Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Emziren annelerin gaz yaptığı düşünülen bütün yiyecekleri beslenmelerinden çıkarması ise doğru bir yaklaşım değil. Annenin bağırsaklarında gaz oluşmasına neden olan besinler, anne sütüne gaz olarak geçmez. Bununla birlikte bazı bebekler, annenin tükettiği belirli besinlerde bulunan proteinlere karşı hassasiyet gösterebilir. Bu nedenle önemli olan, gereksiz kısıtlamalara gitmek yerine bebeğin belirtilerini takip etmek ve şüpheli besinleri dikkatli şekilde değerlendirmektir.
Bazı yiyecekler, içeriklerindeki lifler ve sindirimi zor karbonhidratlar nedeniyle annelerde gaz ve şişkinlik oluşturabilir. Bu durum annenin günlük konforunu etkileyebilir. Ancak annede gaz yapan bir yiyeceğin bebeğe de mutlaka gaz yapacağı düşüncesi doğru değildir.

| Besin Grubu / Yiyecek | Olası Etkileri / Nedenleri |
|---|---|
| Kuru fasulye, nohut ve mercimek | İçerdikleri fermente edilebilir karbonhidratlar nedeniyle bağırsaklarda gaz oluşumunu artırabilir. |
| Lahana, karnabahar ve brokoli | Bazı kişilerde şişkinlik ve gaz şikâyetine yol açabilir. |
| Soğan ve sarımsak | Özellikle hassas bağırsak yapısına sahip kişilerde sindirim rahatsızlıklarını artırabilir. |
| Gazlı içecekler | Mide ve bağırsaklarda şişkinlik hissine neden olabilir. |
| Bazı tam tahıllar | Yüksek lif içeriği, özellikle aniden fazla tüketildiğinde gaz şikâyetini artırabilir. |
| Bazı tatlandırıcılar | Sorbitol ve mannitol gibi şeker alkolleri bağırsaklarda gaz ve şişkinlik oluşturabilir. |
| Not: Bu besinlerin tamamını emzirme döneminde bırakmak gerekmez. Anne, kendisinde hangi yiyeceklerin rahatsızlık oluşturduğunu gözlemleyerek porsiyonlarını ve tüketim sıklığını düzenleyebilir. | |
Bebeklerde gaz ve huzursuzluk, özellikle yaşamın ilk aylarında sık karşılaşılan durumlardır. Sindirim sisteminin gelişmeye devam etmesi, beslenme sırasında hava yutulması ve bağırsak hareketleri bu şikâyetlerde etkili olabilir. Bu nedenle bebeğin gazlı olması her zaman annenin beslenmesiyle ilişkili değildir. Annelerin sıklıkla şüphelendiği besinler arasında süt ve süt ürünleri, kuru baklagiller, lahana, brokoli, soğan ve baharatlı yiyecekler bulunur. Ancak bu yiyeceklerin emzirilen her bebekte gaz oluşturduğunu gösteren güçlü bir kanıt yoktur.

Emzirirken her yiyeceği yasaklamak gerekmez. Bununla birlikte bazı ürünlerin sınırlandırılması veya belirli durumlarda tüketilmemesi önemlidir.
• Alkol: Emzirme döneminde en güvenli seçenek alkol tüketmemektir. Tüketim söz konusuysa zamanlama ve güvenli bekleme süresi konusunda sağlık uzmanından bilgi alınmalıdır.
• Yüksek miktarda kafein: Kahve, enerji içecekleri, çay ve çikolata yoluyla alınan kafein toplamı dikkate alınmalıdır. Özellikle yenidoğan ve prematüre bebekler kafeine daha hassas olabilir.

