Karbonmonoksitin vücutta oksijen taşınmasını engelleyerek beyin, kalp ve diğer organları olumsuz etkilediğini belirten Deligöz, zehirlenme belirtilerinin günlük yorgunluk veya grip şikâyetleriyle karıştırılabildiğine dikkat çekti. Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik ve uyku hâlinin ilk belirtiler arasında yer aldığını vurgulayan Deligöz, aynı ortamda bulunan birden fazla kişinin benzer şikâyetler yaşaması durumunda karbonmonoksit zehirlenmesinden şüphelenilmesi gerektiğini söyledi.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 34 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 34 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
AFAD Konya İl Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Birim Müdürü Hakan Deligöz, karbonmonoksitin solunum yoluyla vücuda girdikten sonra kandaki hemoglobine bağlandığını ve organların oksijensiz kalmasına neden olduğunu ifade etti.
Zehirlenmenin ilk aşamalarında görülen belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini belirten Deligöz, şu değerlendirmede bulundu:
"Karbonmonoksit neden zarar veriyor? Karbonmonoksit, dumanla birlikte görünen bir şey değil. Vücudumuza girdiği zaman kanın taşınmasını sağlayan alyuvarlara yapışıyor ve hemoglobinin beynimize, kalbimize taşıdığı kanın zehirlenmesine sebep oluyor. Bu nedenle beynimiz, kalbimiz ve diğer organlarımız yeterli oksijeni almadığı için zehirlenme gerçekleşiyor. Burada yapılması gereken, önce belirtileri iyi anlamak gerekiyor.
Yani günlük yorgunlukla, griple karıştırılabiliyor bazen. Bu tamamen farklı bir şey. Renksiz, kokusuz ve tatsız olduğu için karbonmonoksiti fark edemiyoruz. Özellikle uykudaysak uyanmamızı engellediği için artık birçok şey için geç kalınmış oluyor ama bazı belirtileri yok mu illaki var. Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, halsizlik, uyku hali, konsantrasyon ve algı eksikliği, bunlar ilk etapta hissedilen belirtiler. Vatandaşlarımız bu konuda dikkatli olmalı ve baş ağrısını ya da mide bulantısını hafife almamalı. İlerleyen seviyede, eğer karbonmonoksit gazına fazla maruz kalırsak kusma, bunun haricinde baygınlık ve göğüste sıkışma gibi belirtilerin arttığını gösterir. Burada yapacağımız, dikkat edeceğimiz en önemli husus eğer bulunduğumuz ortamda birden fazla kişi aynı şikayetlerde bulunuyorsa bunun muhtemelen karbonmonoksit zehirlenmesi olduğudur"
Karbonmonoksit zehirlenmesinden şüphelenilmesi durumunda zaman kaybetmeden ortamın terk edilmesi gerektiğini vurgulayan Deligöz, kişilerin temiz havaya çıkmasının ve sağlık ekiplerinden yardım istemesinin hayati önem taşıdığını belirtti. Maruz kalınan gazın miktarının ve etkisinin kişiler tarafından anlaşılamayacağını ifade eden Deligöz, en hafif belirtilerde bile 112 Acil Çağrı Merkezi'ne haber verilmesi gerektiğini söyledi.
Deligöz, yapılması gerekenleri şöyle anlattı:
"Hızlı, güvenli, panik yapmadan bulunduğumuz ortamı terk etmeliyiz. Temiz havaya çıkmamız gerekiyor. Eğer yapabiliyorsak çıkmadan önce kapı ve pencereleri açarak ortamın da havalandırılmasını sağlamamız gerekiyor. Eğer zehirlenmeye maruz kaldığımızı hissediyorsak, en ufak bir belirtisi bile varsa 112'ye haber verilip gerekli sağlık desteğinin alınması gerekiyor. Çünkü biz karbonmonoksitin bizi ne kadar zehirlediğini, ne kadar karbonmonoksit gazına maruz kaldığımızı bilemeyebiliriz. Belki de tıbbi bir müdahaleye ihtiyaç olabilir. Aynı zamanda tekrar dikkat etmemiz gereken bir mevzu daha var. Eğer biz gerekli hazırlıkları yaparsak, gerekli tedbirleri alırsak karbonmonoksit gazından etkilenme ya da zehirlenme ihtimali düşecektir. Biliyorsunuz, yapılabilecek en güzel kurtarma operasyonu böyle bir müdahaleye gerek kalmamasından geçiyor. Öncelikle kış mevsimi gelmeden önce vatandaşlarımızın baca temizliklerini, kombi ve şofben gibi cihazlarımızın bakımını, gerekiyorsa filtrelerinin değişimini yaptırmaya özen göstermeleri gerekiyor"
Soba kullanımında yapılan hataların da karbonmonoksit zehirlenmesine zemin hazırladığını belirten Deligöz, sobaya odun ve kömür dışında plastik, poşet gibi atıkların atılmaması gerektiğini söyledi. Bu tür malzemelerin yanmasıyla bacalarda kurum ve tıkanıklık oluşabileceğine dikkat çeken Deligöz, gazın dışarı atılmasını engelleyen bu durumun zehirli gazın yaşam alanlarına dolmasına neden olabileceğini kaydetti. Baca temizliğinin düzenli yapılması, kombi ve şofbenlerin kontrollerinin yetkili servisler tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulayan Deligöz, cihazların üretici talimatlarına uygun noktalara yerleştirilmesinin de önemli olduğunu dile getirdi.
