CANLI ANLATIM

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkesin bittiğini söylemesinin ardından başlayan saldırılarla Orta Doğu'da gerilim yeniden ateş hattına dönüştü. İran, çevre ülkelere misilleme saldırıları başlattı. Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün saldırıların hedefi oldu. İran'a gece saatlerinde düzenlenen saldırılardan ise ABD ordusu sorumlu olmadığını açıkladı. Öte yandan ABD ve İran arasındaki çatışmaların yeniden başlamasıyla Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği durma noktasına geldi. Binlerce gemici Hürmüz Boğazı'nda mahsur kaldı. 

İşte ABD ve İran arasında yaşanan saldırılara dair son gelişmeler... 

ABD Başkanı Donald Trump, kendisine yönelik bir suikast planını gerçekleştirmeleri durumunda İran'ın "daha önce hiç görülmemiş seviyede bombalanmasını" istediğini açıkladı.

Başkan Trump, New York Post gazetesine yaptığı açıklamada, İran'ın kendisine yönelik suikast planlarında başarılı olması durumunda "talimatlar verdiğini" ifade etti.

Trump, Tahran yönetimi için bunun bedelinin "çok ağır olacağını" söyledi.

SUİKAST İHTİMALİ İÇİN TALİMAT VERDİ

Uzun zamandır Tahran yönetiminin "hedef listesinde" olduğunu kaydeden Trump, suikast girişiminde bulunması durumunda İran'ı "daha önce hiç görülmemiş seviyede bombalamaları için talimat verdiğini" belirtti.

İsrail'in bu hafta ABD Başkanına yönelik bir suikast planına dair istihbarat aldığına dair çıkan haberlere ilişkin görüşü sorulan Trump, İran'ın bu konuyla ilgili yeni bir planı olmadığını ancak Tahran'ın ölüm listesinde yıllardır "ilk sırada" yer aldığını ifade etti.

Haberde ayrıca Tahran'ın, İranlı General Kasım Süleymani'nin öldürüldüğü saldırıyı yönettiği 2020 yılından bu yana Trump'ı hedef listesine koyduğu bilgisine yer verildi.

Bu hafta Hürmüz Boğazı'nda yaşanan karşılıklı çatışmalarla ABD-İran gerilimi tekrar yükselirken, ABD saldırısında hayatını kaybeden eski İran lideri Ali Hamaney'in cenaze törenine katılanlar Trump karşıtı sloganlar atarak Hamaney'in intikamının alınmasını istemişti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Başkanı Trump'ın, İran'ın müzakerelerin sürdürülmesini istediği yönündeki açıklamasını yalanlayarak "İran, ABD ile müzakerelere yönelik herhangi bir talepte bulunmadı" dedi.

Bekayi, geçtiğimiz ay taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptının ABD tarafından defalarca ihlal edildiğini belirterek, İran'ın politikasının "taahhüde karşı taahhüt" ilkesine dayandığını söyledi. Bekayi, Washington'un taahhütlerini ihlal etmesi halinde İran'ın buna "karşılıklı eylemlerle" cevap vereceğini ifade etti.

İran resmi ajansı IRNA, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin yarın diplomatik bir heyetin başında Umman'a resmi ziyarette bulunacağını bildirdi. 

Arakçi'nin Ummanlı yetkililerle gerçekleştireceği görüşmelerde ikili ilişkilerin yanı sıra, başta Hürmüz Boğazı'ndaki son durum olmak üzere bölgesel gelişmeler ele alınacak.

İran Meclis Başkanı Kalibaf, ABD ile müzakerelerin yalnızca savaşa hazır olanlar tarafından yürütülmesi gerektiğini belirterek, Washington’un Tahran ile yaptığı anlaşmayı ihlal etmesi durumunda İran’ın karşılık vereceği uyarısında bulundu.

Son savaşta ABD, İsrail ve NATO’nun, İran’ı birkaç gün içinde teslim olmaya zorlayabileceklerini düşündüğünü vurgulayan Kalibaf, savaşın İran'ın teslim olmasıyla sona ermeyeceğini, dünyanın da bunu gördüğünü ifade etti.

