Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Orta Doğu’daki çatışmaların gölgesinde petrol piyasasında tansiyon yükseliyor. Dünyanın en büyük petrol ihracatçılarından biri olan Suudi Arabistan, Asya’ya sattığı ana ham petrol türü Arab Light için fiyatları önemli ölçüde artırdı.

Suudi Arabistan, nisan ayında Asya pazarına sunacağı Arab Light petrolünün resmi satış fiyatını varil başına 2,50 dolar yükseltti. Açıklanan bu artış, Ağustos 2022’den bu yana görülen en güçlü fiyat artışı olarak dikkat çekti. Aslında piyasalarda beklenti daha düşüktü. Savaş öncesi yapılan anketlerde fiyat artışının yaklaşık 80 cent civarında kalacağı tahmin ediliyordu. Ancak bölgede tırmanan gerilim ve özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanma riski, petrol piyasasında dengeleri kısa sürede değiştirdi.
Suudi Arabistan’ın devlet petrol şirketi Saudi Aramco, sadece Asya için değil farklı bölgeler için de yeni fiyat düzenlemeleri yaptı. Buna göre şirket, Arab Light petrolünün Asya fiyatını bölgesel göstergeye göre varil başına 2,50 dolar artırarak Eylül ayından bu yana en yüksek seviyeye taşıdı. Fiyat artışı bununla da sınırlı kalmadı. Avrupa ve Akdeniz pazarı için fiyatlar 3,50 dolar artırıldı. Kuzey Amerika’ya yönelik fiyatlar ise 2,50 dolar yükseltildi. Bu hamle, enerji piyasalarında zaten yükselen fiyat baskısını daha da artırdı.

Bölgedeki güvenlik riski yalnızca fiyatları değil sevkiyat rotalarını da etkiliyor. Hürmüz Boğazı’ndaki akışın kesintiye uğrama ihtimali nedeniyle Suudi Arabistan, petrol sevkiyatlarının bir bölümünü Kızıldeniz’e açılan Yanbu limanına kaydırdı. Saudi Aramco’nun Yanbu’ya uzanan ve günlük yaklaşık 5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip bir boru hattı bulunuyor. Bu hat, kriz dönemlerinde petrol ihracatının devam etmesi açısından kritik bir alternatif oluşturuyor.

Orta Doğu’daki çatışmalar sadece nakliye rotalarını değil üretim dengesini de etkilemiş durumda. Bölgedeki bazı rafineriler, ihracat kanallarındaki tıkanma ve depolama alanlarının dolması nedeniyle üretimlerini azaltmaya başladı. Bu gelişmeler özellikle ağır ve yüksek kükürtlü ham petrol türlerinde küresel fiyatların hızla yükselmesine yol açtı. ABD’de üretilen Mars Blend petrolü, bu hafta 2020’den bu yana en yüksek prim seviyesine ulaştı. Kuzey Denizi’nde çıkarılan Johan Sverdrup petrolünün fiyatı da aynı şekilde hızlı bir yükseliş gösterdi.