Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Dünya üzerinde belirli bölgelerde yaşayan insanlar, ortalamanın çok üzerinde bir ömür sürüyor. Bu bölgelerde 100 yaşını aşan kişilerin sayısı dünya genelinin çok üzerinde. Yapılan araştırmalar, bu insanların uzun ve sağlıklı yaşamlarının ardında genetikten çok yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarının yattığını ortaya koyuyor. Peki bu insanlar her gün ne yiyor? İşte bilimin "Mavi Bölgeler" olarak adlandırdığı yerlerdeki uzun yaşam sırları.
National Geographic araştırmacısı Dan Buettner'in yıllar süren çalışmaları, dünya üzerinde insanların en uzun ve en sağlıklı yaşadığı beş bölgeyi tespit etti. "Mavi Bölgeler" olarak adlandırılan bu yerler; Japonya'nın Okinawa adası, İtalya'nın Sardinya bölgesi, Yunanistan'ın İkaria adası, Kosta Rika'nın Nicoya yarımadası ve ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Loma Linda kasabası olarak biliniyor. Bu bölgelerde yaşayan insanların beslenme alışkanlıkları incelendiğinde dikkat çekici ortaklıklar bulunuyor. Araştırmalara göre uzun yaşamın yalnızca yüzde 20'si genetikle açıklanıyor; geri kalan yüzde 80'i ise yaşam tarzı, beslenme ve sosyal çevreyle doğrudan bağlantılı. İşte 100 yaşını geçenlerin sofralarından eksik etmediği besinler ve alışkanlıklar.
Mavi Bölgelerde yaşayan insanların neredeyse tamamında ortak olan tek besin grubu baklagiller. Fasulye, nohut, mercimek ve soya bu bölgelerin temel protein kaynağını oluşturuyor. Araştırmalar, bu bölgelerdeki insanların haftada en az beş kez baklagil tükettiğini ortaya koyuyor. Baklagiller yüksek lif içeriğiyle sindirim sistemini düzenlerken, bitkisel protein kaynağı olarak et tüketiminin doğal bir alternatifi olarak öne çıkıyor. Okinawa'da soya ve tofu, Sardinya'da beyaz fasulye, İkaria'da ise nohut ve mercimek günlük diyetin vazgeçilmez parçaları arasında yer alıyor.
Mavi Bölgelerde yaşayan insanların diyetinin yüzde 90 ila 95'i bitkisel gıdalardan oluşuyor. Et tüketimi son derece sınırlı tutulurken, sebze, meyve, tam tahıllar ve kuruyemişler sofranın ana unsurlarını oluşturuyor. Bu insanlar günlük ortalama 40 ila 60 gram lif tüketiyor; bu rakam Batı ülkelerindeki ortalamanın yaklaşık üç ila dört katına karşılık geliyor. Mevsiminde yetişen sebzeler taze tüketiliyor, sezon dışında ise kurutulmuş ya da turşu haline getirilerek saklanıyor. Ispanak, pazı, lahana ve yeşil yapraklı sebzeler bu diyetin en güçlü bileşenleri arasında yer alıyor.
Mavi Bölgelerdeki insanlar günde ortalama iki avuç, yaklaşık 56 gram kuruyemiş tüketiyor. Adventist Health Study araştırmasına göre bu alışkanlık, yaşam süresini 2 ila 3 yıl uzatabiliyor. Sardinya ve İkaria'da badem, Nicoya'da Antep fıstığı yaygın olarak tüketiliyor. Ceviz omega-3 yağ asitleri açısından, badem E vitamini ve magnezyum açısından, yer fıstığı ise protein ve folik asit bakımından zengin bir kaynak olarak dikkat çekiyor. Kuruyemiş tüketimi kolesterolü düşürme, kalp sağlığını koruma ve iltihaplanmayı azaltma gibi pek çok faydayla ilişkilendiriliyor.
Okinawalıların yemek kültüründe "hara hachi bu" adı verilen bir ilke bulunuyor. Bu ilke, kişinin yüzde 80 oranında doyduğunu hissettiğinde yemeği bırakmasını öğütlüyor. Bu yöntem, günlük kalori alımını doğal yollarla yüzde 15 ila 20 oranında azaltıyor. Araştırmacılar, kalori kısıtlamasının hücre yenilenmesini desteklediğini ve yaşlanma sürecini yavaşlattığını belirtiyor. Mavi Bölgelerde porsiyon büyüklükleri genel olarak Batı standartlarının altında kalıyor ve bu durum obezite oranlarının da düşük olmasına doğrudan katkı sağlıyor.
Beslenme tek başına uzun yaşamın anahtarı değil. Mavi Bölgelerdeki insanlar spor salonu yerine günlük yaşamlarında sürekli hareket ediyor. Bahçe işleri, yürüyüş, elle yemek hazırlama ve tarım gibi düşük yoğunluklu fiziksel aktiviteler günün doğal parçası. Araştırmalar, bu bölgelerdeki 100 yaş üstü bireylerin yüzde 81'inin orta yoğunlukta fiziksel aktiviteler gerçekleştirdiğini ortaya koyuyor. Bunun yanı sıra güçlü aile bağları, topluluk içinde aktif rol alma ve hayatta bir amaç taşıma gibi sosyal faktörler de uzun yaşamın belirleyici unsurları arasında. Okinawa'da buna "ikigai", Nicoya'da ise "plan de vida" deniyor ve her ikisi de sabah yataktan kalkma nedenini ifade ediyor.
100 yaşını aşanların sırrı tek bir süper besinde değil, bütüncül bir yaşam biçiminde gizli. Baklagil ağırlıklı bitkisel beslenme, günlük kuruyemiş tüketimi, porsiyon kontrolü ve doğal hareket alışkanlıkları bir araya geldiğinde uzun ve sağlıklı bir yaşamın temeli atılıyor.
Google Play
App Store
09:00
