Evden çalışanlar dikkat! İşveren artık mesai saatlerini istediği gibi değiştiremeyecek! Murat Bal çalışanları uyardı

Evden çalışanlar, hibrit çalışma modelini tercih edenler ve uzaktan çalışma sistemiyle mesaisini sürdüren milyonlarca kişi için çalışma hayatında yeni dönem başladı. Hibrit çalışma mesai saatleri, uzaktan çalışma yönetmeliği, fazla mesai ücreti ve çalışan hakları yeniden gündeme gelirken, işverenin çalışma düzenini tek taraflı değiştirme yetkisine ilişkin önemli ayrıntılar dikkat çekti. Yeni düzenlemeye göre evden ve ofisten çalışılacak günler ile mesai saatlerinin iş sözleşmesinde açıkça belirtilmesi gerekiyor. Üstelik işveren, çalışanın kabul etmediği esaslı çalışma düzeni değişikliğini tek taraflı olarak hayata geçiremiyor. Mesai bitiminden sonra gelen telefonlara cevap vermek zorunda mısınız? Evden çalışırken fazla mesai ücreti alabilir misiniz? İşveren haftanın belirli günlerinde ofise gelmenizi isteyebilir mi? Uzaktan çalışmada SGK prim günleri azalır mı? Sosyal Güvenlik Müşaviri ve Ekonomist Murat Bal, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı açıklamada, milyonlarca çalışanın merak ettiği bu sorulara ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

MESAİ SAATLERİ 09.00-18.00 OLMAK ZORUNDA DEĞİL

Uzaktan ve hibrit çalışma modelinde en çok merak edilen konuların başında mesai saatlerinin nasıl belirleneceği geliyor. Uzaktan çalışmada mesainin mutlaka 09.00-18.00 arasında olması gerekmiyor. İşin ve işyerinin şartlarına göre çalışma saatleri 07.00-16.00 veya 12.00-21.00 gibi farklı zaman dilimlerinde düzenlenebiliyor. Ancak burada kritik nokta, çalışanın evden ve ofisten çalışacağı günler ile mesai saatlerinin iş sözleşmesinde açıkça belirtilmesi.

Yönetmelikte yer alan, "İş görme ediminin bir kısmının işyerinde, bir kısmının uzaktan çalışma usulüyle yerine getirilmesi kararlaştırılabilir. Bu durumda işçinin işyerinde ve uzaktan çalışacağı günler ile çalışma saatleri iş sözleşmesinde belirlenir." hükmü, hibrit çalışma modelinde yazılı sözleşmenin önemini ortaya koyuyor.

FAZLA MESAİ İÇİN YAZILI TALEP VE ÇALIŞANIN ONAYI GEREKİYOR

Evden çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri de fazla mesai ücreti. Uzaktan çalışıyor olmak, çalışanın fazla mesai hakkını ortadan kaldırmıyor. İşverenin fazla çalışma talebinin yazılı olması ve çalışanın onayının alınması gerekiyor. Özellikle mesai saatleri dışında gelen iş mesajları, e-postalar ve telefonlar, çalışanların hakları açısından yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.

İŞVERENİN SORUMLULUKLARI DEVAM EDİYOR

Uzaktan çalışma modelinde işverenin sorumlulukları yalnızca işin takibiyle sınırlı değil. Çalışanın işini yerine getirebilmesi için gerekli ekipman ve malzemelerin sağlanması, veri güvenliğinin korunması ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması da işverenin yükümlülükleri arasında bulunuyor.

Öte yandan evden çalışma sırasında meydana gelen kazaların iş kazası sayılıp sayılmayacağı, SGK bildirimlerinin nasıl yapılacağı ve çalışanların sigorta haklarının korunması da merak edilen başlıklar arasında yer alıyor.

Sosyal Güvenlik Müşaviri ve Ekonomist Murat Bal, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı değerlendirmede, uzaktan ve hibrit çalışma modelinde çalışanların fazla mesai, SGK prim günleri, iş kazası, mesai saatleri ve işverenin çalışma düzenini değiştirme yetkisine ilişkin kritik ayrıntıları anlattı.

