Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD, savaş uçaklarında yapay zekâ kullanımını ileri bir aşamaya taşıyan dikkat çekici bir teste imza attı. ABD Savunma Bakanlığına bağlı araştırma kurumu DARPA ile ABD Hava Kuvvetleri, yapay zekâ tarafından kontrol edilen modernize edilmiş bir F-16’yı başarıyla uçurdu. Test sırasında kokpitte güvenlik amacıyla bir pilot bulunsa da uçak havalandıktan sonra kumanda yapay zekâ sistemine bırakıldı.
Yapay zekâ kontrollü savaş uçağı testleri daha önce X-62A VISTA platformunda da yapılmıştı. Ancak son uçuşu farklı kılan önemli bir ayrıntı var: Bu kez eski nesil bir F-16, sonradan yapılan değişikliklerle otonom hâle getirildi.
Test, DARPA’nın VENOM programı kapsamında geliştirilen VENOM Autonomy Kit için önemli bir aşama olarak görülüyor. Sistem, uçağa adeta ikinci bir pilot ekliyor. Üstelik bunu yaparken F-16’nın temel uçuş yazılımının baştan değiştirilmesine ihtiyaç duyulmuyor.
DARPA’nın paylaştığı bilgilere göre VENOM kiti yalnızca uçağın yönlendirilmesini sağlamıyor. Sensörler ve diğer görev sistemleri de yapay zekâ tarafından yönetilebiliyor. Yani mevcut F-16 filosuna, kapsamlı ve maliyetli yazılım değişiklikleri yapılmadan gelişmiş otonom yetenekler kazandırılması hedefleniyor.
Test uçuşunda kalkış insan pilot tarafından gerçekleştirildi. Uçak güvenli irtifaya ulaştıktan sonra kontrol yapay zekâ sistemine devredildi.
Kokpitteki pilot ise uçuş boyunca sistemi izledi. Herhangi bir sorun yaşanması durumunda kumandayı yeniden almak için hazır bekledi. Bu yöntem, “human-on-the-loop” olarak bilinen insan gözetimli otonomi modeline dayanıyor. Bu modelde insan operatör süreci takip ediyor ancak yapay zekânın aldığı her kararı ayrı ayrı onaylamıyor.
Sistem bu yönüyle, kritik kararların mutlaka insan onayından geçtiği “human-in-the-loop” yaklaşımından ayrılıyor.
Eski F-16’ların tercih edilmesi de aslında önemli. Çünkü bu test, yapay zekâ destekli otonom uçuş sistemlerinin yalnızca yeni nesil savaş uçaklarıyla sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor.
DARPA, dönüştürülen çok sayıda F-16 sayesinde farklı yapay zekâ ajanlarının aynı anda çeşitli hava muharebesi taktikleriyle sınanabileceğini belirtiyor.
Program kapsamında yapay zekâ ajanlarının birbirleriyle nasıl çalıştığı da test edilecek. Bunun yanında hava tehditlerine ve elektronik harp sistemlerine karşı verilen bireysel ya da ortak tepkiler değerlendirilecek.
İnsanlı ve insansız hava araçlarının aynı görevde nasıl koordinasyon kuracağı da programın üzerinde durduğu başlıklardan biri.
DARPA’ya göre VENOM programı, kurumun yürüttüğü Artificial Intelligence Reinforcements, yani AIR programının da temel parçalarından biri olacak.
Uzun vadeli hedef ise F-16 gibi platformlardan oluşan otonom savaş uçağı filoları kurmak.
Bu senaryoda insan pilotların her uçağı doğrudan kullanması gerekmeyecek. Pilotlar, özellikle görüş ötesi olarak tanımlanan Beyond Visual Range görevlerinde birden fazla otonom savaş uçağını aynı anda yönetebilecek.