Kız çocuklarının miras hakkını yok sayan ailelere Yargıtay'dan önemli uyarı geldi. Anne veya babanın sağlığında taşınmazlarını yalnızca erkek çocuklarına devretmesi, kız evlatların miras hakkını ortadan kaldırmıyor. Üstelik tapuda satış olarak gösterilen devirlerin gerçekte mirastan mal kaçırma amacı taşıdığı kanıtlanırsa tapu iptali ve tescil davası açılabiliyor. Yargıtay'ın 2025 ve 2026 tarihli kararları, miras hukukunda cinsiyet ayrımı yapılamayacağını bir kez daha ortaya koydu.
Geçmişten günümüze uzanan bazı geleneksel anlayışlar, aile içindeki miras paylaşımında kız çocuklarının geri planda bırakılmasına neden olabiliyor.
"Kız çocuğuna mal verilmez", "Kız evlendikten sonra baba evinden miras alamaz" veya "Babanın malı erkek evlatlara kalır" gibi düşünceler ise miras anlaşmazlıklarını beraberinde getiriyor.
Özellikle anne veya babanın sağlığında taşınmazlarını yalnızca erkek çocuklarına devretmesi, kız çocuklarının miras hakkının ihlal edilip edilmediği sorusunu gündeme getiriyor.
Türk Medeni Kanunu'na göre kız ve erkek çocuklar mirasçılık bakımından eşit haklara sahip. Bir çocuğun kadın veya erkek olması, miras payını değiştirmiyor. Ancak miras bırakanın sağlığında yaptığı taşınmaz devirlerinin gerçek bir satış mı yoksa diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekleştirilen muvazaalı bir işlem mi olduğu büyük önem taşıyor.
Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e değerlendirmelerde bulunan Avukat Gizem Gonce, Yargıtay'ın emsal kararlarına dikkat çekerek kız çocuklarının miras haklarının hangi durumlarda korunabileceğini, tapu iptali davasının şartlarını ve mirastan mal kaçırmanın nasıl ispatlanabileceğini anlattı.
Yargıtay'ın kız çocuklarının miras hakkıyla ilgili verdiği emsal kararın ayrıntıları neler?
Av. Gizem Gonce: "Bu konuda özellikle Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 13.10.2025 tarihli, 2024/5005 Esas ve 2025/4460 Karar sayılı ilamı oldukça dikkat çekicidir. Somut olayda miras bırakan anne, kendisine ait taşınmazı üç oğluna tapuda satış işlemi şeklinde devretmiştir. Kız çocukları ise bu işlemin gerçek bir satış olmadığını, annelerinin kendilerinden mal kaçırmak ve erkek çocuklarını avantajlı konuma getirmek amacıyla hareket ettiğini ileri sürerek dava açmıştır.
İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, istinaf başvurusu da kabul görmemiştir. Ancak dosyayı inceleyen Yargıtay 1. Hukuk Dairesi farklı bir değerlendirme yapmıştır. Yargıtay; miras bırakanın ekonomik durumunu, taşınmazı satmasını gerektiren makul bir neden bulunup bulunmadığını, satış bedeli ile taşınmazın gerçek değeri arasındaki farkı, erkek çocuklarına yapılan devirleri ve kız çocuklarına herhangi bir taşınmaz devredilmemiş olmasını birlikte değerlendirmiştir.
Sonuç olarak miras bırakanın taşınmazı kız çocuklarından mal kaçırmak amacıyla muvazaalı şekilde devrettiği kanaatine ulaşmış ve davanın kabul edilmesi gerekirken reddedilmesini hukuka aykırı bularak kararı bozmuştur. Bu karar, kız çocuklarının miras haklarının korunması bakımından önemli bir emsal niteliğindedir."
Yargıtay'ın daha yakın tarihli kararlarında da aynı yaklaşım devam ediyor mu?
Av. Gizem Gonce: "Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 21.05.2026 tarihli, 2025/2331 Esas ve 2026/4313 Karar sayılı ilamı da bu açıdan önem taşıyor. Uyuşmazlıkta miras bırakanın taşınmazlarını erkek çocuklarına devrettiği, kız çocuklarının ise mirastan mal kaçırıldığını ileri sürdüğü görülüyor. İlk derece mahkemesi davayı reddetmiş, ancak Bölge Adliye Mahkemesi yapılan devirlerin kız çocuklarından mal kaçırma amacı taşıdığı sonucuna ulaşarak davayı kabul etmiştir.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi de Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararını hukuka uygun bularak onamıştır. Dolayısıyla burada önemli olan yalnızca tapuda kimin malik olarak göründüğü değil, taşınmazın hangi amaçla ve hangi gerçek iradeyle devredildiğidir."