"ÇALIŞANIN EVDEN VEYA OFİSTEN ÇALIŞMASI, İŞÇİ STATÜSÜNÜ VE TEMEL HAKLARINI DEĞİŞTİRMİYOR"

Murat Bal, hibrit çalışma modelindeki düzenlemeyle birlikte çalışma hayatında yeni bir döneme girildiğini belirterek çalışanların temel haklarının değişmediğine dikkat çekti:

"25 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği değişikliğiyle hibrit çalışma modeli daha açık bir hukuki zemine kavuştu. Yeni düzenlemeyle çalışanların hangi günlerde evden, hangi günlerde işyerinde çalışacağı ve çalışma saatleri iş sözleşmesinde belirlenecek. Bu değişiklik, çalışma hayatında esnekliğin yanı sıra çalışan haklarının ve işveren sorumluluklarının daha net tanımlanmasını sağlayacak.

Hibrit çalışma artık yönetmelikte açıkça karşılık bulan bir çalışma modeli oluyor. Çalışanın evden veya ofisten çalışması, işçi statüsünü ve temel haklarını değiştirmiyor. Ücret, yıllık izin, kıdem tazminatı ve SGK hakları aynen devam ediyor. İşverenler ise çalışma günlerini ve saatlerini daha sistemli şekilde düzenlemek zorunda kalacak. Sözleşme kesinlikle olmak zorunda."

"ÇALIŞANIN EVDEN VE OFİSTEN ÇALIŞACAĞI GÜNLER İLE MESAİ SAATLERİ SÖZLEŞMEDE AÇIKÇA YAZILMALI"

İşverenin çalışanı istediği zaman evden çalışmaya veya ofise gelmeye zorlayamayacağına dikkat çeken Bal, çalışma düzeninde yapılacak esaslı değişikliklerin İş Kanunu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti:

"Çalışanın hangi gün evden, hangi gün ofisten çalışacağı ve mesai saatleri sözleşmede açıkça yazılmalı. Bu hem çalışanı keyfî değişikliklere karşı korur hem de işverenin çalışma sürelerini doğru takip etmesini sağlar. İşveren çalışma düzenini esaslı şekilde değiştirmek isterse İş Kanunu'nun 22. maddesine uymalıdır. Değişiklik yazılı bildirilmeli ve işçinin altı işgünü içinde yazılı kabulü alınmalıdır. Kabul edilmeyen esaslı değişiklik işçiyi bağlamaz."

"EVDEN ÇALIŞMAK FAZLA MESAİ HAKKINI ORTADAN KALDIRMAZ"

Uzaktan çalışma sisteminde fazla mesai hakkının devam ettiğini vurgulayan Murat Bal, haftalık 45 saati aşan çalışmaların yasal şartlar çerçevesinde fazla çalışma sayılabileceğini söyledi. Bal, evden çalışanların fazla mesailerini ispatlamak için kullanabileceği dijital kayıtları da sıraladı:

"Evden çalışmak fazla mesai hakkını ortadan kaldırmaz. Haftalık 45 saati aşan çalışmalar, yasal şartları çerçevesinde yüzde 50 zamlı ücretlendirilir. Bilgisayarın açık kaldığı her süre çalışma sayılmaz; fiilî çalışma süresi esas alınır. VPN kayıtları, e-postalar, şirket içi mesajlaşmalar, toplantılar ve işveren talimatları fazla mesainin ispatında kullanılabilir. İşverenin bilgisi dahilinde yapılan fazla çalışmaların karşılığı ödenmelidir."

"EVDEN ÇALIŞMA PRİM GÜNLERİNİ AZALTMAZ"

Evden çalışanların SGK prim günlerinde herhangi bir eksilme yapılamayacağını belirten Murat Bal, uzaktan çalışanların da 4/a kapsamında sigortalı olduğunu hatırlattı:

"Uzaktan çalışanlar da 4/a kapsamında sigortalıdır. Evden çalışılan günler nedeniyle prim günleri azaltılamaz. Örneğin ayda 30 gün çalışan ve bunun 5 gününü evden geçiren bir işçinin SGK prim günü yine 30 gündür. İşveren, uzaktan çalışma günlerini ilgili SGK bildirim alanında göstermeli; ancak bunun için ayrıca bir sigorta bildirgesi düzenlememelidir. Emeklilik ve diğer sosyal güvenlik hakları çalışma biçimi nedeniyle değişmez."