Kalibaf, ABD’lilere güvenmediklerini, müzakereler sırasında bunu ABD Başkan Yardımcısı James D. Vance’a da söylediğini aktardı.

Ülkelerini savunmaktan vazgeçmeyeceklerini belirten Kalibaf, ABD'nin anlaşmayı ihlal etmesi durumunda ABD’ye karşı kararlı bir şekilde duracaklarını söyledi.

Kalibaf, savaşı sona erdirmenin tüm ülkeler için öncelikli bir konu olduğunu ifade ederek, “Ancak herkes bu savaşın İran'ın teslim olmasıyla asla sona ermeyeceğini bilmelidir.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakere sürecine ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "İran müzakerelere devam edilmesini istedi. Biz de bunu kabul ettik ancak ABD onlara kesin bir dille ateşkesin sona erdiğini bildirdi" dedi.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, Washington yönetiminin 5 aydır İsrail'in güneyindeki Ovda Askeri Hava Üssü'nde konuşlu bulunan F-22 hayalet savaş uçaklarını ABD’ye çekme kararı aldığı aktarıldı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, ABD'nin ülke altyapısına yönelik herhangi bir yeni saldırısına "misilleme" yapılacağı ve İsrail'in de hedef alınacağı uyarısında bulundu.

Katarlı arabulucuların, ABD ile İran arasındaki gerilimi düşürmek ve teknik müzakerelerin yeniden ilerleyebilmesi amacıyla İran'ın başkenti Tahran'a gittiği bildirildi.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadir, "Daha önce ilan ettiğimiz gibi altyapılara yönelik her saldırıya misliyle karşılık verilecek. Bu saldırıların arkasındaki Siyonist rejim de savaşçıların vereceği cevaptan dolayı güvende olmayacak." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İranlı liderlere yönelik "hakaret içerikli" açıklamalarına da tepki gösteren Zülkadir, "Dünyanın en nefret edilen çehresi olarak tanımlanan Trump’ın, yas içindeki İran halkına karşı kullandığı ifadeler kendisine yakışır." ifadelerini kullandı.

ABD’nin, İran’ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas kentine yönelik saldırılarında 30 balıkçı teknesinin zarar gördüğü belirtildi. Bender Abbas Balıkçıklar Kooperatifi, bazı teknelerin tamamen kullanılamaz hale geldiği belirterek, hasarın bölgedeki balıkçılığı olumsuz yönde etkileyeceğini ifade etti.

CNN'in ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD ve İran arasında tansiyon yükselirken arka planda diplomasi de devam ediyor. Yetkili, "ABD kasten (İran'ı) vuruyor ve ardından gerilimden kaçınmak ve diplomasinin ilerlemesi için duruyor." ifadesini kullandı.

ABD ve İran arasındaki gerilimi yeniden düşürmek için arabulucular devreye girdi. Katar, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan'dan yetkililerin çarşamba günü ABD ve İranlı yetkililerle gerilimi azaltmak amacıyla çok sayıda telefon görüşmesi gerçekleştirdiği kaydedildi. Arabuluculuk sürecine dahil olan bölgesel bir kaynak, "Her iki tarafı da önce gerilimi azaltma konusunda ikna etmek ve ardından teknik ekipler arasında yeni bir müzakere turu için tarih belirlemek amacıyla kapsamlı diplomatik çabalar yürütülüyor" ifadesini kullandı.

İran devlet medyası, Buşehr vilayetindeki askeri karargah ve Konarak liman kentinin hedef alındığını duyurdu. Saldırıların ayrıntılarına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmazken, bölgede gerilimin tırmandığı gözleniyor.

Al Jazeera'ye açıklama yapan ABD'li yetkililer ise saldırılardan sorumlu olmadıklarını bildirdi. Saldırıların Kuveyt ve Bahreyn tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği öne sürüldü.

