Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Kasım ayı yatırımcıya yaramadı. FED'den gelen faiz mesajları piyasaları tersine çevirdi. Altın, gümüş, bakır, petrol ve Bitcoin'de peş peşe kayıplar yaşanırken düşüş bazı piyasalarda yüzde 19'a ulaştı.'Jumbo FED' ihtimaliyle kasım ayının kaybedenleri belli oldu.
Küresel piyasalarda kasım ayı adeta erken kışa dönüştü. ABD Merkez Bankasının (FED) yeniden seri faiz artırımlarına başlayabileceği, hatta aralıkta 50 baz puanlık sert bir adım atabileceği endişesi, yatırımcıların risk iştahını törpüledi.
Altın ve gümüşten bakıra, petrolden Bitcoin'e kadar çok sayıda varlıkta eş zamanlı satış dalgası yaşandı. FED yetkililerinden gelen şahin mesajlar ve son toplantının tutanakları, piyasalarda "Jumbo FED" korkusunu gündeme taşıdı.
Piyasalarda faiz artışı endişesini ilk güçlendiren açıklamalardan biri St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem'den geldi. Musalem, enflasyonla mücadele kapsamında bu kış ve 2027 ilkbaharına kadar birkaç faiz artışının gerekebileceği mesajını verdi.
Bu açıklama, piyasaların yalnızca aralık ayında atılacak adımı değil, önümüzdeki aylarda oluşabilecek yeni bir sıkılaşma sürecini de fiyatlamasına yol açtı.
Ardından Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, aralık ayındaki toplantıda 50 baz puanlık faiz artışının değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Waller, enflasyonun beklentilerin üzerinde kalması ve fiyat baskılarının ekonominin geneline yayılması hâlinde daha güçlü bir adımın gerekli olabileceğini belirtti.
Waller'ın mesajı, olağan 25 baz puanlık artışın iki katına karşılık gelen yarım puanlık hamlenin yeniden ciddi biçimde tartışılmasına sebep oldu.
Dün yayımlanan FED toplantı tutanakları da endişeleri besledi. Tutanaklara göre politika yapıcıların çok büyük bölümü aralık ayında 25 baz puanlık faiz artışını beklerken, iki üye 50 baz puanlık artış seçeneğinin de değerlendirilmesini istedi.
Bazı üyelerin ekim ayında da artış yapılmasını savunduğu görüldü. Üstelik üyelerin büyük çoğunluğu, enerji fiyatlarında gerileme yaşansa ve gümrük tarifeleri ile yapay zekâ yatırımlarından kaynaklanan baskılar hafiflese bile enflasyonun yüksek kalabileceği uyarısında bulundu.
Musalem'in birden fazla artış ihtimaline dikkat çekmesi, Waller'ın yarım puanlık hamle çağrısı ve tutanaklardaki şahin ton, küresel piyasalarda para politikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirdi.
'JUMBO FED' NE DEMEK?
Finans piyasalarında "jumbo" ifadesi, olağan büyüklüğün üzerindeki adımları tanımlamak için kullanılıyor. FED'in geleneksel faiz hamlesi 25 baz puan, yani çeyrek puan olurken, 50 baz puanlık artış bunun iki katına karşılık geliyor.
Bu nedenle "Jumbo FED" ifadesi, merkez bankasının standart adımın üzerine çıkarak daha sert ve büyük ölçekli faiz artışına gitmesi ihtimalini anlatıyor.
Böyle bir senaryo, doların güçlenmesi ve tahvil getirilerinin yükselmesi beklentisiyle, altın başta olmak üzere getirisi olmayan varlıklar üzerinde baskı oluşturabiliyor.
Piyasalarda sert faiz artışı endişesi öne çıksa da aralık toplantısı için ana beklenti hâlâ 25 baz puanlık artış yönünde... FED'in 9 Aralık toplantısına ilişkin fiyatlamalarda çeyrek puanlık artış ihtimali yüzde 90, yarım puanlık artış ihtimali ise yüzde 10 seviyesinde bulunuyor.
Dolayısıyla 50 baz puanlık hamle, şu aşamada ana senaryodan ziyade piyasaların gündemindeki “soru işareti” olarak öne çıkıyor.
FED'in daha sıkı para politikası uygulayabileceği beklentisi doların küresel ölçekte güçlenmesine de destek veriyor. Dolar endeksi bugün 103,95 seviyesine kadar yükselerek Nisan 2025'ten bu yana görülen en yüksek seviyelere yöneldi. Endeksin yalnızca kasım ayındaki priminin de yüzde 2'ye yaklaştığı görülüyor.
Güçlenen dolar ve yükselen faiz beklentileri, dolar üzerinden fiyatlanan emtia piyasalarında satış baskısını artıran önemli unsurlar arasında yer alıyor.
FED kaynaklı endişelerin etkisiyle küresel varlıklarda sert kayıplar dikkat çekti. 19 Kasım işlemlerinde TSİ 06.00 itibarıyla bu ay ons altın yüzde 4 düşüşle 3.720 dolara, ons gümüş yüzde 8,25 gerilemeyle 45 dolara indi.
Kasımda bakırın fiyatı yüzde 13 kayıpla 5,64 dolara gerilerken, Bitcoin yüzde 19,25 düşüşle 62 bin 500 dolara kadar çekildi. Petrol fiyatlarında da bu ay yüzde 19'luk kayıp yaşandı ve varil fiyatı 91,85 dolara geriledi.
Böylece kasım ayında satış dalgası yalnızca değerli metallerle sınırlı kalmadı; sanayi metallerinden enerjiye ve kripto varlıklara kadar geniş bir alana yayıldı.
Yatırımcıların daha yüksek faiz ve daha güçlü dolar beklentisiyle riskli pozisyonlarını azaltması, farklı piyasalarda eş zamanlı değer kayıplarını beraberinde getirdi.