"ÇALIŞAN MESAİ SAATLERİ DIŞINDA ARANIYORSA FAZLA MESAİ OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİDİR"

Mesai saatleri dışında sürekli ulaşılabilir olmanın çalışanlar açısından önemli bir sorun haline geldiğini belirten Bal, çalışanların 24 saat işverenin emrinde olmadığını vurguladı. Mesai sonrasında gelen telefon, e-posta ve mesajlara ilişkin değerlendirmede bulunan Bal, şu ifadeleri kullandı:

"Çalışan 24 saat işverenin emrinde değildir. İşçinin dinlenme hakkı vardır. Mesai dışında telefon, e-posta ve mesajlara sürekli cevap verme zorunluluğu bulunmamalıdır. Çalışan mesai dışında işverenin talimatıyla fiilen çalışıyorsa bu süreler çalışma ve fazla mesai yönünden değerlendirilmelidir. Sözleşmelerde iletişim saatleri ve acil durum kuralları açıkça belirlenmelidir."

"EVDEN ÇALIŞIRKEN YAŞANAN KAZALAR BELLİ ŞARTLARDA İŞ KAZASI SAYILABİLİR"

Uzaktan çalışma sırasında meydana gelen kazaların da belirli koşullarda iş kazası kapsamında değerlendirilebileceğini belirten Bal, kazanın işle bağlantısının önemine dikkat çekti:

"Evden çalışırken meydana gelen kazalar, belirli şartlarda iş kazası sayılabilir. 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre işin yürütülmesi sırasında meydana gelen ve çalışana zarar veren olaylar iş kazası kapsamında değerlendirilebilir. Örneğin çalışan bilgisayar başında çalışırken elektrik çarpması sonucu yaralanırsa olay iş kazası olabilir. Ancak evde meydana gelen her kaza iş kazası değildir; olayın işle bağlantısı önemlidir. İşveren, kazayı öğrendiği tarihten itibaren üç işgünü içinde SGK'ya bildirmeli ve iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmelidir."i

"İŞVEREN İŞÇİNİN ÇALIŞMA DÜZENİNİ KEYFİ BİÇİMDE DEĞİŞTİREMEZ"

Haftanın belirli günlerinde evden çalışacağı sözleşmeyle güvence altına alınan işçinin çalışma düzeninin işveren tarafından tek taraflı değiştirilemeyeceğini ifade eden Murat Bal, sözleşmenin belirleyici olduğunu söyledi:

"Bu konuda iş sözleşmesi belirleyicidir. Haftanın belirli günlerinde evden çalışacağı sözleşmeyle güvence altına alınan işçinin çalışma düzeni, işveren tarafından keyfî biçimde değiştirilemez. Kalıcı ve esaslı değişikliklerde İş Kanunu'nun 22. maddesi uygulanır. Ancak sözleşmede önceden belirlenmiş geçici ofise çağırma hükümleri veya operasyonel ihtiyaçlar ayrıca değerlendirilir."

"ESNEK ÇALIŞMA, ÇALIŞAN HAKLARININ ESNETİLMESİ ANLAMINA GELMEMELİDİR"

Uzaktan ve hibrit çalışma modelinin gelecekte çalışma hayatında daha fazla yer bulacağını belirten Murat Bal, çalışanların yasal haklarının korunmasının önemine dikkat çekti:

"Uzaktan ve hibrit çalışma, geleceğin çalışma hayatının önemli bir parçası olacak. Ancak esnek çalışma, çalışan haklarının esnetilmesi anlamına gelmemelidir. İş sözleşmeleri açık hazırlanmalı, SGK prim günleri eksiksiz bildirilmeli, fazla mesai ve iş kazası süreçleri doğru yönetilmelidir. Unutulmamalıdır ki çalışan evinden çalışabilir ama emeğinin karşılığından, sosyal güvenlik haklarından ve dinlenme hakkından vazgeçmiş sayılmaz."

İLGİLİ HABERLER

Uzaktan ve hibrit çalışma modelinde yeni dönem! Çalışma saatleri detayına dikkat: İşte milyonlarca işçiyi ilgilendiren şartlar

Uzaktan çalışan işçiye devamsızlık tuzağı! Mahkemeden emsal karar: İşveren bunu yaptıysa işe iade hakkınız doğabilir

WhatsApp mesajlarınız yüzünden işten çıkarılabilirsiniz! İşverenin bilmesi gereken kritik ayrıntıya dikkat