Altın fiyatları dalgalı seyrini koruyor. Ekonomist Tuna Kaya, Ortadoğu ve Avrupa'da artan gerilime dikkat çekerek önümüzdeki dönemde küresel piyasalarda ciddi hareketlilik yaşanabileceğini söyledi. Dünyada savaş riskinin arttığını savunan Kaya, tahvil faizleri, enflasyon, enerji krizi ve ülkeler arasındaki ekonomik dengesizliklerin önemli emareler olduğunu belirtti.
Kaya, hem Birinci hem de İkinci Dünya Savaşı öncesindeki koşullara işaret ederek mevcut ortamın yeni bir dünya savaşı ihtimaline yönelik ciddi göstergeler taşıdığını öne sürdü.
Ortadoğu ve Avrupa'daki gelişmelere dikkat çeken Kaya, "Önümüzdeki hafta çok önemli olaylara gebe. İki bölgede ciddi savaş, ciddi patlak oluşabilir" ifadelerini kullandı.
Piyasaların kapalı olduğu dönemde Bitcoin'deki hareketliliğe dikkat çeken Kaya, Bitcoin'in 81 bin dolar seviyesine kadar yükseldiğini, ardından savaş haberleri ve gelişmelerin etkisiyle yeniden düzeltme yaşandığını söyledi.
Kaya, altın tarafındaki gelişmelerin de yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti. Özellikle 2025 sonrasında altın ETF'lerine önemli girişler olduğunu ifade eden Kaya, 2023'teki Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında başlayan girişlerin son iki ayda yeniden hızlandığını söyledi.
Kaya, "Altın ETF'lerine giriş, merkez bankalarının altın alımı önümüzdeki dönemde bunların bir şeylere hazırlandığını bize gösteriyor" dedi.
Kaya'ya göre savaş riskinin tırmanması ve iki bölgede olası blok savaşlarının başlaması halinde altın ve gümüş, kısa vadede dalgalanmalar yaşansa dahi orta ve uzun vadede güvenli liman olarak öne çıkabilir.
Kaya, yatırımcıların portföylerinde altın ve gümüşün en az yüzde 35-40 oranında bulunması gerektiğini savundu.
Türkiye piyasalarındaki gelişmelere de değinen Kaya, geçen hafta başlayan "fon depremi" sonrasında Merkez Bankası'nın müdahale amacıyla 5 milyar dolar kullandığını ileri sürdü.
Kaya, Merkez Bankası'nın önümüzdeki dönemde daha fazla döviz kullanabileceğini belirterek, "Bu hafta 5 milyar dolar kullanabilir. Böyle peyderpey hafta Merkez Bankası 15 milyar dolara kadar rezerv yakabilir. Çünkü durum çok ciddi" ifadelerini kullandı.
Kaya, fon piyasasındaki gelişmelere ilişkin de dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Yaklaşık 511 bin yatırımcının 24,5 milyar dolarlık parasının tasfiye fonlarında kaldığını öne süren Kaya, bu miktarın yaklaşık 20 milyar dolarlık bölümünün doğrudan veya dolaylı şekilde para piyasası ters repo teminatı üzerinden manipülasyonla değeri şişirilen 15-20 hisse senedinde bulunduğunu iddia etti
Kaya, söz konusu hisselerin üç ay içerisinde alıcı bulması halinde, defter değeri üzerinden yaptığı kaba hesaplamaya göre yalnızca yüzde 5 ila yüzde 10'luk bölümünün nakde çevrilebileceğini savundu.
"20 milyar doların yaklaşık 1 milyar doları borsadan satış yapılarak kurtarılabilir. Geriye kalan kurtarılamayacak" diyen Kaya, yaşananların büyük bir kayıp riski oluşturduğunu ifade etti.
Fon piyasasında yaşananları anlatmak için bir maymun hikâyesi üzerinden örnek veren Kaya, daha sonra bu mekanizmanın Ponzi sistemiyle benzerliğine dikkat çekti.
Kaya, Ponzi sistemlerinde yüksek faiz ve yüksek getiri vaadiyle sisteme para girişi sağlandığını, yeni giren paraların önceki yatırımcıların ödemelerinde kullanıldığını belirtti.
Sisteme para girişinin azalmasıyla mekanizmanın sürdürülemez hale geldiğini anlatan Kaya, "Ne zaman ki girişler azaldı, yani 3 birimden 2 birime düştüğünde idare eder ama 3 birimden 1 birime düştüğünde ve arkadaşlar sıfırlandığında işte böylece buradaki para tamamen ne oluyor? Sıfırlanıyor" dedi.
Kaya, fon piyasasındaki bazı hisselerin değerlerinin aşırı yükseltilmesinin ardından bu hisselerin fonlar tarafından alınmasıyla fon fiyatlarının da yükseldiğini, sistemin devamının ise yeni para girişlerine bağlı olduğunu savundu.
"Yeni kurbanlar buluyorlardı. Burada kurbanlar azalınca, para girişi bitince ne oldu? Sistem çöktü. Durum bu" ifadelerini kullandı.
Kaya, değerlendirmesinin sonunda savaş riskine ilişkin ifadelerinin yatırımcıları paniğe sevk etmek amacı taşımadığını vurguladı.
"Özetlersek ortalık karışıyor. Savaş tamtamları arttı. Dünya Savaşı'nın emareleri oluşuyor" diyen Kaya, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Ancak ben bunu tekrar tekrar söylüyorum. Sizi paniğe sokmak için anlatmıyorum arkadaşlar. Bu tip emareler var. Dikkatli olun. Buna karşı hazırlıklı olun. Önlemlerinizi alın şeklinde söylüyorum. Kesinlikle niyetim kimseyi paniğe sokmak değil."
Google Play
App Store
12:09
