Beşinci Nesil Kablosuz Ağ Teknolojisi (halk arasında bilinen adıyla 5G) 31 Mart itibarıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından düzenlenen törenle Türkiye'de aktif hale getirildi. 5G başlangıçta 81 il merkezinde devreye alınacak. İki yıl içinde Türkiye'nin her noktasında kullanıma sunulması planlanıyor.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 40 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 40 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Peki 5G tam olarak ne işe yarar? 5G'ye geçince ne oluyor ve avantajları tam olarak neler? Birçok kişinin düşündüğünden çok daha fazlası olan 5G hakkında bilinmesi gerekenler kilit detayları derledik.
Çoğu kişi 5G'yi mobil internetin hızını artıran bir teknolojiden ibaret biliyor, ki bu kesinlikle doğru. 4G ile kıyaslandığında 5G katbekat daha yüksek download (indirme) ve upload (yükleme) hızlarına sahip. Ancak 5G'nin günlük hayatta asıl değiştireceği yerler; akıllı şehirler ve sağlık hizmetleri gibi alanlar olacak.
Digi.com sitesine göre, 4G ağlarında 200 milisaniye olan veri iletim süresi 5G sayesinde 1 milisaniyeye kadar iniyor. İnsan refleksinden 250 kat daha hızlı olduğu belirtilen bu tepki süresi, otonom araçlardan uzaktan ameliyatlara ve gelişmiş robotik sistemlere kadar hayati işlemleri mümkün kılıyor.
Küçük bir örnek vermek gerekirse; saatte yaklaşık 96 kilometre hızla giden otonom bir araç, 5G desteği sayesinde yoldaki engele sadece 2,5 santimetre ilerleyerek tepki verip fren yapmaya başlayabiliyor. İnsan refleksleriyle aynı hızda fren yapmak ise 27 metre mesafe gerektiriyor.
İLGİLİ HABERLER
Düşük Gecikmeli İletişim (URLLC) altyapısı sayesinde makineden makineye (M2M) iletişimde hata payı minimuma iniyor. Gelişmiş Mobil Geniş Bant (eMBB) özellikleriyle 4K video oynatma gibi işlemler sorunsuz hale geliyor. Büyük Ölçekli Makine Tipi İletişim (mMTC) teknolojisi tek bir alanda çok sayıda cihazın ağa bağlanmasına imkan tanıyor.
| Özellik | 700 MHz (2x10 MHz FDD) | 3.5 GHz (80 MHz TDD) | 3.5 GHz (100 MHz TDD) |
|---|---|---|---|
| Bant Genişliği | 20 MHz (2x10 FDD) | 80 MHz | 80+20 MHz (NR-CA ile) |
| Teorik İndirme Hızı | ~90–100 Mbps (2x2 MIMO) ~150–180 Mbps (4x4 MIMO) | ~800–1000 Mbps | ~1000–1400 Mbps |
| Gerçek İndirme Hızı | 40–100 Mbps | 300–700 Mbps | 400–1200 Mbps |
| Gerçek Yükleme Hızı | 10–25 Mbps | 40–120 Mbps | 50–150 Mbps |
| Kapsama Alanı | Çok geniş (kırsal, bina içi) | Orta (şehir içi) 1–2 km | Daha dar (şehir merkezi) 500 m–1 km |
| Gecikme (Latency) | 15–25 ms | 8–15 ms | 8–12 ms |
| Nerede Kullanılacak? | Köy, kırsal, dağlık bölgeler | Şehiriçi bölgeler | Kalabalık şehiriçi noktalar |
Mevcut 4G'ye oranla 100 kata kadar daha fazla kapasite sunan 5G, şirketlerin big data dediğimiz büyük verileri kolayca anlamlandırıp ürünler, müşteriler ve operasyonel verimlilik hakkında çok daha doğru kararlar almasını kolaylaştırıyor. Üstelik kapasite artışının getirdiği fırsatlar halihazırda birçok şirket tarafından değerlendirilmeye başlandı bile.
Örneğin geçtiğimiz yıllarda İsveç'teki bir maden işletmesi, 5G destekli otomasyon sistemleri kurarak delme ve patlatma maliyetlerini yüzde 1 oranında azaltmayı başardı. Avrupa'daki bir Ford fabrikasında üretim hattı verimliliğini artırmak amacıyla insan hareketi tanıma ve sanal gerçeklik (VR) uygulamalarından faydalanılıyor.
İLGİLİ HABERLER
Sağlık sektöründe hastaneler; insülin pompalarını, solunum cihazlarını ve EKG makinelerini IoT sensörleriyle takip edip bakım süreçlerini kolaylaştırıyor. Sektör envanter takibiyle de sınırlı kalmıyor. Uzaktan hasta izleme, cerrahi robotlar, telesağlık hizmetleri ve ambulans dronlar hayatımızın vazgeçilmez bir parçası haline geliyor. Ufukta aynı zamanda artırılmış gerçeklik (AR) veya 3D hologramlar aracılığıyla uzmanlarla gerçek zamanlı iletişim kurma gibi fütüristik senaryolar yer alıyor.
