Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Miras dolandırıcılığında pes dedirten bir yöntem deşifre oldu. Yurt dışında yaşayan, hayatını kaybeden veya hakkında gaiplik kararı bulunan Türk vatandaşlarının Türkiye'deki miraslarını hedef alan şüphelilerin, gerçek mirasçılar yerine onlara benzeyen kişileri kullandığı ortaya çıktı. 'Joker' adı verilen bu kişiler aracılığıyla sahte kimlik, pasaport ve resmi belgeler düzenleyerek bankalardaki para ve malvarlıklarını ele geçirmeyi planlayan şebekeye yönelik İstanbul, Kırklareli ve Bilecik'te eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda, aralarında ceza infaz kurumunda bulunan bir şüphelinin de yer aldığı 10 kişilik gruptan 9 kişi yakalanarak gözaltına alındı.
Operasyonla gündeme gelen yöntem, miras kalan taşınmazların sahte kimlik ve belgelerle başkalarına devredilip devredilemeyeceği sorusunu da beraberinde getirdi. Peki, bir kişi başka bir mirasçının kimliğine bürünerek tapuda işlem yapabilir mi? Sahte vekâletnameyle miras kalan ev veya arsa el değiştirebilir mi? Böyle bir durumda gerçek mirasçılar haklarını nasıl geri alabilir? Avukat Gizem Gonce, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı özel değerlendirmede, 'joker şahıs' yönteminin nasıl işlediğini, sahte kimlikle gerçekleştirilen tapu işlemlerinin hukuki sonuçlarını ve mirasçıların izlemesi gereken yolları anlattı.

Dolandırıcıların gerçek mirasçılar yerine onlara benzeyen kişileri kullanarak kimlik doğrulama sürecini yanıltmaya çalıştığını belirten Av. Gonce, özellikle miras kalan taşınmazlarda bu yöntemin ciddi hak kayıplarına neden olabileceğine dikkat çekti.
Av. Gizem Gonce, yöntemin işleyişini şu sözlerle açıkladı:
"Bu tür yöntemlerde amaç, tapu müdürlüğünde işlem yapmaya yetkili gerçek kişi yerine başka bir kişinin geçirilmesi ve kimlik doğrulama sürecinin yanıltılmasıdır. Kimi olaylarda başkasına ait kimlik belgesi kullanılabilir, kimi olaylarda fotoğraf üzerinde oynama yapılabilir veya sahte vekâletname düzenlenebilir. Özellikle miras kalan taşınmazlarda, mirasçılardan birinin bilgisi dışında işlem yapılması ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Burada sahte kimlik kullanılması, imzanın taklit edilmesi veya gerçeğe aykırı temsil yetkisi oluşturulması gibi farklı hukuka aykırılıklar söz konusu olabilir."

Mirasçılık hakkının başka bir kişinin kimliğini kullanmasıyla ortadan kaldırılamayacağını vurgulayan Av. Gonce, sahte kimlik veya vekâletnameyle yapılan işlemlerin hukuki açıdan geçerli bir mülkiyet devri oluşturmayabileceğini belirtti.
Ancak her olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Av. Gizem Gonce, sahte belgelerle gerçekleştirilen tapu işlemlerine karşı tapu iptali ve tescil davası açılabileceğini söyledi:
"Bir kişinin kendisini başka bir mirasçı gibi tanıtması veya sahte belgeyle işlem yapması, hukuka uygun bir mülkiyet devri oluşturmaz. Ancak her olayda tapu kaydının nasıl oluştuğu, kullanılan belgelerin gerçekliği ve işlemin hukuki niteliği incelenmelidir. Sahte kimlik veya vekâletnameyle gerçekleştirilen işlemlerde tapu iptali ve tescil davası gündeme gelebilir. Bunun yanında olayın niteliğine göre savcılığa suç duyurusunda bulunulması da gerekir."

Sahte kimlik, pasaport veya vekâletname kullanılarak gerçekleştirilen miras dolandırıcılığı girişimleri, olayın niteliğine göre birden fazla suçu gündeme getirebiliyor. Türk Ceza Kanunu kapsamında resmî belgede sahtecilik, dolandırıcılık, nitelikli dolandırıcılık ve kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya kullanılması suçları değerlendirilebiliyor.
Av. Gonce, gündeme gelebilecek suçları şöyle sıraladı:
"Olayın özelliklerine göre Türk Ceza Kanunu kapsamında resmî belgede sahtecilik (m. 204), dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık (m. 157-158) ve kişisel verilerle ilgili suçlar (m. 136) değerlendirilebilir. Hangi suçun oluştuğu, somut olayda kullanılan yöntem ve suçun yasal unsurlarına göre belirlenir."
Miras kalan ev, arsa veya diğer taşınmazların sahte kimlik ve belgelerle devredildiğinin öğrenilmesi halinde zaman kaybetmeden hukuki sürecin başlatılması gerekiyor. Özellikle taşınmazın başka kişilere yeniden devredilmesi ihtimali, hak kaybının büyümemesi açısından önem taşıyor.
Av. Gizem Gonce, şüpheli tapu işlemiyle karşılaşan mirasçıların öncelikle işlem kayıtlarını ve dayanak belgeleri inceletmesi gerektiğini belirterek şu uyarılarda bulundu:
"Şüpheli bir tapu devri öğrenildiğinde öncelikle tapu işlem kayıtları, dayanak belgeler, vekâletnameler ve imza örnekleri incelenmelidir. Taşınmazın yeniden devredilmesi tehlikesi varsa mahkemeden ihtiyati tedbir talep edilmesi de değerlendirilmelidir. Vatandaşlarımız miras kalan taşınmazların tapu kayıtlarını ve kendileri adına gerçekleştirilen işlemleri takip etmelidir. Şüpheli bir işlemle karşılaşıldığında zaman kaybetmeden hukuki yollara başvurulmalıdır. Ceza soruşturması ile tapu iptali ve tescil davası farklı amaçlara hizmet eder. Birinin başlatılması diğerinin kendiliğinden sonuçlanmasını sağlamaz. Miras hakkının korunması için her iki sürecin de doğru yürütülmesi önemlidir."