• Cıva oranı yüksek balıklar: Kılıç balığı, köpek balığı ve benzeri yüksek cıvalı balıklar tercih edilmemelidir. Düşük cıvalı balıklar ise uygun miktarlarda tüketilebilir.
• Gelişigüzel bitkisel ürünler: Emzirme döneminde kullanılan bitki çayları, zayıflama ürünleri ve takviyeler güvenli olmayabilir. Kullanım öncesinde sağlık uzmanına danışılmalıdır.
• Gıda güvenliği açısından riskli ürünler: İyi pişmemiş et, balık ve yumurta ile uygun koşullarda saklanmamış yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
| Riskli Grup / Madde | Açıklama ve Öneriler |
|---|---|
| Alkol | Emzirme döneminde en güvenli seçenek alkol tüketmemektir. Tüketim söz konusuysa zamanlama ve güvenli bekleme süresi konusunda sağlık uzmanından bilgi alınmalıdır. |
| Yüksek miktarda kafein | Kahve, enerji içecekleri, çay ve çikolata yoluyla alınan kafein toplamı dikkate alınmalıdır. Özellikle yenidoğan ve prematüre bebekler kafeine daha hassas olabilir. |
| Cıva oranı yüksek balıklar | Kılıç balığı, köpek balığı ve benzeri yüksek cıvalı balıklar tercih edilmemelidir. Düşük cıvalı balıklar ise uygun miktarlarda tüketilebilir. |
| Gelişigüzel bitkisel ürünler | Emzirme döneminde kullanılan bitki çayları, zayıflama ürünleri ve takviyeler güvenli olmayabilir. Kullanım öncesinde sağlık uzmanına danışılmalıdır. |
| Gıda güvenliği açısından riskli ürünler | İyi pişmemiş et, balık ve yumurta ile uygun koşullarda saklanmamış yiyeceklerden kaçınılmalıdır. |
Bebeğin gaz şikâyetini hafifletmek için yalnızca annenin beslenmesine odaklanmak yerine emzirme alışkanlıklarını da değerlendirmek gerekir.
| Öneri | Açıklama |
|---|---|
| Emzirme pozisyonunu kontrol edin | Bebeğin memeyi doğru kavraması, beslenme sırasında fazla hava yutmasını azaltmaya yardımcı olabilir. |
| Beslenme sırasında mola verin | Bebeğiniz ihtiyaç duyuyorsa emzirme arasında ve sonrasında gazını çıkarmasına yardımcı olun. |
| Beslenme sonrası dik tutun | Bebeği uyanıkken bir süre dik pozisyonda tutmak rahatlamasına yardımcı olabilir. |
| Nazik hareketlerden yararlanın | Bebeğin bacaklarını bisiklet hareketi yaptırmak ve karnına hafifçe masaj yapmak bazı bebekleri rahatlatabilir. |
| Beslenme günlüğü tutun | Şüphelendiğiniz yiyecekleri, tüketim zamanlarını ve bebeğin belirtilerini not edin. Böylece tekrarlayan bir ilişki olup olmadığını değerlendirebilirsiniz. |
Uyku sırasında bebek her zaman sırtüstü, düz ve sert bir zeminde yatırılmalıdır. Gazını çıkarmak amacıyla yüzüstü veya yan yatırılmamalıdır.
Bebeklerde gaz çoğu zaman ciddi bir soruna işaret etmez. Ancak bazı belirtiler yalnızca gaz olarak değerlendirilmemelidir. Özellikle yeşil renkli kusma, tekrarlayan fışkırır tarzda kusma, dışkıda kan, karında belirgin şişlik, beslenmeyi reddetme, az idrar yapma veya kilo alımında yetersizlik görülürse sağlık değerlendirmesi gerekir.

Emzirme döneminde temel hedef, annenin yeterli ve dengeli beslenmesini sürdürürken bebeğin belirtilerini dikkatle takip etmektir. Gaz şikâyeti nedeniyle çok sayıda besini aynı anda kesmek yerine, gerçekten şüphe uyandıran bir besini sağlık uzmanının önerisiyle değerlendirmek daha doğru olur.