CANLI ANLATIM

ABD-İran hattında yapılan anlaşma karşılıklı restleşmelerin gölgesinde devam ediyor. Trump dün yaptığı açıklama ile İran'a gözdağı vermesinin ardından Tahran'dan da ABD'ye füze resti geldi. Pezeşkiyan, "Füzelerimiz meselesi, mutabakat zaptında yer almamaktadır ve asla da yer almayacaktır" dedi. Tarafların anlaşamadığı bir noktada Hürmüz Boğazı... ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio "uluslararası hukuku ileri sürerek Hürmüz'den geçiş ücreti alınmayacağını" söyledi. İranlı yetkililer ise Hürmüz'ün yönetimi ve verilen hizmetlerden ücret alınması konusunda çalışma yürütüleceği ifade edildi.

İşte ABD - İran müzakere görüşmesinde yaşanan son gelişmeler...

ABD Başkanı Donald Trump, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) muhtemel İran ziyareti hakkında gazetecilere açıklamada bulundu. Trump, İranlı yetkililerin UAEA müfettişlerinin İran’a herhangi bir ziyaret planı olmadığı yönündeki açıklamaları hakkındaki bir soruya, "Yanılıyorlar, yanılıyorlar, yanıldıklarını biliyorlar. Bize içeriden bilgi verdiler ve biz de bunu yüzde 100 kesin olarak biliyoruz. Eğer haklı olsalardı, toplantıları hemen iptal ederdim" dedi.

Trump, müfettişlerin İran'a ne zaman ziyaret edeceğine dair soruya ise, "Uygun zamanda, acele etmeye gerek yok" dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "ABD’li yetkililerin nükleer müzakerelerin başladığı ve İran’ın nükleer denetçileri kabul ettiği yönündeki iddiaları, İran heyetinin İsviçre’de UAEA Başkanı Rafael Grossi ile görüşüp görüşmediği ve saldırıya uğrayan nükleer tesislere denetim izni verilip verilmeyeceği sorusuna, kısa cevap: her iki soruya da hayır. Ne Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı ile bir görüşmemiz oldu ne de ABD ve İsrail rejiminin askeri saldırıları sonucu zarar gören İran nükleer tesislerinin Ajans tarafından denetlenmesine yönelik bir planımız var. Esasen bu konuda herhangi bir prosedür de bulunmamaktadır. Biz, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na (NPT) taraf bir ülke olarak ve güvenlik denetimleri anlaşmalarına bağlı bir devlet olarak mevcut uygulamaları sürdürmeye devam edeceğiz ve mevcut uygulama oldukça nettir" demişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Körfez ziyaretin ilk ayağı olan Birleşik Arap Emirlikleri'nde "uluslararası hukuku ileri sürerek Hürmüz'den geçiş ücreti alınmayacağını" söyledi. Rubio ayrıca, İran'ın vekil güçlerinin, füze fırlatmaya devam ederken çatışmaların dinmeyeceğine vurgu yaptı ve bunu uygun zamanda gündeme getireceğini aktardı.

İranlı müzakereciler ise Umman'da üst düzey temaslarda bulundu. Ortak açıklamada, Hürmüz'ün yönetimi ve verilen hizmetlerden ücret alınması konusunda çalışma yürütüleceği ifade edildi.

Umman Ulaştırma Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere dikkat çekildi.

Umman Sultanlığının, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordinasyon içinde gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini sağladığına işaret edilen açıklamada, Umman'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin sorumlulukları ve boğazın küresel ekonomi açısından taşıdığı öneme vurgu yapıldı.

Açıklamada, uluslararası ve deniz hukukuna bağlılıklarının yanı sıra ABD-İran arasında sonuç veren çabalar doğrultusunda Hürmüz Boğazı'nda bir ücret uygulamaksızın gemilerin geçişini sağladıkları ifade edildi.

Umman Sultanlığının bu çerçevede IMO ile koordinasyon halinde çalıştığı kaydedilen açıklamada, tüm gemiler için Hürmüz Boğazı'nda geçici bir deniz koridoru kullanım seçeneği üzerine IMO ile koordinasyon sağladıkları belirtildi.

Açıklamada, bu koridordan geçiş yapmak isteyen gemilerin, gerekli koordinasyonu IMO ile sağlamaları gerektiği bilgisine yer verildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da arabulucu Pakistan'ı ziyaret etti. Pezeşkiyan uçağına havada Pakistan savaş uçakları eskortluk etti. Pezeşkiyan, başkent İslamabad'da Başbakan Şahbaz Şerif'le bir araya geldi.

İkili, ortak basın toplantısında, ABD ile mutabakatta yer almayan İran'ın balistik füze programına ilişkin konuştu.

Pezeşkiyan, "Füzelerimiz meselesi, mutabakat zaptında yer almamaktadır ve asla da yer almayacaktır. Eğer öz savunmamız için olan füzelerimiz olmasaydı; İsrail ve Amerika, Gazze'ye yaptıkları gibi genç, yaşlı demeden İran'a da saldırırdı. Sonuç olarak, savunma kapasitemiz hakkında hiçbir koşulda hiç kimseyle asla müzakere etmeyeceğiz." dedi.

Pakistan Başbakanı Şerif de müzakerelerde füze konusunun gündeme gelmediğinin altını çizdi.