Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Antalya'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki Liderler Zirvesi başladı. Zirvede dünya liderlerine hitap eden BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim krizinin giderek derinleştiğini belirterek uluslararası topluma ortak mücadele çağrısında bulundu.
https://www.youtube.com/watch?v=WX29nlgdqho
İşte Guterres'ın konuşmasından satırbaşları:
Son 4 yıl, yaşadığımız en sıcak yıllar oldu; fosil yakıtlara olan ilgi de aslında bir taraftan hayatı ve doğayı tehdit etmeye devam ediyor. İklim felaketi yaşamla, ekonomiyle ve dünyanın her yanında her şeyi etkiliyor. Ve bu da gerçekten ortak bir biçimde bu yıkımı durdurmamız gerektiğini ortaya koyuyor. 11 yıl önce Paris'te, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlamamız gerektiği ifade edildi. Ancak bilim bize diyor ki bu sıcaklık artışı ve sınırların zorlanması devam edecek. Yine de bilim bize vazgeçmememizi, daha yoğun bir biçimde çalışmamızı ve daha sıkı savunma yapmamızı söylüyor. Şimdiye kadar ne kadar uzun ya da kısa sürerse sürsün çalışmalarımızı devam ettirmemiz lazım. Burada tabii ki bu hedeflerin aşılması geçici bir ihlaldir; ancak bu durum liderlik istiyor. Biz gerçeği biliyoruz ve artık eyleme geçme zamanı geldi. Çünkü iklim eylemi sadece bir dizi konu üzerinde çalışmaktan ibaret değildir; biz burada kendi hayatımız ve çocuklarımızın geleceği için mücadele veriyoruz, ekselansları.
Aslında son 10 yıldan, önümüzdeki yıllarda bize kılavuzluk etmesi için 3 farklı ders paylaşmak istiyorum.
Birincisi, dış kaynaklı değişimler giderek artan bir şekilde mümkündür. 10 yıl önce güneş kaynaklı elektrik üretimi çok düşüktü, ancak geçtiğimiz yıl neredeyse küresel elektrik talebinin büyük bir bölümünü karşılar hale geldi. Yine daha önce her 100 arabadan biri elektrikli iken, şu anda bu oran her üç arabadan biri haline geldi. Temiz enerji belki başlangıçta yeni elektrik kaynaklarının en ucuz kaynağı değildi ama hızla ilerliyor ve siyasi anlamda sorunlar yaşansa da çok hızlı bir gelişim gösteriyor.
Bu da bizi ikinci derse getiriyor: Fosil yakıtlarla ilgili iddialar çökmek üzere. İnsanların dörtte üçü bu fosil yakıtları ithal eden ülkelerde yaşıyor ve bu fiyat şoklarından doğrudan etkileniyorlar, ancak bunu kendileri kontrol edemedikleri gibi son yaşanan çatışmalar bunun kronik bir güvensizliğe ve yaşam maliyetinin artmasına yol açtığını ortaya koyuyor. Bilim tek başına tabii ki yenilenebilir enerjiyle ilgili çalışmaları sürdüremez.
Ancak bu, önümüzdeki mücadelenin boyutlarını ortaya koyuyor. Fosil yakıtlardan vazgeçmeliyiz; tıpkı dinozorlardan vazgeçtiğimiz gibi... Ama bu kendi başına olmayacak. Dinozorların bir lobisi yoktu ama fosil yakıtların bir lobisi var. Ve burada strateji çok basit: bilimi çarpıtmak, politikayı ertelemek, eylemi geciktirmek ve hesap verebilirliği ertelemek. Artık bu davranıştan ve bu alışkanlıktan vazgeçmek, bu bağımlılığımızdan kurtulmak gerekiyor.
Üçüncü ders ise şu —ve en zoru da budur—: Dünya çok yavaş ilerliyor. Küresel anlamda emisyonların her yıl yüzde altı oranında düşmesi gerekiyor. Ama şu andaki ulusal planlara baktığımızda, koşullu olanlar bile neredeyse bunun sadece üçte birini taahhüt edebiliyorlar. Ve bunların hepsini uyguladığımızda yüzyılın sonunda çok yüksek bir sıcaklık artışı olacak ve bu yolda çok tehlikeli noktalara geleceğiz. Çok daha hızlanmamız gerekiyor ve buradaki planımız net: Saat hızla ilerliyor ve şu anda artık "ya bunu yap ya da vazgeç" zamanıdır, ekselansları.
Bu anlamda çok daha hızlı hareket etmemiz gerekiyor ve iklim adaleti önümüzdeki yılların en büyük sınaması olacak. Biz ülkelerin ekonomilerini dönüştürmesini beklerken bir taraftan onlara kaynak sağlamamazlık edemeyiz. Bu çerçevede, gelişmekte olan ekonomiler —Çin dışında— neredeyse insanlığın üçte ikisini oluşturuyor, ancak onlar küresel temiz enerji yatırımının yalnızca beşte birini alıyorlar ve borçlanmak için de iki üç katı maliyet ödemek zorunda kalıyorlar. Bu anlamda temiz enerjiyi karşılayamazlarsa fosil yakıtlar kullanılmaya devam edilecek ve emisyonlar bu şekilde sürecek. Bu da istikrarsızlığı sınır ötesine taşıyacaktır.
Burada yeni bir iklim adaletine ihtiyacımız var. Paylaşılan sorumluluklar, paylaşılan güvenlik ve aynı zamanda paylaşılan faydalara ihtiyacımız var. Ortak ama farklılaştırılmış sorumluluklar ilkesi mutlaka hayata geçirilmeli ve bütün ülkeler kendi görevlerini yerine getirmelidir; çünkü gelişmekte olan ülkeler bile emisyonlarını daha hızlı azaltıyorlar.