ABD ve İran arasındaki çatışmaların yeniden alevlenmesiyle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı büyük ölçüde azaldı. Bu durum, tarihin en büyük arz kesintisiyle zaten sarsılmış olan enerji piyasalarına yeni bir darbe vurdu.

Lloyd's List Intelligence'ın verilerine göre, salı gününden bu yana ABD koordinasyonlu rota üzerinden boğazı geçen ve konumlarını bildiren büyük bir gemi bulunmuyor. Umman kıyısına paralel uzanan rota üzerinden yapılan takip edilebilir geçişler ise "fiilen durma noktasına geldi".

Denizcilik veri şirketi, "Veriler, 7 Temmuz'dan bu yana AIS'leri açık halde 10 bin dwt'nin üzerindeki hiçbir geminin sözde Güney Otoyolu'ndan geçmediğini gösteriyor ancak en az 2 geminin gece saatlerinde gizlice boğazı geçtiğine inanılıyor" açıklamasında bulundu.

İran’ın güneyindeki Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı Kunarek kentinde İran Ordusu Deniz Kuvvetlerine ait bir bölgede iki patlama olduğu ve savaş uçakları tarafından bölgeye saldırı gerçekleştirildiği belirtildi.

İran resmi haber Ajansı IRNA'ya göre, Kunarek Kaymakamı Muhammed Yunus Hakkani, kente yönelik saldırılar hakkında bilgi verdi.​​​​​​​

Hakkani, kentte İran Ordusu Deniz Kuvvetlerine ait bir bölgede iki patlama olduğunu ve savaş uçakları tarafından bölgeye saldırı gerçekleştirildiğini belirtirken, saldırı sonucu oluşan hasara ilişkin incelemelerin sürdüğünü söyledi.

Hakkani, saldırının hangi ülkeye ait savaş uçakları tarafından gerçekleştirildiği konusunda ise bilgi vermedi.​​​​​​​

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın İranlı liderlere yönelik hakaretlerine cevap vererek, "Hakaret etmeden konuşamayan ya da düşüncelerini ifade edemeyen biri" dedi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın İranlı liderlere yönelik hakaretlerine hakaretle karşılık vermeyeceğini belirtti. 

Pezeşkiyan, "Ellerine çocukların kanı bulaşmış birinden bu tür bir politika dersi almayacağız. Hakaret etmeden konuşamayan ya da düşüncelerini ifade edemeyen biri. Ağzından çıkan sözler kadar düşünceleri ve üslubu da hakaret içeriyor. Haklarımızı kararlılıkla savunuyoruz" dedi.

ABD saldırılarının devam ettiği İran’da, Sistan ve Beluçistan, Buşehr ve Hürmüzgan eyaletlerinde patlama seslerinin duyulduğu bildirildi. Yarı resmi Mehr Haber Ajansı’na göre, ülkenin güney bölgelerinde patlama sesleri duyuluyor.

Buna göre, Sistan ve Beluçistan’a bağlı Kunarek kentinde 3, Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı Çoğadek’te 2 ve Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas kentinde birden fazla patlama sesi duyuldu.

İsrail Başbakanlık Ofisinden yapılan açıklamada, son dönemde sık sık görüşen Netanyahu ile Trump'ın telefon görüşmesinde ABD'nin İran'a yönelik saldırıları, İsrail'in Lübnan'daki işgali ve diğer bölgesel gelişmeleri değerlendirdiği aktarıldı.

Başkan Trump'ın İran'a düzenledikleri hava saldırılarına ilişkin Netanyahu'yu bilgilendirdiği aktarılan açıklamada, ikilinin bölgedeki askeri ve siyasi gelişmelere ilişkin koordinasyonu sürdürme konusunda mutabakata vardığı belirtildi.

Lübnan'ın güneyinde sürdürdükleri işgale ilişkin Netanyahu'nun Trump'a İsrail sınırlarında "güvenlik bölgelerinin oluşturulması gerektiğini" savunduğu kaydedildi.