürlenen ve enerjilerini aşağı çeken insanlardan uzak durmaları gerekiyor. Kendilerinden daha başarılı insanlarla iletişim kurmalı, onları örnek almalı ve birlikte bir şeyler yapmak için yola çıkmalılar.

Genellikle sessiz kalmak da gerekiyor. Çünkü para sessizliği seviyor.

İLGİLİ HABERLER

Altın sert düştü! Gram altın nerede duracak? ABD'den gelen kritik veri piyasayı salladı

Robot süpürge, elektrikli araç suikast silahı mı? Siber güvenlik uzmanından çarpıcı uyarı

Z kuşağı nasıl ev sahibi olacak? Prof. Dr. Ali Hepşen tarih vererek uyardı