Milyarlarca dolarlık mega proje Neom, teknik engeller ve finansman sıkıntıları nedeniyle zora girdi. Veliaht Prens’in gözbebeği The Line küçüldü, geleceği belirsiz.
Suudi Arabistan’ın yıllardır “geleceğin şehri” olarak tanıttığı Neom projesi, büyük bir çıkmazda. Financial Times’ın üst düzey kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, proje hem maliyet hem de uygulanabilirlik açısından ciddi darboğazlar yaşıyor.
Kızıldeniz kıyısında planlanan Neom, birbirine bağlı bir dizi fütüristik şehirden oluşacaktı. Projenin kalbinde yer alan The Line, 170 kilometrelik doğrusal bir şehir olarak tasarlanmıştı. 2030 yılına kadar 9 milyon kişiyi barındırması öngörülen bu yapı, çevreci tasarımı ve aynalı duvarlarıyla dikkat çekmişti.
Ancak işler planlandığı gibi gitmiyor. “Avize bina” olarak adlandırılan, marinanın üzerinde asılı duracak yapı dahil olmak üzere birçok mimari öğe teknik olarak uygulanamaz hale geldi. Üstelik proje küçüldü; 20 şehir modülünden oluşması planlanan yapı artık yalnızca üç modülle sınırlandı.
İlk sakinlerin 2025’te taşınması hedefleniyordu ama sahadaki çalışmalar hâlâ temel hazırlıkları aşamasında.
Projeye şimdiye kadar en az 50 milyar dolar harcandığı tahmin ediliyor. Ancak çölde birkaç kazık ve derin hendekten başka somut bir gelişme yok. Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın “geleceğin yaşam modeli” olarak tanımladığı proje, şimdilik kâğıt üzerinde ilerliyor.
Bazı çalışanlar, teknik olarak inşa edilebilir olsa da kimsenin bu devasa maliyeti üstlenmek istemediğini söylüyor. Çalışmaların durma noktasına geldiği tek istisna, 2029 Asya Kış Oyunları’nın düzenleneceği çöl kayak merkezi Trojena.
Neom’un en büyük sıkıntısı, finansman bulamamak. Krallık içindeki birkaç aile küçük yatırımlar yaparken, beklenen büyük yabancı fonlar ortada yok. Üst düzey yöneticiler sürekli ek kaynak arayışında ama The Line, artık diğer Neom alt projeleriyle kaynak rekabetine girmiş durumda.
Bir inşaat yöneticisine göre, “The Line asla tamamlanamayabilir.” Suudi yönetimi ise bu süreçte rotasını değiştiriyor gibi. Krallık, son dönemde yapay zekâ altyapısına dev yatırımlar yaparak küresel teknoloji sahnesinde yeni bir rol üstlenmeye hazırlanıyor.
Uzmanlar Neom’u, ekonomik getirisi belirsiz ama prestijli “beyaz fil projeleri”ne benzetiyor. Bu tür projeler gösterişli vizyonlara sahip olsa da sürdürülebilirliği tartışmalı olur. Neom’un da bu kaderi paylaşması işten bile değil.
Google Play
App Store