Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Savunma ve uzay sanayisinde yakıt arayışı hiç bitmiyor. Çünkü işin özü oldukça basit: Aynı depoya daha fazla enerji sığdırabilirseniz, uçak daha uzağa gider, roket daha verimli çalışır, görev süresi uzar.
ABD merkezli CycloKinetics de tam olarak buradan yola çıkıyor. Şirket, “superfuel” yani “süper yakıt” olarak tanımladığı yeni yakıt sınıfının, mevcut havacılık ve roket yakıtlarına göre yüzde 32’ye kadar daha yüksek performans sunabileceğini söylüyor.
Bugün ticari uçaklardan savaş jetlerine kadar Jet A, JP-8 ve RP-1 gibi kerosen türevi yakıtlar yaygın şekilde kullanılıyor. Hidrojen daha yüksek enerji yoğunluğu sunsa da sıvı hidrojenin depolanması ve kullanımı oldukça zor. Bu yüzden pratikte ibre hâlâ hidrokarbon yakıtlardan yana.
CycloKinetics’in farkı ise yakıtın moleküler yapısında. Şirket, geleneksel doğrusal hidrokarbonlar yerine halka şeklindeki “sikloparafinik” molekülleri kullanıyor. Böylece aynı hacme daha fazla karbon ve hidrojen atomu sığdırılabildiği belirtiliyor.
Bu iddiaya göre Jet A yakıtıyla 1500 deniz mili menzile ulaşan bir hava aracı, yeni yakıtla 1950 deniz milinin üzerine çıkabilir. Açıkçası bu, özellikle askeri operasyonlar için ciddi bir fark demek.
CycloKinetics’in en dikkat çekici iddialarından biri de yakıtın “plug-in” yapıda olması. Yani mevcut motorlarda ya da hava araçlarında büyük bir değişiklik yapılmadan kullanılabileceği söyleniyor.
Bu detay önemli. Çünkü yeni bir yakıt teknolojisinin önündeki en büyük engellerden biri, altyapıyı baştan aşağı değiştirme zorunluluğu. Şirket ise bu yakıtların uçaklarda, İHA’larda ve füze sistemlerinde doğrudan kullanılabileceğini savunuyor.
Şirketin teknik dokümanlarına göre yeni yakıtlar yalnızca daha fazla enerji taşımıyor; aynı zamanda daha temiz yanma özellikleri de sunuyor. Aromatik bileşikler ve sülfür kullanılmadığı için motor içinde karbon birikiminin azalabileceği belirtiliyor.
Bu da bakım maliyetlerini düşürebilir. Hatta daha düşük kurum oluşumu, askeri araçlarda kızılötesi izi azaltarak gizlilik açısından da avantaj sağlayabilir.
Yakıtların yüksek termal kararlılık sunduğu da aktarılıyor. Yani yüksek sıcaklıklarda bozulmadan daha fazla ısı absorbe edebiliyorlar. Düşük sıcaklıklarda ise viskoz hâle gelmemeleri, özellikle yüksek irtifa uçuşlarında işe yarayabilir.
CycloKinetics şu anda üç ayrı yakıt üzerinde çalışıyor. CycloJP; Jet A, JP-5, JP-8 ve JPTS gibi türbin motorlu hava araçlarında kullanılan yakıtların yerine konumlandırılıyor.
CycloRP, RP-1 benzeri rafine kerosen yakıtlarına alternatif olarak geliştiriliyor. CK-10 ise özellikle seyir füzelerinde kullanılan JP-10 yakıtının yerine geçmeyi hedefliyor.
Şirketin mevcut üretim kapasitesinin yıllık 227 bin litre seviyesinde olduğu belirtiliyor. Üretimin 2027’ye kadar ciddi şekilde artırılması planlanıyor. Ancak özel fermantasyon ve katalitik süreçler nedeniyle bu yakıtların maliyetinin geleneksel yakıtlardan daha yüksek olması bekleniyor
Google Play
App Store
11:45
