Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Endonezya borsasında son günlerde yaşanan sert dalgalanma, küresel endeks sağlayıcısı MSCI’ın sahiplik yapıları ve işlem şeffaflığına ilişkin uyarısının ardından hız kazandı. 30 Ocak’ta Borsa Başkanı’nın istifasıyla doruğa çıkan süreç, 80 milyar ABD dolarını aşan piyasa değerinin silinmesine neden olan satışların gölgesinde ilerliyor.

Günün ilk saatlerinde gelen sınırlı toparlanma çabaları ise kalıcı olamadı. Jakarta Bileşik Endeksi açılışta yüzde 2,1’e kadar yükselse de kazanımlarını hızla geri verdi ve günü yataya yakın tamamladı. Endeks, 28-29 Ocak’ta yüzde 8’i aşan düşüşle Nisan’dan bu yana en sert iki günlük kaybını yaşamıştı.

Dalgalanmanın merkezinde, MSCI’ın Endonezya’nın piyasa sınıflandırmasına ilişkin yaptığı “sınır piyasa” uyarısı yer alıyor. Kuruluş, hisse sahipliğinde şeffaflık ve işlem yapısına dair soru işaretlerini 28 Ocak’ta resmen gündeme taşıdı. Sorunların giderilmemesi halinde Endonezya’nın “sınır piyasa” statüsüne düşebileceği uyarısı, özellikle kurumsal yatırımcıların risk algısını sert biçimde bozdu.

Piyasalardaki sarsıntı yönetim cephesine de yansıdı. Endonezya Menkul Kıymetler Borsası CEO’su Iman Rachman, piyasa koşullarına ilişkin sorumluluğu üstlendiğini belirterek 30 Ocak’ta görevinden ayrıldı. Kurumsal sekreterlikten yapılan açıklamada, bu adımın piyasadaki güveni yeniden tesis etmeye dönük bir hamle olduğu ima edildi.

Satış baskısını artıran bir diğer unsur ise kamu maliyesi ve yönetişim tarafındaki belirsizlikler oldu. Devlet Başkanı Prabowo Subianto’nun bütçe açığını büyütebilecek politikaları ve devlet müdahalesinin artabileceğine dair kaygılar, yabancı sermayenin hızla geri çekilmesine yol açtı.
2025’te Maliye Bakanı Sri Mulyani Indrawati’nin ani görevden alınması ve ardından yeğeni Thomas Djiwandono’nun merkez bankasına atanması, kurumsal bağımsızlık algısında belirgin bir aşınma yarattı. Endonezya rupisi, geçtiğimiz hafta ABD doları karşısında 16.985 ile rekor zayıflığı gördükten sonra 16.800 civarında dengelendi. Ancak bölgesel risk iştahındaki bozulma, Endonezya varlıklarında satış baskısını canlı tuttu. Küresel fonların, daha derin ve öngörülebilir piyasalara yöneldiği gözleniyor.

Yetkililer, 29 Ocak’ta piyasayı rahatlatmayı hedefleyen bir dizi düzenleme planını duyurdu. Buna göre borsada işlem gören şirketlerde serbest dolaşım oranının asgari yüzde 15’e çıkarılması ve yüzde 5’in altında paya sahip hissedarların bağlantılarının daha sıkı denetlenmesi gündemde. Düzenleyiciler, MSCI ile temasların olumlu ilerlediğini ve Mart ayına kadar somut bir çözüm hedeflediklerini vurguluyor. Borsa verileri, yabancı yatırımcıların iki günlük sert satışta yaklaşık 645 milyon ABD doları tutarında hisse sattığını gösteriyor. Yıl başından bu yana toplam çıkış ise 1 milyar dolara ulaşmış durumda. Birçok fon, geri çekilmenin henüz tamamlanmadığı görüşünde.