Geçmeyen yorgunluğun arkasındaki tehlike: Tükenmişlik Sendromu

Maltepe Ersoy Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uz. Dr. Levent Turhan, yoğun tempo ve iş stresinin tetiklediği tükenmişlik sendromu hakkında önemli bilgiler verdi. Uz. Dr. Turhan, "Dinlenmenize rağmen geçmeyen bir yorgunluk ve motivasyon kaybı yaşıyorsanız bu durum ruhsal sağlığınızı tehdit eden ciddi bir boyut kazanmış olabilir" dedi.

Özetle

HABERİN ÖZETİ

Geçmeyen yorgunluğun arkasındaki tehlike: Tükenmişlik Sendromu

Okunma süresi 51 saniyeye düşürüldü.

Paylaş

Maltepe Ersoy Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Uz. Dr. Levent Turhan, yoğun tempo ve iş stresinin tetiklediği tükenmişlik sendromu hakkında bilgiler vererek, dinlenmeye rağmen geçmeyen yorgunluk ve motivasyon kaybının ruh sağlığını tehdit eden ciddi bir boyut kazanabileceğini belirtti.

Zamanında yönetilmeyen kronik stres, fiziksel, zihinsel ve psikolojik açıdan tükenmeye yol açabilir.

İş stresi yaşayan kişi enerjisini koruyabilir ve dinlenince toparlanabilirken, tükenmişlik sendromunda enerji kaynakları tükenir ve dinlenmeye rağmen toparlanılamaz.

Tükenmişlik sendromunun belirtileri arasında fiziksel olarak sürekli yorgunluk, baş ve kas ağrıları; duygusal olarak umutsuzluk, öfke, tahammülsüzlük; zihinsel olarak dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve davranışsal olarak işe gitmek istememe, sosyal çevreden kaçma yer alır.

Hekimler, hemşireler, öğretmenler, yöneticiler, avukatlar, bankacılar, çağrı merkezi çalışanları, evde bakım veren aile bireyleri ve mükemmeliyetçi kişilik özelliğine sahip bireyler tükenmişlik sendromu riskinin daha yüksek olduğu gruplardır.

Tükenmişlik sendromu doğrudan depresyon anlamına gelmez ancak uzun süre müdahale edilmeden devam eden vakalar klinik depresyon ve anksiyete bozukluğu gelişimine zemin hazırlayabilir.

Tedavinin ilk adımı stres kaynaklarını belirlemek, ardından psikoterapi ile stres yönetimi, hayır diyebilme ve sağlıklı sınırlar koyma öğrenmek, yaşam tarzı düzenlemeleri ve gerekirse ilaç tedavisidir.

Okunma süresi 51 saniyeye düşürüldü.

Paylaş

ÖZETİ PAYLAŞ

Özeti Paylaş

ZAMANINDA YÖNETİLMEZSE TÜKENMEYE YOL AÇAR

Modern yaşamın hızlı ve yoğun temposuyla ve sürekli ulaşılabilir olma baskısı yüzünden çalışanlar kronik stres yükü ile yaşamaya devam ediyor. Zamanında yönetilmeyen bu stres bir süre sonra fiziksel, zihinsel ve psikolojik açıdan tükenmeye yol açtığını söyleyen Uz. Dr. Levent Turhan, bazı grupları ayrıca uyardı.

İŞ STRESİYLE TÜKENMİŞLİK AYNI DEĞİL

Her stresin tükenmişlik anlamına gelmediğinin üstünü çizen Uz. Dr. Levent Turhan aradaki farka dikkat çekerek, "İş stresi yaşayan kişi yoğun baskı altındadır ve gergindir ama enerjisini koruyabilir. Güzel bir tatil veya dinlenme sonrasında hızla toparlanır. Ancak tükenmişlik sendromunda durum çok farklıdır. Enerji kaynakları tamamen kurumuş gibidir; kişi dinlense bile toparlanamaz, işine karşı tüm motivasyonunu ve ilgisini kaybeder. Başlangıçta sadece iş hayatını etkileyen bu kriz, zamanla aile ve sosyal yaşam kalitesini de tamamen yerle bir edebilir" dedi.

