Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Yapay zeka modellerini kullanmanın maliyeti hızla aşağı geliyor. Üstelik bu düşüş, teknoloji dünyasının daha önce gördüğü pek çok büyük dönüşümden çok daha hızlı gerçekleşiyor. Araştırma şirketi Epoch AI tarafından hazırlanan kapsamlı rapora göre, yapay zeka modellerinin belirli bir performans seviyesine ulaşması için gereken maliyet son yıllarda adeta eridi. Düşüşün temposu, lityum iyon bataryalar, DNA dizileme ve bilgi işlem donanımlarında yıllar boyunca görülen maliyet gerilemelerinin bile üzerine çıktı.

Epoch AI, yapay zekanın genel kullanım ücretine bakmak yerine modellerin belirli bir başarı seviyesine ne kadarlık maliyetle ulaşabildiğini ölçüyor. Bunun için bilim, matematik ve benzeri alanlarda lisansüstü seviyede soruların yer aldığı GPQA Diamond gibi zorlu testlerden yararlanılıyor.
Rapordaki en çarpıcı örneklerden biri GPT o3 ile GPT-5.6 Luna arasındaki fark. GPT o3, Ocak 2025'te GPQA Diamond testinde yüzde 75 başarıya ulaştığında soru başına yaklaşık 0,30 dolar maliyet oluşturuyordu. Yaklaşık 1,5 yıl sonra GPT-5.6 Luna, aynı yüzde 75'lik başarı seviyesine soru başına yalnızca 0,0004 dolar maliyetle ulaşabiliyor. Yani maliyet eski seviyenin 750'de 1'ine indi. Başka bir ifadeyle yalnızca 18 ayda yaklaşık yüzde 99,87'lik bir düşüş yaşandı.
Bu hızlı ucuzlamanın arkasında birkaç etken bulunuyor. Yeni yapay zeka modelleri aynı görevleri yerine getirirken daha az işlem gücü kullanabiliyor, aynı zamanda daha az token tüketiyor. Şirketlerin daha verimli sistemler geliştirmesi de kullanım maliyetlerinin aşağı çekilmesine imkan sağlıyor. Kısacası modeller güçlenirken onları çalıştırmanın faturası da küçülüyor.
Epoch AI, yapay zekadaki maliyet düşüşünü geçmişte büyük teknolojik dönüşüm yaratan alanlarla da karşılaştırdı. Lityum iyon bataryaların maliyeti 1991-2024 arasında yaklaşık 100 kat düştü. DNA dizileme teknolojisindeki büyük maliyet düşüşleri ise 20 yıldan uzun bir zaman dilimine yayıldı. Bilgi işlem maliyetlerinde de yaklaşık 60 yıllık süreçte yüz milyarlarca katlık gerileme yaşandı. Ancak araştırmaya göre yapay zekanın maliyet düşüş hızı DNA dizilemeden yaklaşık dört kat, lityum iyon bataryalardan ise 18 kat daha yüksek.
Tabii tablo her yapay zeka görevi için aynı değil. Epoch AI'ın matematik ve satranç gibi farklı testler üzerinde yaptığı incelemelerde bazı görevlerde maliyetlerin düzenli olarak düştüğü görülürken, bazı alanlarda uzun süre neredeyse hiç değişim yaşanmadığı ortaya çıktı. Ardından ise maliyetlerde bir anda sert düşüşler görülebiliyor. Yani yapay zekadaki ucuzlama her zaman düz bir çizgide ilerlemiyor.
Rapordaki dikkat çeken bir başka ayrıntı da maliyetlerin düşmeye devam etmesine rağmen gerileme hızının zaman içinde azalması. İncelenen beş benchmarkta başlangıçta çeyrek başına yüzde 66'lık maliyet düşüşü görülürken, iki yıl sonra bu oran yüzde 32'ye kadar geriledi.