Evlilik sırasında verilmesi taahhüt edilen mehir altınları, boşanma sürecinde veya sonrasında hukuki uyuşmazlık konusu olabiliyor. Mehir senedinde yazan altınların teslim edilmemesi, senette imza bulunmaması ya da altınların geri istenmesi durumunda ise pek çok kişi hangi haklara sahip olduğunu bilmiyor.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin kararı, mehir alacağı ve düğün takılarının iadesi konusunda önemli bir noktaya dikkat çekti. Yüksek Mahkeme, varlığı ve niteliği ispatlanan altınların aynen iadesi talebinin gerekçesiz biçimde reddedilemeyeceğini, aynen iade mümkün değilse talep sınırları içinde bedelinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Peki mehir alacağı davası nasıl açılır, mehir senedi olmadan altınlar geri alınabilir mi, mehir alacağı boşanmadan önce talep edilebilir mi?
Avukat Gizem Gonce, altınların iadesi, faiz, mehir senedinin hukuki geçerliliği ve zaman aşımı gibi konulara Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er’e yaptığı değerlendirmede açıklık getirdi.
Mehir alacağı nedir? Mehir alacağı için mutlaka yazılı mehir senedi bulunması gerekir mi?
Av. Gizem Gonce: ''Mehir alacağı, evlilik nedeniyle kadına verilmesi taahhüt edilen altın, para, taşınır eşya veya başka bir ekonomik değerin, taahhüt edilen koşullara rağmen verilmemesi durumunda gündeme gelebilen alacak talebidir. Alacağın ileri sürülebilmesi; mehir senedinin içeriğine, taahhüdün hukuken geçerli olup olmadığına, vade şartına ve teslim veya ödeme durumuna bağlıdır.
Mehir senedinin hukuki geçerliliği, belgenin içeriğine ve hangi hukuki işlemi düzenlediğine göre değerlendirilir. Örneğin; belirli miktarda altın verilmesine ilişkin yazılı bir taahhüt ile bir taşınmazın mülkiyetinin devredileceğine ilişkin taahhüt aynı şekil şartlarına tabii olmayabilir. Taşınmaz devri için tapuda resmî işlem yapılması gerekir. Mehir senedinin her durumda geçerli veya her durumda geçersiz olduğu söylenemez.
Yazılı mehir senedi, taahhüdün içeriğini ve kapsamını göstermesi bakımından önemli bir delildir. Ancak belgenin bulunmaması, her olayda alacak talebinin kesin olarak imkânsız olduğu anlamına gelmez. İleri sürülen hukuki ilişkinin niteliğine göre diğer yazılı belgeler, ödeme kayıtları ve hukuken kullanılabilir başka deliller değerlendirilebilir. İspat kuralları, talebin hukuki sebebine ve uyuşmazlığın özelliklerine göre belirlenir.''
Mehir senedinde hangi bilgiler bulunmalıdır?
Av. Gizem Gonce: ''Mehir senedinde mümkün olduğunca şu hususların açıkça yazılması önemlidir: Mehir olarak verilecek malın veya değerin türü. Altın söz konusuysa miktarı, ayarı ve mümkünse niteliği. Borç altına giren kişinin kimliği. Taahhüdün hangi koşulda ve ne zaman yerine getirileceği. Malın teslim edilip edilmediği. Tarafların imzaları ve düzenleme tarihi. Belgenin açık ve çelişkisiz olması, ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkların çözümünü kolaylaştırabilir.''
Mehir alacağı boşanma gerçekleşmeden talep edilebilir mi? Boşanma gerçekleşince mehir alacağı kendiliğinden doğar mı?
Av. Gizem Gonce: ''Mehir hemen verilmek üzere taahhüt edilmişse alacağın muaccel olması gündeme gemlebilir. Ödeme boşanma veya başka bir olay şartına bağlanmışsa, bu şartın gerçekleşip gerçekleşmediği incelenir. Dolayısıyla her mehir alacağının ancak boşanma sonrasında talep edilebileceği söylenemez.
Boşanma gerçekleşince mehir alacağı her durumda kendiliğinden doğmaz. Öncelikle senetteki taahhüdün geçerliliği, ödeme koşulu ve vade incelenmelidir. Mehir senedinde belirli bir altın miktarının boşanma hâlinde ödeneceği açıkça yazılmışsa, bu kayıt alacağın değerlendirilmesinde önem taşır. Ancak taahhüdün hukuken geçerli olup olmadığı ve diğer şartların gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca ele alınır.''
Mehir alacağı davası açılırken izlenmesi gereken yol nedir?
Av. Gizem Gonce: ''Dava öncesinde mehir senedi ve diğer deliller incelenerek talebin hukuki niteliği belirlenmelidir. Ardından görevli ve yetkili mahkemede, talep sonucunu açıkça ortaya koyan bir dava dilekçesi hazırlanır. Dilekçede taahhüt edilen mal veya değer, teslim durumu, vade, talep edilen miktar ve dayanak deliller açıklanmalıdır. Dava stratejisi belirlenirken aynen teslim ile bedel talebinin nasıl kurulacağı da değerlendirilmelidir.
Görevli mahkeme, talebin hukuki niteliğine göre belirlenir. Mehir senedine dayanan her uyuşmazlığın otomatik olarak aile mahkemesinde görüleceği söylenemez. Talebin bir alacak davası mı, ziynet eşyası talebi mi, taşınmaz devrine ilişkin bir uyuşmazlık mı olduğu ve hukuki ilişkinin niteliği incelenmelidir. Görevli ve yetkili mahkeme, dava açılmadan önce somut olaya göre belirlenmelidir.''