SİNSİCE İLERLER

Tükenmişlik bir anda ortaya çıkmaz; belirtilen zamanla sinsice çoğalır diyen Turhan, olabilecek etkileri şöyle sıraladı:

"Fiziksel olarak sürekli yorgunluk, sabahları hiç uyumamış gibi uyanma, geçmeyen baş ve kas ağrıları ile sık hastalanma en belirgin işaretlerdir. Duygusal boyutta ise yoğun bir umutsuzluk, öfke, tahammülsüzlük ve içe dönük bir boşluk hissi baş gösterir. Kişi zihinsel olarak dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve karar vermede güçlük yaşarken; davranışsal olarak da işe gitmek istememe, sosyal çevreden kaçma, işleri sürekli erteleme ve alkol-sigara kullanımında artış gibi eğilimler sergiler."

MÜKEMMELLİYETÇİ KİŞİLİĞE SAHİP OLANLAR DİKKAT

Tükenmişlik sendromu herkeste olabilir ancak özellikle bu bazı gruplarda bu riskin çok daha yüksek olduğunu aktaran Turhan, "Özellikle insanla doğrudan temas kuran ve yüksek sorumluluk gerektiren mesleklerden hekimler, hemşireler, öğretmenler, yöneticiler, avukatlar, bankacılar ve çağrı merkezi çalışanları risk altındadır. Bunun yanı sıra evde bakım veren aile bireyleri ile yapısal olarak mükemmeliyetçi kişilik özelliğine sahip bireyler bu sendroma çok daha yatkındır. İş süreçlerinde kontrol eksikliği, takdir edilmeme ve iş-özel hayat dengesinin bozulması süreci hızlandıran temel nedenlerdir" ifadelerini kullandı.

TÜKENMİŞLİK, DEPRESYONA ZEMİN HAZIRLAR

Tükenmişlik sendromunun depresyonla karıştırılmaması gerektiğinin altını çizen Uz. Dr. Levent Turhan, şu ifadelere yer verdi:
"Tükenmişlik doğrudan depresyon demek değildir, daha çok işle ilişkili kronik stresin bir sonucudur. Ancak çok uzun süre müdahale edilmeden devam eden tükenmişlik vakaları, bir süre sonra kişide klinik depresyon ve anksiyete bozukluğu gelişimine ciddi şekilde zemin hazırlar. Bu nedenle iki tablonun uzman tarafından doğru ayrıştırılması ve tedavi planının geciktirilmeden yapılması gerekir."

İLK ADIM STRES KAYNAĞINI BELİRLEMEK

Son olarak rahatsızlığın çözüm yollarına değinen Uz. Dr. Turhan, bu ifadelerle aktardı: "Tedavide ilk adım tükenmişliğe yol açan kök stres kaynaklarını net bir şekilde belirlemektir. Psikoterapi süreci bu aşamada çok değerlidir; kişi stres yönetimini, hayır diyebilmeyi ve sağlıklı sınırlar koymayı öğrenir. Yaşam tarzında yapılacak düzenli uyku, egzersiz, sosyal destek ve hobilere zaman ayırma gibi hamleler toparlanmayı hızlandırır. Eğer tabloya depresyon veya yoğun kaygı eşlik ediyorsa, psikiyatri uzmanı kontrolünde ilaç tedavisi planlanmalıdır. Haftalarca süren bir yorgunluk, iş performansında belirgin düşüş ve sürekli mutsuzluk varsa vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır."

İLGİLİ HABERLER

Ofiste tükenmişlik (burnout) yaşamamak için profesyonelce "hayır" deme sanatı ve sınır çizme cümleleri

Meryem Uzerli'den sonra Yabancı Damat'ın Nazlı'sı Nehir Erdoğan da tükenmişlik sendromuna yakalandı!