Bazı kavramlar vardır; tarif edildikçe daralır, yaşandıkça derinleşir. Milliyetçilik de böyledir. Onu yalnızca geçmişe dönük bir bağlılık olarak okumak, bir ağacın köklerini görüp gövdesini inkâr etmeye benzer. Oysa milliyetçilik, kökle gelecek arasında kurulan canlı bir bağdır; hem tutunmayı hem de ilerlemeyi aynı anda gerektirir.
Bir milletin asıl meselesi, neyi yaşattığı kadar neyi üretebildiğidir. Çünkü hatıra tek başına bir millet kurmaz; ancak üretimle, düşünceyle, sanatla ve bilimle beslenirse süreklilik kazanır. Bu yüzden çağımızda milliyetçilik, çoğaltmakla, var etmekle anlam bulur. Dilini koruyan ama yeni kavramlar üretmeyen, kültürünü savunan ama onu çağın diliyle yeniden inşa etmeyen bir yaklaşım, zamanla kendi içine kapanır.
3 Mayıs 1944, bu açıdan bir yoğunlaşma anıdır. Dağınık duyarlılıkların bir bilinç ekseninde toplanmasıdır. O gün ortaya çıkan irade, bir yön tayinidir. Çünkü millet fikri, kendiliğinden varlığını sürdüren bir yapı değildir. Sürekli yeniden kurulan, her nesilde yeniden anlam kazanan bir organizmadır.
Bir milleti ayakta tutan şey, ortak geçmişle birlikte ortak hedeflerdir. Hedefsiz bir birliktelik, zamanla dağılır. Bu nedenle milliyetçilik, geleceğe dair bir tasarım içerir. Sadece “neyiz?” sorusuna değil, “ne olacağız?” sorusuna da cevap arar. Bu yönüyle milliyetçilik, durağan değil; dinamik bir düşüncedir.
Mustafa Kemal Atatürk’ün ortaya koyduğu milliyetçilik anlayışı, tam da bu dinamizmi içerir. Onun yaklaşımı, milleti tarihin bir kalıntısı olarak görmeyi yeterli görmez; geleceğin kurucu öznesi olarak betimler. Bu nedenle Atatürk milliyetçiliği, bir kimlik tanımının ötesinde bir kalkınma modelidir. Eğitimden bilime, sanayiden kültüre kadar uzanan geniş bir alanda, milletin kendi potansiyelini gerçekleştirmesini hedefler.
Bugün bu perspektifi genişletmek zorundayız. Çünkü yeni çağ, yeni sınamalarla geliyor. Dijitalleşme, yapay zekâ, kültürel akışkanlık ve küresel rekabet, milliyetçiliğin sınırlarını yeniden tanımlıyor. Artık bir milletin gücü, nüfusuyla ya da coğrafyasıyla ölçülmüyor; bilgi üretme kapasitesiyle, teknolojik bağımsızlığıyla ve kültürel etki alanıyla ölçülüyor.
Bu noktada yeni bir milliyetçilik diline ihtiyaç var:
Bilgi üreten, teknoloji geliştiren, kültürünü evrensel ölçekte ifade edebilen bir milliyetçilik…
Savunan değil, kuran; tepki veren değil, yön veren bir yaklaşım…
Teşkilat iradesi de burada yeni bir anlam kazanır. Artık teşkilat, fiziki bir örgütlenme değildir. Aynı hedefe odaklanmış zihinlerin oluşturduğu bir bilinç ağıdır. Akademide, sanayide, sanatta, eğitimde aynı ülküye hizmet eden insanların görünmez bir birlikteliğidir. Bu yeni teşkilat anlayışı, sınırları aşan ama köklerinden kopmayan bir yapıyı ifade eder.
Devlet Bahçeli’nin siyasetinde görülen süreklilik vurgusu, bu bağlamda dikkat çekicidir. Onun yaklaşımı, hızlı değişim çağında sabit bir eksen arayışını temsil eder. Bu eksen, günübirlik dalgalanmalara kapılmadan, uzun vadeli bir devlet perspektifiyle hareket etmeyi gerektirir. Bu tavır, çağın hızına karşı bir direnç gösterme ile yetinmez; yönsüzlüğe karşı bir denge önerisi sunar.
3 Mayıs’ı bu tarihi gün üzerinden okumak, geçmişi tekrar etmek olarak görülmemelidir. Asıl mesele, o gün ortaya çıkan iradenin bugünün dünyasında nasıl yeniden üretileceğini düşünmektir. Çünkü her çağ, kendi sınavını getirir. Dün fikirler baskı altındaydı; bugün ise fikirler görünmez biçimde yönlendiriliyor. Dün yasaklarla mücadele vardı; bugün anlam kaymalarıyla…
Bu nedenle yeni bir soru sormak gerekiyor:
Bir millet, kendini yalnızca koruyarak mı ayakta kalır, yoksa sürekli kendini aşarak mı?
Cevap açıktır: Kendini aşamayan, zamanla geride kalır.
Milliyetçilik, bu anlamda bir koruma refleksinden çok bir ilerleme iradesidir. Kendi değerlerinden güç alarak yeni değerler üretebilme cesaretidir. Geçmişten aldığı mirası, geleceğin inşasında aktif bir güce dönüştürebilme becerisidir.
3 Mayıs, bu iradenin sembolüdür. Bir hatırlama günü olmanın ötesinde, bir yeniden kurma çağrısıdır. Her yıl aynı soruyu yeniden sormak için bir fırsattır:
Biz sadece sahip olduklarımızı mı koruyoruz,
Yoksa henüz sahip olmadıklarımızı da inşa etmeye cesaret ediyor muyuz?
Çünkü bir milletin gerçek gücü, neyi muhafaza ettiğiyle birlikte neyi kurabildiğiyle de ölçülür
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
16:43