Finans Analisti İslam Memiş, küresel piyasalardaki savaş ve enflasyon belirsizliğine dikkat çekerek yatırımcıları uyardı. Katıldığı bir yayında konuşan, petrol fiyatlarından altın ve gümüşe, dolardan merkez bankalarının faiz politikalarına kadar kritik değerlendirmelerde bulunan Memiş, “Tek bir yatırım aracını seçmek çok riskli” dedi.
Petrol fiyatlarında geçen haftaya kıyasla yüzde 10 civarında bir düşüş olduğundan bahseden Memiş, "Ancak içeride dolar güçlenirse veya uluslararası piyasalarda dolar değer kazanırsa bu indirimler, düşük fiyatlar pompa fiyatlarına yansımaz. Gözümüzün gördüğü her şeyin maliyeti genel itibarıyla dolara bağlı olduğu için dolar tarafındaki hareketlilik ve maliyet artışı da önemli."
İşte Memiş'in açıklamalarından satırbaşları...
"Enflasyon rakamlarına baktığımızda Fed, yüzde 2-2,5 civarındaki enflasyon hedefine bağlı kalarak beklemeye devam ediyor. Son açıklanan rakam yüzde 3,7 seviyesindeydi. Beklenti ise yüzde 3,6'ydı. Petrol fiyatlarının biraz daha sakin seyretmesiyle birlikte bir sonraki enflasyon rakamında beklentileri karşılayan bir tablo görebiliriz."
"Bütün yatırım araçlarında şu anda temkinli bir iyimserlik var. Geçen hafta Demokratların seçimleri kazanması veya çoğunluğu elde etmesiyle piyasalarda bir iyimserlik oluşmuştu. Piyasalar, "Artık kötüler geride kaldı, iyimserliği satın almak istiyorum" mesajı vermişti. Petrol fiyatları yüzde 10 civarında değer kaybetti. Hafta da yeni bir değer kaybıyla başladı. Petrol 95 dolar seviyesine gerilerken dolar karşısındaki varlıklar da haftaya yüzde 1 yükselişle başladı."
"Ancak temkinli iyimserlik diyorum. Çünkü Trump'ın nasıl bir açıklama yapacağı belirsizliğini koruyor. Burada ciddi bir belirsizlik var. Trump'ın röportajlarında Amerikan halkının savaşı ve petrol fiyatlarındaki yükselişi sevmediğine yönelik açıklamalarına da denk geliyoruz. Seçim kaybını bu gelişmelere bağlıyor. Dolayısıyla kısa vadeli bir iyimserlikten bahsedebiliriz."
Ancak önemli olan, merkez bankalarının nasıl bir politika değişikliğine gideceği. Faiz artırımı sürecindeyken beklemeyi mi tercih edecekler? Yoksa bu yıl sonuna kadar en az bir kez faiz artırıp 2027'de mi beklemeye geçecekler? Bunun cevabını arıyoruz.
"Özellikle cuma günü Amerika'da tarım dışı istihdam verisi açıklandı. 65 bin olarak beklenen veri 165 bin olarak gerçekleşti. Bu, Fed açısından kötü bir veriydi ve faiz artırma olasılığını yükseltti. Amerika Merkez Bankası Fed'in aralık ayında faiz artırma olasılığı yüzde 70'lere çıktı. Ancak ortada kesinleşmiş bir durum yok."
" Çünkü süreç uzun. Finansal piyasalar açısından artık bir gün bile çok uzun bir vade. Aralık ayına kadar neler yaşanacağını yakından takip etmeliyiz. Şu andaki ihtimali benim açımdan yüzde 50-50 olarak değerlendiriyorum."
"Geçen ay faiz kararına ilişkin çok farklı ihtimaller vardı. Ancak bir haftada rüzgâr tersine döndü, Fed pas geçti ve piyasa beklentisi karşılandı. Henüz faiz kararına çok var. Sonuç itibarıyla bu hafta ülke merkez bankalarının açıklayacağı enflasyon verileri önemli olacak."
"Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyon kolay kolay düşmüyor. Çünkü savaşı bilerek ve isteyerek devam ettirdiğiniz zaman petrol fiyatları 100-120 dolar bandında dalgalanıyor. Bu da enerji maliyetlerini artırıyor. Yapay zekâ teknolojisinin ve teknoloji şirketlerinin beraberinde getirdiği enerji maliyetleri de var."
"Geçen haftaki uyarımızda özellikle acemi ve küçük yatırımcılara sık sık seslendik. Artık birikimleriniz üzerinden hayal kurmayı bırakın. Kazanamayacaksınız. Benim bu konudaki düşüncem net. Eski piyasaların geri geleceği, yüksekten satıp düşükten alacağımız, enflasyonun gerileyeceği ve savaşların biteceği yönündeki iyimserlik bana göre çok güçlü değil."
"Bu saatten sonra dünya ekonomileri tıkandı. Bakın, neleri konuşuyoruz? Merkez bankalarının faiz artırma olasılığını ve faiz artırma sürecini konuşuyoruz. Çünkü merkez bankalarının enflasyonu düşürmek için faiz silahından başka ellerinde bir şey kalmadı."
"Uluslararası piyasalarda doların gücünü konuşuyoruz. Doların çok güçlü kalması ve Amerikan tahvil getirilerinin yükselmesi kimin işine geliyor? Bence kimsenin işine gelmiyor. Amerika'nın bile işine gelmiyor."
"Savaş risklerini konuşuyoruz. Ancak savaşın konuşulduğu bir ortamda savaş fiyatlaması yoksa piyasa, pimi çekilmiş bomba gibi kenarda beklemeye devam ediyor. Her şey olabilir."
"Dikkat ederseniz dünya piyasaları açısından olumlu veya iyi diyebileceğimiz bir gelişmeyi konuşamıyoruz. Bu belirsiz süreçte böyle bir değerlendirme yapmak mümkün değil."
Savaşın bittiği bir senaryoda daha iyimser olabiliriz. Ancak bugün Orta Doğu'da Amerika ile İran arasındaki savaşın durduğunu ve geçici bir ateşkes ilan edildiğini düşünelim. Peki, Kafkaslar'daki gelişmeleri nereye koyacağız? Rusya-Ukrayna Savaşı'nı nereye koyacağız? Asya tarafındaki gerilimleri nasıl değerlendireceğiz? Çünkü hepsi pimi çekilmiş bomba gibi bekliyor
"Hindistan ve Pakistan şu anda sakin ama gergin. Güney Kore ve Kuzey Kore de aynı şekilde. Dolayısıyla bence planlanan bir dünya savaşının hazırlıkları yapılıyor ve herkes buna hazır."
"Rusya, Avrupa'ya açıkça "Biz savaşa hazırız" mesajı verdi. Dünya ülkelerinin hazırlıklarına baktığımızda, altın hareketlerini de görüyoruz. Dünya genelinde merkez bankaları rezervlerini artırıyor. Bütün bunlar bir dünya savaşıyla ilgili hazırlık sürecinin işaretleri."
"Avrupa ülkelerine bakalım. İngiltere başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi son bir aydır halka gıda stoklamaları ve enerji krizlerine karşı hazırlıklı olmaları yönünde çağrılar yapıyor. Medya sektörüne baktığınızda, elektrik kesintileri yaşanması durumunda radyodan yayınların nasıl sürdürüleceğine ilişkin yeni tedbirler açıklandığını görüyoruz."
"Bunlar normal gelişmeler değil. Yaklaşık iki yıldır bu tür hazırlıklar yapılıyor. Üstelik bunları ben söylemiyorum. Ülkeleri yöneten liderler dünyaya açıkça açıklamalarda bulundu. Dünya savaşı riskinin giderek yaklaştığı yönündeki değerlendirmeler artık daha yüksek sesle dile getiriliyor. Ülkelerin dışişleri bakanları ve liderleri bu riski sürekli gündeme getirdi."