Baba, kızına evlenirken çeyiz veya düğün takısı verdiğini ileri sürerek miras hakkını ortadan kaldırabilir mi?
Av. Gizem Gonce: "Bir kız çocuğunun evlenmiş olması, mirasçılık sıfatını ortadan kaldırmaz. Evlilik, kadın veya erkek çocukların mirasçılık haklarını değiştiren bir unsur değildir. Türk Medeni Kanunu'nun 495. maddesi açıkça mirasbırakanın birinci derece mirasçılarının altsoyu olduğunu ve çocukların eşit olarak mirasçı olacaklarını düzenlemektedir.
Ancak miras bırakanın sağlığında çocuklarına yaptığı bazı karşılıksız kazandırmalar, Türk Medeni Kanunu'nun 669. maddesi kapsamında mirasta denkleştirmeye tabi olabilir. Bu nedenle çeyiz, düğün hediyesi veya evlilik sırasında yapılan yardımların her durumda miras hakkından feragat anlamına geldiği söylenemez. Somut işlemin niteliğine bakılması gerekir."
Baba sağlığında bütün taşınmazlarını erkek çocuklarına devrederse kız çocukları hangi yollara başvurabilir?
Av. Gizem Gonce: "Burada öncelikle işlemin hukuki niteliğini değerlendirmek gerekir. Bir kişi sağlığında malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunabilir. Ancak gerçekte bağış yapmak istediği taşınmazı tapuda satış gibi göstererek mirasçılarından mal kaçırmaya çalışıyorsa muris muvazaası gündeme gelebilir.
Bu durumda miras hakkı ihlal edilen mirasçılar, koşulları varsa muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davası açabilir. Ayrıca saklı payların ihlal edildiği durumlarda tenkis davası da gündeme gelebilir. Bu iki hukuki yolun şartları ve sonuçları birbirinden farklıdır."
Kız çocukları mirastan mal kaçırıldığını nasıl ispatlayabilir? Hangi deliller önem taşıyor?
Av. Gizem Gonce: "Bu tür davalarda tek bir delile dayanmak yerine bütün olayların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Özellikle şu hususlar önem taşır:
Özellikle satış bedeli ile gerçek değer arasındaki fark tek başına muvazaanın ispatı için yeterli değildir. Diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir."
Miras hakkı ihlal edilen kız çocuğunun mutlaka saklı payının ihlal edilmiş olması mı gerekir?
Av. Gizem Gonce: "Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil davalarında saklı pay sahibi olmak zorunlu değildir. Yargıtay'ın 01.04.1974 tarihli, 1974/1 Esas ve 1974/2 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile yerleşik hale gelen içtihatlar uyarınca, miras hakkı çiğnenen mirasçılar, saklı pay sahibi olsun veya olmasın muris muvazaasına dayalı dava açabilirler. Burada önemli olan, yapılan işlemin gerçekten muvazaalı olması ve miras hakkının ihlal edilmesidir."
Toplumda hala varlığını sürdüren "Kız çocuğuna mal verilmez" anlayışının hukuki karşılığı var mı? Bir kız evladın evlenmesi, başka şehirde yaşaması veya bugüne kadar miras talebinde bulunmamış olması miras hakkını etkiler mi? Erkek çocuklarına daha fazla mal bırakılması kız çocuklarının miras payını ortadan kaldırabilir mi?
Av. Gizem Gonce: "Toplumda yıllardır süregelen ‘Kız çocuğuna mal verilmez’ anlayışı, hukuki bir kural değildir. Bir kadın evlenmiş olabilir, başka bir şehirde yaşıyor olabilir veya ailesinin taşınmazları üzerinde bugüne kadar herhangi bir talepte bulunmamış olabilir. Bunların hiçbiri tek başına mirasçılık hakkını ortadan kaldırmaz. Miras hukukunda esas olan cinsiyet değil, kanunun belirlediği mirasçılık statüsüdür.
Aile içinde erkek çocuklarına daha fazla mal bırakılması, kız çocuklarının miras haklarının otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez. Miras bırakanın yaptığı işlemler gerçek iradesi, hukuki niteliği ve somut deliller çerçevesinde değerlendirilmelidir. Kadınların miras hakkı bir lütuf değil, kanundan doğan bir haktır. Hiç kimse yalnızca kız evlat olduğu için mirasından mahrum bırakılamaz. Hukuki haklarınızı bilin. Çünkü bilmek güçtür."
Google Play
App Store
10:31
Haberi Paylaş
YORUM YAZ