Prof.Dr. Ruhi Ersoy anlatıyor:
Türkçede bazı kelimeler vardır; bir söz olmaktan çıkar, bir hafızaya dönüşür. “Kömek”, dara düşenin sesine koşmaktır. Uzak coğrafyalarda bile “yanındayım” demenin adıdır. Kömek, aynı soydan gelenlerin, en karanlık zamanlarda birbirine tuttuğu ışıktır. Bu kelime, millet olma bilincinin tarih boyunca aldığı en sahici biçimlerden birini taşır.
“Bizim hikâyemiz; tek ve büyük bir milletin, iki güçlü devlet olarak varoluşunun meşakkatli ve gururlu hikâyesidir. Zor günlerde her zaman omuz omuza vermiş Azerbaycan ve Türkiye’nin ezeli ve ebedi kardeşliğinin hikâyesidir.”
Bu cümle, TRT AVAZ’ın hazırladığı Kardaş Kömeği Belgeselinin ruhunu özetler niteliktedir. Anadolu ile Kafkasya arasında kurulan bağ, bu yapımda duygusal bir yakınlık yanında tarih, siyaset ve jeopolitik gerçekliklerle örülü bir kader ortaklığı olarak karşımıza çıkar.
Belgesel, I. Dünya Savaşı yıllarında Rus-Ermeni ittifakının Kars, Ardahan, Artvin, Acara, Erzurum, Bakü ve Şamahı’da gerçekleştirdiği katliamları; Nargin Adası’nda yaşanan insanlık dışı mezalimi tarihsel belgeler ışığında gün yüzüne çıkarıyor. Bu anlatı, Türk varlığının Kafkasya’dan ve Doğu Anadolu’dan silinmesine yönelik uzun soluklu bir kuşatmanın tarihsel izlerini de açık biçimde ortaya koyuyor.
Ancak Kardaş Kömeği Belgeseli, yalnızca karanlık sayfaları açmakla kalmıyor. Aynı zamanda Türk dünyasının zor zamanlarda nasıl kenetlendiğini, nasıl ayağa kalktığını da gösteriyor. Bakü Müslüman Cemiyet-i Hayriyesi’nin Anadolu Türklüğüne uzattığı kardeşlik eli; Kafkas İslam Ordusu’nun Bakü ve Dağıstan’ı kurtarmaya yönelik harekâtı, millet refleksinin tarih sahnesindeki güçlü karşılığı olarak anlatılıyor. Bu harekât, Bakü’nün kurtuluşuyla birlikte Hazar havzasından Anadolu’ya uzanan stratejik hattın korunmasına da işaret ediyor.
Hasan Bey Zerdabi’nin öncülüğünde, Hacı Zeynelabidin Tağıyev’in maddî desteğiyle yetişen aydın, sanatçı ve siyasî kadroların; ağır baskılar altında Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’ni kurma iradesi, belgeselin omurgasını oluşturan tarihî bir diriliş hikâyesi olarak aktarılıyor. Bu kadrolar, Türk dünyasında modern devlet aklının ve siyasal bilincin şekillenmesine yön veren bir kuşağın temsilcileri olarak öne çıkıyor.
Bakü’nün kurtuluşunun ardından, Kafkas İslam Ordusu Komutanı Nuri Paşa’nın Gence’de onuruna verilen veda yemeğinde yaptığı konuşma; Enver Paşa ve Turan ideali etrafında şekillenen sözleriyle, yüz yıl öncesinden bugüne uzanan ortak ülküyü ve stratejik ufku hatırlatıyor. Bu sahne, Türk dünyasının parçalı coğrafyasını bir kader ve hedef bütünlüğü içinde okuma iradesini güçlü biçimde yansıtıyor.
Kardaş Kömeği Belgeseli, Türk milletinin hangi coğrafyalarda hangi bedelleri ödediğini, hangi hatların korunmasının hayati anlam taşıdığını ve kardeşliğin tarih boyunca nasıl bir varlık ve güvenlik meselesi olarak şekillendiğini güçlü bir hafıza diliyle hatırlatıyor. Bu yönüyle yapım, geçmişi anlatırken geleceğin yönünü de işaret eden bir bilinç metni niteliği taşıyor.
Bu kıymetli çalışmayla Türk milletinin tarihî sürekliliğine ve ortak hafızasına katkı sunan TRT AVAZ’a teşekkür etmek, bir medya başarısının ötesinde, tarih bilincine sahip çıkan bir duruşa teşekkür etmek anlamı taşır.
Aynı şekilde, Kardaş Kömeği kitabını uzun soluklu ve büyük bir özveriyle kaleme alan; bu eserin belgesel olarak hayata geçirilmesi sürecinde bilgi birikimi, emeği ve katkılarıyla belirleyici rol oynayan Sayın Hayati Tek’e, Türk milletinin hafızasına ve Türk dünyasının ortak vicdanına sunduğu kıymetli katkılar için ayrıca teşekkür etmek gerekir.
Çünkü bazı yapımlar cam ekranlardan taşarak milletin hafızasında yer eder.
Kardaş Kömeği, işte o yerin adıdır.
Bu yapımı kutluyor ve hafızamıza tuttuğu bu büyük aynayı milletimize emanet ediyorum.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
12:58