Bütün bunlar 5G'nin getirdiği 'düşük gecikme' ve 'ultra yüksek hız' gibi özelliklerin olmadığı bir hayatta mümkün değil.
Donanım ve konuma bağlı değişiklikler görülmekle birlikte 5G saniyede 20 Gbps'ye kadar indirme hızlarına ulaşabiliyor. Eski nesil sistemlerde 100 Mbps seviyesinde kalan hızlar yüzünden 10 dakika süren büyük bir medyanın indirme işlemi, 5G üzerinde sadece 10 saniyede tamamlanıyor. İşletmeler açısından mesafe engelleri aşılarak çalışanların operasyonlara anında katılması sağlanıyor.
Eski nesil 4G geniş bant sistemleri 600 MHz, 700 MHz, 1.7/2.1 GHz, 2.3 GHz ve 2.5 GHz tayflarında çalışırken, yeni teknolojinin spektrumu üç ana bölüme ayrılmakta:
Düşük Bant: 600 MHz ile 1 GHz arası frekanslar kullanılarak geniş kapsama alanları sağlanıyor. Operatörler, 4G ve 3G ağlarına bitişik konumdaki frekansları mevcut altyapılar üzerinden hızla kullanıma sunabiliyor.
Orta Bant: 1 GHz ile 6 GHz arasını kapsayan bölgede (3.7-3.98 GHz C-Band dahil) saniyede 300 Mbps ila 1 Gbps arasında hızlar elde ediliyor.
Yüksek Bant: 24 ile 39 GHz arasında çalışan milimetre dalga (mmWave) özellikli bağlantılar, engelleri aşmakta zorlanmasına rağmen stadyum gibi yoğun alanlarda iç mekan antenleri yardımıyla 10 Gbps'ye varan devasa hızlar vadediyor.
Eski teknolojilerde yer alan LTE-M ve NB-IoT gibi bağlantılar, düşük hız gereksinimi duyan cihazlar için halihazırda görev yapıyor. Fakat saniyede 1 Mbps hıza ve 50-100 milisaniye gecikmeye ulaşan LTE-M ile pili 10 yıl dayanan saniyede 62.5 kbps hızındaki (1.5 ila 10 saniye gecikmeli) NB-IoT bağlantıları, büyük verileri anlık işlemek için yetersiz kalıyor.
İşte bu noktada 5G ağları, yaklaşık 1 kilometrekarelik bir alanda aynı anda 1 milyon cihazın düşük güç tüketimiyle iletişim kurmasına fırsat tanıyor.
Peki 4G/4.5G tamamen ortadan kalkacak mı? Şimdilik hayır. Dünyada halen en yaygın kullanılan sistem konumundaki 4G, 2021 sonu itibarıyla nüfusun yüzde 85'ine ulaşmıştı. Oranın 2028'de yüzde 95'i geçmesi bekleniyor. Günümüzde dünya nüfusunun en az yüzde 30'unu kapsayan 5G ağlarının da yine 2028'de yüzde 85 seviyesine çıkacağı tahmin ediliyor.
VIAVI firmasının paylaştığı verilere göre dünyanın en büyük 70 ekonomisinin 47'sinde aktif 5G ağı bulunuyor. ABD, evlerin yüzde 62'sine yüksek hızlı 5G sunarak dünyada başı çekmesine rağmen artan talebe yetişmekte zorlanıyor. Boston Consulting Group verileri, veri trafiğinin 2027 yılına kadar 5G öncesi döneme oranla 7 ila 9 kat, mobil trafiğin ise 2033'e kadar yaklaşık altı kat artacağını ortaya koyuyor.
Devasa talebi karşılayabilmek adına ülkelerin mobil kullanım odaklı orta bant kapasitesini artırması şart. Uzak çalışan personelin ofise bağlanmasını hızlandıran, ameliyatları dünyanın diğer ucundan yapılabilir kılan 5G özelliği 1 Nisan itibarıyla Türkiye'de kullanıma sunulmaya başlanıyor.
| Paket | Frekans ve Bant Genişliği | Operatör |
|---|---|---|
| A1 | 700 MHz 2x10 | Turkcell |
| A2 | 700 MHz 2x10 | Vodafone |
| A3 | 700 MHz 2x10 | Türk Telekom |
| B1 | 3.5 Ghz 1x80 | Turkcell |
| B2 | 3.5 Ghz 1x80 | Türk Telekom |
| B3 | 3.5 Ghz 1x80 | Vodafone |
| B4 | 3.5 Ghz 1x20 | Turkcell |
| B5 | 3.5 Ghz 1x20 | Turkcell |
| B6 | 3.5 Ghz 1x20 | Turkcell |
| B7 | 3.5 Ghz 1x20 | Türk Telekom |
| B8 | 3.5 Ghz 1x20 | Türk Telekom |
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
17:04
YORUM YAZ