Deligöz, vatandaşları şu sözlerle uyardı:
"Sobalarımızda bazen sadece odun ve kömür yakmıyoruz. Onun haricinde plastik malzemeleri de atıyoruz. Bir çöp tenekesi gibi kullanıyoruz, ‘nasıl olsa yanar, geçer' diyoruz. Sobalarımıza atılacak poşet ya da plastik bileşenler, bacalarımızın tıkanmasına ve kurum bağlamasına neden oluyor. Bu da bacalardaki zehirli gazın atılmasını engelliyor. Halk dilinde ‘baca tepmesi' denen bir kavram vardır bu gerçekleşiyor ve biz karbonmonoksit gazının kokusuz ve tatsız olduğunu düşünerek ne zaman, ne etkide olacağını bilemiyoruz, bazen iş işten geçmiş oluyor. Bu nedenle vatandaşlarımız özellikle baca temizliklerini düzenli olarak yaptırmalı, şofben ve kombi gibi cihazların kontrollerini yaptırmalı ve bu işlemleri yetkili servislere yaptırmalıdır. Bir de üretici firmanın talimatlarına uygun yerlere yerleştirmeleri gerekiyor"
Soğuk havalarda ısınmak amacıyla havalandırma menfezlerinin kapatılmasının ciddi tehlikelere yol açabileceğini belirten Deligöz, menfezlerin önüne buzdolabı, dolap veya başka eşyaların yerleştirilmemesi gerektiğini söyledi. Doğal gazın kokulandırılmış olması sayesinde olası kaçakların fark edilebildiğini hatırlatan Deligöz, gaz kokusu hissedildiğinde elektrik düğmelerine basılmaması, aydınlatma cihazlarının kullanılmaması ve kıvılcım oluşturabilecek hiçbir müdahalede bulunulmaması gerektiğini vurguladı. Gaz kaçağı şüphesinde ortamın terk edilerek temiz havaya çıkılması ve 187 Doğal Gaz Acil Hattı'na bilgi verilmesi gerektiğini belirten Deligöz, sözlerini şöyle tamamladı:
"Bir diğer mevzu da bazen havalar soğuk olduğu için maalesef havalandırma menfezlerini kapatıyoruz ya da önlerine buzdolabı, dolap gibi cisimler koyuyoruz. Bu da ortamın havalanmasını, hava almasını etkileyeceği için karbonmonoksit gazından ve doğal gazdan etkilenmemizi daha da artırıyor. Eğer gerekli tedbirleri alırsak inşallah bu kış herhangi bir olumsuzluk yaşamadan, bu tarz tehlikelerden uzak bir kış geçiririz. Doğal gaz, suni olarak kokulandırılmış bir gazdır. Bunu aldığımızda elektrik düğmelerine, aydınlatma aletlerine, kıvılcım çıkartabilecek her şeyden uzak durmamız gerekiyor. Bir aydınlatma düğmesine basmak, bir çakmakla kontrol etmek ya da bir el feneri kullanmak bile tehlikeye neden olabilir. Böyle bir duruma rastladığımız zaman, tekrar havalandırma yapıp hiçbir elektrikli cihaza dokunmadan ivedi bir şekilde alanı terk edip temiz havaya çıkmamız gerekiyor. 187 Doğal gaz Acil Hattı'mız var ona da haber vererek ortamdaki gazın ölçülmesi ya da sıkıntının bertaraf edilmesi söz konusu"
Google Play
App Store
12:49
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