Son yıllarda yapay zekâya yapılan yatırımlar olağanüstü boyutlara ulaştı. Ancak işin perde arkasında, bu teknolojiyi ayakta tutan dev veri merkezlerinin gerçek maliyeti giderek daha fazla sorgulanıyor. Uzmanlara göre enerji ve donanım tüketimiyle işleyen bu tesisler, mevcut hızda harcamaya devam edilirse küresel ekonomiye ciddi bir yük getirebilir.
Praetorian Capital’in CIO’su Harris Kupperman’ın analizi çarpıcı. Kupperman, yeni kurulan AI veri merkezlerinin yıllık 40 milyar dolar kaybederken sadece 15–20 milyar dolar gelir üretebildiğini söylüyor.
Yani bu merkezler daha çalışmaya başlamadan zarar hanesine yazılıyor. Üstelik kullanılan çipler birkaç yıl içinde değerini yitiriyor, bağlantı sistemleri de on yıl bile dolmadan yenilenmek zorunda kalıyor.
Mevcut tabloda, yatırımların kâra geçebilmesi için şirketlerin gelirlerini en az on kat artırması gerekiyor. ABD’deki veri merkezlerinin tek başına 2025’te 480 milyar dolar getiri sağlaması şart. Ancak New York Times verilerine göre, küresel veri merkezi harcamalarının 2026’da 500 milyar dolara çıkması bekleniyor. Bu tablo, yatırım–gelir dengesini daha da sorunlu hale getiriyor.
Kupperman, durumu Netflix ile karşılaştırıyor: 300 milyon abonesinden yılda 39 milyar dolar gelir elde eden Netflix ölçeğinde bir gelir için, yapay zekâ şirketlerinin 3,6 milyar kullanıcıya ulaşması lazım.
Bu da gezegenin neredeyse yarısı demek. Kupperman’a göre dünya, bu kadar yüksek maliyetli bir teknolojiyi finanse edemez. Eğer mevcut gidişat sürerse, AI balonunun patlaması kaçınılmaz.