ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

Aralık 26, 2025 12:06
1
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

ABD Adalet Bakanlığı’nın ikinci en yetkili ismi Todd Blanche’ın, elinde yüklü kripto varlıklar varken kripto şirketlerine yönelik soruşturmaları durdurduğu öne sürüldü. Uzmanlara göre bu adımlar, hem etik anlaşmalara hem de çıkar çatışması kurallarına aykırı.

2
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

ABD Adalet Bakanlığı’nda (DOJ) sular durulmuyor. Bakanlığın ikinci en yetkili ismi olan Todd Blanche, kripto para yatırımları devam ederken kripto şirketlerine yönelik yaptırımları fiilen askıya almakla suçlanıyor. ProPublica’nın ulaştığı belgelere ve hukukçuların değerlendirmelerine göre, Blanche’ın attığı adımlar federal çıkar çatışması yasalarını ihlal ediyor.

Gizmodo’da yer alana habere göre, Blanche, geçtiğimiz yıl New York’taki ceza davasında Donald Trump’ın kişisel avukatı olarak tanınmış, ardından Adalet Bakanlığı’nda üst düzey göreve getirilmişti. Senato onayı öncesinde ise etik yetkililerine, sahip olduğu kripto varlıkları en geç 90 gün içinde elden çıkaracağına dair yazılı taahhüt verdi.

3
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

SATILMADAN GELEN TALİMAT

Resmi kayıtlara göre Blanche’ın kripto yatırımlarının değeri 159 bin dolar ile 485 bin dolar arasında değişiyordu. Bitcoin başta olmak üzere Ethereum, Solana ve Cardano gibi dijital varlıkların yanı sıra Coinbase hisselerine de sahipti. Etik anlaşmasına göre bu varlıklar satılana kadar, kripto piyasasını doğrudan etkileyecek hiçbir karara dahil olmaması gerekiyordu.

Ancak göreve başladıktan yaklaşık bir ay sonra, Blanche imzasıyla yayımlanan bir iç yazı tüm dengeleri değiştirdi. Bu yazıyla, Biden döneminde başlatılan kripto şirketleri, borsalar ve aracı kuruluşlara yönelik soruşturmalar durduruldu. Dahası, kripto dolandırıcılığı ve kara para aklamayı takip eden özel birim tamamen dağıtıldı.

4
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

“AÇIK BİR ÇIKAR ÇATIŞMASI”

Hukukçular bu tabloyu net ifadelerle eleştiriyor. Daha önce Beyaz Saray ve Hazine’de etik danışmanlığı yapan Virginia Canter, “Bu sektöre yatırım yaparken, aynı sektörle ilgili kovuşturmaları durdurmak açık bir çıkar çatışmasıdır” değerlendirmesini yaptı.

Blanche’ın nisan ayında yayımladığı “Kovuşturmayla düzenlemeye son” başlıklı notta, kripto sektörünün ABD ekonomisi için kritik olduğu savunuldu. Notta, Adalet Bakanlığı’nın yalnızca terör ve uyuşturucu gibi suçlarda kripto kullanımını hedef alacağı, platformların ise mercek altından çıkarılacağı vurgulandı. Kararın ardından piyasalarda işlem hacmi hızla yükseldi.

5
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

"SATIŞ" AİLE İÇİN YAPILDI

Blanche, mayıs ve haziran aylarında kripto varlıklarını elden çıkardığını bildirdi. Ancak bu satışın önemli bir kısmı, varlıkların yetişkin çocukları ve torununa devredilmesi yoluyla gerçekleşti. Teknik olarak yasal kabul edilen bu yöntem, etik uzmanlarına göre yasanın ruhuna aykırı.

Campaign Legal Center’dan Kedric Payne’e göre amaç, sadece yasal boşlukları aşmak değil, en küçük şüpheyi bile ortadan kaldırmak olmalı. “Bir yetkilinin kararlarının ailesine dolaylı da olsa kazanç sağlaması ihtimali, kamu güvenini zedeler” diyor.

6
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

TRUMP DÖNEMİ VE KRİPTO YAKINLAŞMASI

Blanche örneği, Trump yönetimiyle birlikte kripto sektörüne yönelik genel yaklaşımın da bir yansıması olarak görülüyor. ProPublica’nın incelemesine göre, Trump’ın ikinci döneminde atanan en az 216 siyasi isim, toplamda 175 ila 340 milyon dolar arasında kripto varlığa sahipti. Biden döneminde ise bu rakam, tüm atamalar için 7 milyon doların altındaydı.

7
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

Bu isimler arasında Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve SEC Başkanı Paul Atkins gibi, sektörü doğrudan denetleyen kurumların başındaki yöneticiler de bulunuyor. Her iki isim de etik anlaşmalar imzalamış olsa da, yatırımların aile bireylerine devredilmesi tartışmaları bitirmiş değil.

8
ABD Adalet Bakanlığı'nda kripto krizi: Üst düzey isimden çıkar çatışması iddiası

“KRİPTO BAŞKENT” HEDEFİ

Trump, seçim kampanyasında ABD’yi “dünyanın kripto başkenti” yapma sözü vermişti. Göreve gelir gelmez dijital varlıkların büyümesini teşvik eden adımlar atıldı. Trump ailesinin de kripto projelerine girmesi, etik tartışmaları daha da alevlendirdi.

Eski Kongre çalışanı ve akademisyen James Thurber’a göre, yaşananlar modern Amerikan siyasetinde alışılmışın dışında. Thurber, Jimmy Carter’ın başkan olurken fıstık çiftliğini kör bir tröste devretmesini hatırlatarak, “Bugünkü tablo kamu yararıyla açıkça çelişiyor” ifadelerini kullanıyor.