"Yatırımcıların da bütün bunları duyduğunda bazı gerçekleri idrak etmesi gerekiyor. Dünyayı ve ülkeleri yöneten liderler bir dünya savaşı riskinden bahsediyorsa, bunu açıkça dile getirebiliyorsa, ülkeler vatandaşlarına gıda stoklama ve nakit bulundurma çağrıları yapıyorsa, medya sektörü elektrik kesintileri ve dijital saldırılar karşısında yayınlarını geleneksel yöntemlerle sürdürmek için hazırlık yapıyorsa bunun adı savaş hazırlığıdır."
"Yatırımcı da dünyadaki bu ortamda varlıklarını nasıl koruyacağını sorgulamalı. Güvenli liman neresi? Varlıklarımı nasıl saklayabilirim? Allah korusun, ülkeler hazırlıklarını yapıyor, devletler hazırlıklarını yapıyor, sektörler hazırlıklarını yapıyor. Peki, ben hazırlığımı yaptım mı? Ben ne yapacağım?"
"Çok basit bir soru soracağım: Allah korusun, bir hafta sonra üçüncü dünya savaşının çıkmasına neden olacak bir gelişme yaşandı. Ne yapacaksınız? Bunun hazırlığını yaptınız mı? Bence yapılmadı."
"Bireysel olarak yatırımcılar böyle bir hazırlık yapmadı. Şoklara ve gelişmelere karşı hazırlıklı değiller. Benim en çok üzüldüğüm konu da bugüne kadar olduğu gibi bütün parasını tek bir varlığa yatırmış ve aylarca bekleyen yatırımcıların bu süreçte en çok zarar görecek kesim olması."
"Elinizdeki varlıkların tamamını dijital ortamda tutmanız da bana göre yanlış. En azından yüzde 25'ini fiziki olarak saklama koşullarını düzenli şekilde belirlemelisiniz. Hırsızlık olur, çalışıyorum gibi gerekçeler öne sürülebilir. Ancak bir şekilde bu koşullara karşı hazırlık yapmak gerekiyor."
"Kimse size 10 milyon veya 20 milyon TL kenara koyun demiyor. En azından bir ay geçinmenizi sağlayacak miktarda nakit paranız cebinizde olsun. Ben her zaman bunu telkin ederim. Bu benim için önemli."
Petrol fiyatları 100 doların üzerinde kaldığı sürece yatırımcının, özellikle acemi ve küçük yatırımcının kendisine şu soruyu sorması gerekiyor: Petrol fiyatlarının bu kadar yükselmesi kimin işine yarıyor?
"İlk olarak akla Arap ülkeleri ve Körfez ülkeleri gelebilir. Ancak ben böyle düşünmüyorum. Çünkü savaş var ve Hürmüz Boğazı kapalı. Körfez ülkeleri bu yıl dokuz aydır satış yapamadıkları için altın ve gümüş satmak zorunda kaldı. Para kazanamadılar. Hürmüz Boğazı kapalı olduğu için tankerlerle deniz yolunu kullanamadılar. Karayoluyla sevkiyat yapmaya başladılar. Orada da ciddi saldırılar yaşandı. Sonuç itibarıyla ekonomik açıdan çok ciddi yara aldılar."
Körfez ülkelerini bir kenara bırakalım. Bana göre bu süreçte en çok kazanan Rusya oldu. Petrol fiyatları 100 dolar seviyesinin üzerinde seyrederken dokuz ay boyunca çok ciddi miktarda satış yaptılar ve büyük bir servet elde ettiler.
Peki, kazandıkları bu parayı ne yaptılar? Bence altın aldılar.
Çin, dünyadaki altın rezervlerini ucuzdan toplayarak kazanıyor. Amerika hem toprak bütünlüğü hem de savaş manipülasyonu yoluyla finansal piyasalarda kazanıyor. Rusya ise enerji ve emtia tarafında kazanıyor.
Bunlar kazanan taraf. Peki, kim kaybetti? Bu üç ülke dışında herkes finansal piyasalarda kaybetti.
Google Play
App Store
10:28
Haberi Paylaş
YORUM YAZ