Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
İshal ve kusma vakalarında yaşanan artışın sebepleri neler? Yaz aylarında çocuklarda kusma, ishal ve karın ağrısı şikâyetleri artarken, özellikle tatil döneminde kalabalık ortamlar ve dışarıda tüketilen yiyecekler bulaş riskini artırıyor.
Uçak, otobüs, otel, havuz ve restoran gibi ortak kullanım alanlarında çok daha hızlı bulaşan virüsler her gün başka bir çocuğu ve yetişkini hasta ediyor. Peki bu dönemde sık görülen bu şikayetlerin arkasında ne var? Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Kurtuluş Hallaç, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'un sorularına cevap vererek anne babaları uyardı. Hallaç, kusma ve ishalin hangi durumlarda tehlike arz ettiğini ve bu hastalıklardan korunmak için nasıl önlem alınması gerektiğini anlattı.

Son günlerde çocuklarda kusma, ishal ve karın ağrısı şikâyetleriyle başvurularda bir artış gözlemliyor musunuz?
Uzm. Dr. Kurtuluş Hallaç: Çocuklarda her yaz ishal vakaları artar. Bunun nedeni mikropların mevsimselliği değildir. Nedenlerin başında, tatil mevsimi olduğu için toplu seyahatlerin artması, toplu ortamlarda yemek yenmesi, ortak yaşam alanlarının - örneğin havuzlar, tatil köyleri, oteller, restoranlar, uçak, tren, otobüs gibi - yazın daha çok kullanılması gelir.
Özetle, ortam ne kadar kalabalıksa hijyen sağlamak o kadar zor ve mikrop kapma riski o kadar kolaydır. Bu nedenlerle ülkemizde de her yaz ishal salgınları olur.

Bu tablonun arkasında en güçlü ihtimaller neler? Norovirüs, rotavirüs, bakteriyel enfeksiyonlar veya gıda kaynaklı zehirlenmeler arasında nasıl ayrım yapılıyor?
Uzm. Dr. Kurtuluş Hallaç: Norovirüs veya rotavirüs gibi virüslerin ishallerinin salgın yapma nedeni çok kolay bulaşabilmesidir. Mesela bir evde bir kişi hastalığı dışarıdan kaptı ise genelde 2 gün - kuluçka süresi 1-3 gün - aralıklarla evin diğer üyeleri de geçirir.
Bu nasıl olur? Kusma anında gözle görülmeyen, mikrop barındıran damlacıklar aynı ortamdaki kişilerin ağız kenarına, ellerine bulaşabilir. Bu durumda eller yıkanmadan ağza götürülürse mikrop bulaşmış olur. Ayrıca kusulan yerlerin çamaşır suyu bazlı temizlik malzemeleri ile hızlıca ve detaylı temizlenmemesi de bulaşı artırır. Özellikle uçak, tren, otobüs gibi yerlerde kusulan yerlerin hemen temizlenmesi çok mümkün olmadığından bulaşma riski çoktur.
Norovirüs kış-ilkbahar; rotavirüs de ilkbahar-sonbahar dönemlerinde daha yoğun şekilde görülür.

Anne-babaların “biraz daha bekleyelim” dememesi gereken belirtiler hangileri?
Uzm. Dr. Kurtuluş Hallaç: Her kusma ishalde hemen acile gitmeye gerek yoktur. Hastanın genel durumu iyi ise; kusma kısa sürdü, ishal az, sıvı alımı yeterli ise genelde 1-2 günde düzelirler. İshal diyeti - yağsız pilav, makarna, ev yoğurdu, ayran, muz ile yavaş yavaş beslenerek geçirilebilir.
Fakat özellikle:
* Hasta 3 aylıktan küçük ise,
* Kanlı ishal,
* Yeşil safralı kusma,
* Halsizlik, bitkinlik, uykuya eğilim,
* Dil ve ağız kuruluğu
* İdrar yapma sıklığında ve miktarında azalma
* Düşmeyen ateş
* Şiddetli ve özellikle karnın aynı bölgesinde ısrar eden karın ağrısı gibi belirtiler varsa hızlı hareket edilmeli ve doktora başvurulmalıdır.

Kişisel olarak bu tür salgın ve hastalıklardan korunmak için nasıl önlemler almalıyız?
Uzm. Dr. Kurtuluş Hallaç: Özellikle dışarıda yemek yerken her zamankinden biraz daha dikkatli olmak gerekiyor. Tatil döneminde restoran, kafe ve benzeri toplu yemek yenilen alanların kullanımının artması, gıda güvenliği açısından da daha dikkatli olunmasını gerektiriyor.
Özellikle yoğun çalışan işletmelerde çalışanların deneyimi ve hijyen kurallarına ne ölçüde uyulduğu önem taşıyor.
Bir diğer önemli konu ise kalabalık yaşam alanları. İstanbul gibi nüfusun yoğun olduğu büyük şehirlerde özellikle belirli merkezlerdeki yoğunluk, toplu taşıma araçlarının daha kalabalık kullanılmasına neden oluyor. Otobüs, metro, metrobüs, tren gibi toplu taşıma araçlarında çok sayıda insanın aynı ortamı paylaşması, bulaşıcı hastalıkların yayılmasını kolaylaştırabiliyor.

Bu nedenle özellikle çocuklu ailelerin kalabalık ve ortak kullanım alanlarında el hijyenine daha fazla dikkat etmesi gerekiyor.
Toplu alanların kullanımından sonra eve gelince ellerin mutlaka yıkanması, yemeklerden önce ve tuvalet sonrasında el temizliğine özen gösterilmesi, ortak kullanılan eşyalara temas ettikten sonra ellerin detaylıca temizlenmesi gerekiyor.
Basit gibi görünen el yıkama alışkanlığı, yaz aylarında sık görülen kusma ve ishal vakalarının önlenmesinde en önemli korunma yöntemlerinden biri.