Avrupa’nın en değerli şirketi el değiştirdi

Hollandalı çip ekipmanı üreticisi ASML, 668 milyar dolarlık piyasa değerine ulaşarak Avrupa tarihinin en değerli şirketi oldu. Yapay zekâ yatırımlarının hız kazanması ve üretim kapasitesine yönelik iyimser beklentiler, şirket hisselerini rekor seviyeye taşıdı.

Hollanda merkezli çip ekipmanı devi ASML, 3 Haziran Çarşamba günü kapanışta ulaştığı 668 milyar dolarlık piyasa değeriyle Avrupa tarihinin en değerli şirketi unvanını aldı. Şirket böylece, Haziran 2024'te ilaç devi Novo Nordisk tarafından kırılan 650 milyar dolarlık rekoru geride bıraktı.

ASML hisselerindeki yükselişte, yatırım bankaları JPMorgan Chase ve Morgan Stanley'in yayımladığı olumlu analizler etkili oldu. Her iki kurum da şirket için hedef fiyatlarını yukarı yönlü revize ederken, ASML'nin piyasanın öngördüğünden çok daha fazla EUV litografi sistemi üretebileceğine dikkat çekti.

EUV KAPASİTESİNDE YENİ BEKLENTİ

JPMorgan analisti Sandeep Deshpande'ye göre ASML, ek bir üretim tesisi kurmadan 110'dan fazla Low-NA EUV sistemi teslim edebilecek kapasiteye sahip. Bu rakam, yatırımcıların uzun süredir üst sınır olarak gördüğü yaklaşık 90 ünitenin oldukça üzerinde.

ASML, gelişmiş çip üretiminde kullanılan aşırı ultraviyole (EUV) litografi makinelerinin dünyadaki tek üreticisi konumunda bulunuyor. Şirketin sistemleri, TSMC, Samsung Electronics ve Intel gibi sektör devlerinin en ileri üretim süreçlerinde kullanılıyor.

YAPAY ZEKÂ YATIRIMLARI TALEBİ BÜYÜTÜYOR

ASML'nin üretim kapasitesi son dönemde özellikle yapay zekâ sektöründeki hızlı büyüme nedeniyle daha da kritik hale geldi. Günümüzde yapay zekâ modellerini eğiten ve çalıştıran en gelişmiş işlemcilerin üretiminde kullanılan silikon yongaların büyük bölümü, ASML'nin EUV sistemlerinden geçiyor.

Morgan Stanley ise şirketin nisan ayında duyurduğu genişleme planlarına dikkat çekiyor. Buna göre ASML, Eindhoven'daki Brainport Industries Campus'ta yeni bir üretim tesisi kuracak. İnşaat çalışmalarının 2026'nın üçüncü çeyreğinde başlaması planlanıyor.

RAKİPLER YENİ TEKNOLOJİLER ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR

ASML bugün fiilen tekel konumunda olsa da, sektörde alternatif teknolojiler geliştirmeye yönelik çalışmalar sürüyor.

ABD merkezli girişim Substrate, parçacık hızlandırıcısı tabanlı X-ışını litografi teknolojisi geliştirmek amacıyla 100 milyon dolar yatırım topladı. Şirket, gelecekte 2 nanometre seviyesindeki üretimin mevcut EUV teknolojisine kıyasla çok daha düşük maliyetle gerçekleştirilebileceğini öne sürüyor.

Öte yandan Canon ticari nanoimprint litografi sistemlerini piyasaya sürerken, Nikon da alternatif çözümler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Çin'de ise ASML ekipmanlarına olan bağımlılığı azaltmaya yönelik çeşitli teknoloji girişimleri dikkat çekiyor.

UZMANLARA GÖRE AVANTAJINI KORUYOR

Buna rağmen sektör uzmanları, kısa vadede herhangi bir rakibin ASML'nin yüksek hacimli çip üretimindeki hakimiyetini sarsmasını beklemiyor.

Şirketin EUV sistemlerinin fiyatı yaklaşık 235 milyon dolardan başlıyor. Geçtiğimiz yıl Intel tarafından kurulan High-NA EXE:5200B sisteminin maliyetinin ise yaklaşık 380 milyon dolar olduğu belirtiliyor.