Mehir senedinde yazılı altınlar verilmemişse nasıl talep edilmelidir? Senette belirtilen altınlar teslim edilmiş görünüyorsa ne olur?
Av. Gizem Gonce: ''Taahhüdün geçerli olması ve diğer şartların gerçekleşmesi hâlinde, senetteki altınların aynen teslimi veya koşullarına göre bedelinin ödenmesi talep edilebilir.
Talep sonucunun açık kurulması önemlidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 9 Haziran 2026 tarihli kararında da ispatlanan altınlar bakımından aynen iade talebinin değerlendirilmesi, mümkün değilse talep sınırları içinde bedel konusunda karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Senette altınların teslim alındığına ilişkin bir kayıt ve alacaklının imzası varsa bu durum ispat bakımından önem taşır. Ancak uyuşmazlığın sonucu yalnızca tek bir ifadeye bakılarak belirlenmez. Belgenin tamamı, imzalar, diğer deliller, teslimin kapsamı ve varsa çelişkili kayıtlar değerlendirilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2023/3786 E., 2024/3020 K. sayılı kararı bu tür kayıtların önemini gösteren örneklerden biridir.''
Mehir senedinde imza yoksa alacak talep edilebilir mi? Mehir senedini yalnızca koca mı imzalamalıdır?
Av. Gizem Gonce: ''İmzasız bir belgenin ispat gücü, belgenin niteliğine ve uyuşmazlığın koşullarına göre değerlendirilir. Belgenin kimin tarafından düzenlendiği ve taahhüdün kim tarafından verildiği önemlidir. İmzanın bulunmaması her durumda başka hiçbir delille ispat yapılamayacağı anlamına gelmez. Bununla birlikte yazılı şeklin hukuken zorunlu olduğu bir işlem söz konusuysa şekil eksikliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Taahhüdü kimin üstlendiği önemlidir. Mehir verme sözü yalnızca eş tarafından verilmiş olabileceği gibi, somut olayın koşullarına göre üçüncü bir kişi de ayrı bir taahhütte bulunmuş olabilir. Ancak bir kişinin mehir senedinde adının geçmesi veya belgeyi imzalaması, her durumda bütün borçtan sorumlu olduğu anlamına gelmez. Taahhüdün kapsamı ve imzanın hangi sıfatla atıldığı incelenmelidir.''
Mehir alacağı davasında zaman aşımı süresi ne kadar?
Av. Gizem Gonce: ''Mehir alacağı için uygulanacak zamanaşımı süresi, talebin hukuki niteliğine ve borcun ne zaman muaccel olduğuna bağlıdır. Sözleşmeden doğan alacaklarda genel zamanaşımı kuralları gündeme gelebilse de her mehir uyuşmazlığı için tek bir süre vermek doğru değildir. Taahhüdün niteliği, özel düzenlemeler ve varsa zaman aşımını etkileyen işlemler incelenmelidir. Dava açılmadan önce süre değerlendirmesi yapılması önemlidir.''
Mehir alacağına faiz işletilebilir mi?
Av. Gizem Gonce: ''Koşulları oluşmuşsa mehir alacağı bakımından faiz talep edilmesi mümkün olabilir. Faizin başlangıç tarihi ve türü; borcun muaccel olduğu tarih, borçlunun temerrüde düşürülüp düşürülmediği, talebin niteliği ve ilgili mevzuata göre belirlenir. Faizin mutlaka evlilik tarihinden veya boşanma tarihinden başlayacağı söylenemez. Bu husus dava dilekçesinde açıkça değerlendirilmelidir.''
Mehir senedinde taşınmaz verilmesi taahhüt edilmişse ne olur?
Av. Gizem Gonce: ''Taşınmaz mülkiyetinin devri, kanunun öngördüğü resmî şekil şartlarına tabidir. Özel bir mehir senedinde ev, arsa veya başka bir taşınmazın verileceğinin yazılması, tek başına tapu mülkiyetinin devredildiği anlamına gelmez. Belgenin bir taşınmaz devri taahhüdü mü yoksa başka bir borç ilişkisi mi oluşturduğu incelenmelidir. Taşınmazın devri, tapu kaydı ve resmî işlem şartları bakımından ayrıca hukuki değerlendirme gerekir.''
Mehir alacağı ile ziynet alacağı aynı dava mıdır?
Av. Gizem Gonce: ''Her zaman aynı değildir. Mehir alacağı, mehir senedinde veya ilgili taahhütte belirtilen mal ya da değerin verilmemesine dayanabilir. Ziynet alacağı ise düğünde takılan veya eşe ait olduğu ileri sürülen ziynet eşyalarının iadesine ilişkin uyuşmazlıkları kapsar. Aynı olayda her iki talep bir arada gündeme gelebilir. Ancak hukuki dayanakları, ispat konuları ve talep sonuçları birbirinden farklı olabileceğinden taleplerin doğru biçimde ayrıştırılması gerekir.''
Mehir alacağı davası açmadan önce nelere dikkat edilmelidir?
Av. Gizem Gonce: ''Dava öncesinde şu hususlar değerlendirilmelidir:
Google Play
App Store
12:08
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