Emekli maaşınız neden 20 bin lirada kaldı? Milyonlarca çalışan risk altında

Emekli maaşlarındaki düşüşün sorumlusu EYT mi yoksa sistemin kendisi mi? Sosyal güvenlik sistemindeki hesaplama yöntemleri, yüksek prim ödeyen çalışanları bile  şaşırtıyor. Bugün asgari ücretin 2 katı maaş alan bir çalışanın sistemde görünen emekli aylığı 20 bin TL civarındayken; asgari ücretin 4, 5 hatta 6 katı prim ödeyenlerin aylıkları dahi 25 bin - 30 bin TL bandında takılı kalıyor. Peki sorunun sebebi ne? 

4A kapsamında çalı­şan SSK’lılar “4A Emek­li Aylık Bilgisi Hesaplama”, BAĞ-KUR sigortalıları ise “4B Emekli Aylık Bilgisi He­saplama” ekranından bugün itibarıyla bağlanabilecek emekli aylıklarını görebili­yor.
 

Sisteme giren çalışanla­rın önemli bir bölümü, yıllar­ca prim ödemelerine rağmen beklediklerinden çok daha düşük emekli aylıklarıyla kar­şılaşıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun düşük emekli aylıkları konusunda sıkıntı yaşayan emeklilerle ilgili konuştu.
 

EMEKLİ AYLIKLARI 20 BİN LİRAYA TAKILDI

Erdursun, "Bugün yalnızca asgari ücret­le çalışanların değil, asgari üc­retin iki ya da iki buçuk katı ücretle çalışan kişilerin de he­saplanan emekli aylıkları çoğu zaman yaklaşık 20 bin lira sevi­yelerinde görünüyor. Daha dik­kat çekici olan ise gelir seviyesi yükseldikçe dahi tablonun çok fazla değişmemesi" dedi.
 

AYLIK BAĞLAMA ORANI ENGELİ

Örneğin asgari ücretin dört, beş hatta altı katı ücretle ça­lışan kişiler dahi emekli aylı­ğı hesaplama sistemine girdik­lerinde yaklaşık 25 bin lira ile 28 bin lira 30 bin lira arasında emekli aylıklarıyla karşılaşı­yor. BAĞ-KUR’lularda ise ra­kamlar çoğu zaman daha da dü­şük kalıyor.
 

Erdursun, "mevcut yapı, ödenen prim ile bağlanan emek­li aylığı arasındaki ilişkiyi za­yıflatmış durumda. Çalışanlar daha fazla prim ödeseler bile bunun emekli maaşına güçlü şe­kilde yansımadığını düşünüyor" şeklinde konuştu.
 

Özellikle 2000 sonrası ve daha belirgin şekilde 1 Ekim 2008 sonrası uygulamaya giren sistemde aylık bağlama oranla­rının düşmesi, güncelleme kat­sayılarının değişmesi ve büyü­meden-gelişmeden emeklilere verilen payın azalması nede­niyle bağlanan emekli aylıkları giderek düşüyor.
 

Erdursun, "Çünkü sorun yalnızca emek­li sayısının artması olsaydı, bugün çalışan ve henüz emek­li olmamış kişilerin sistemde yüksek emekli aylıkları görme­si gerekirdi. 
 

Oysa mevcut tablo bunun tam tersini gösteriyor. Sistem bugün yalnızca mev­cut emeklilere değil, gelecekte emekli olacak milyonlarca çalı­şana da düşük emekli aylığı he­saplıyor" dedi.

Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin yeniden ele alınma­sı gerektiğini ifade eden Erdursun, "Özellikle çalışan­ların ödedikleri prim ile ala­cakları emekli aylığı arasında­ki bağın güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Aksi halde uzun yıllar çalışan, yüksek prim öde­yen milyonlarca kişi emeklilik döneminde ciddi gelir kaybı ya­şamaya devam edecek" şeklinde konuştu.

KONU EYT DEĞİL

Bugün artık tartışılması ge­reken konu yalnızca EYT de­ğildir. Asıl tartışılması gereken konu, çalışanların gelecekte in­san onuruna yakışır bir emekli aylığı alıp alamayacağıdır. Çün­kü mevcut sistem yalnızca bu­günün emeklilerini değil, yarı­nın emeklilerini de düşük ay­lığa mahkûm edecek şekilde ilerliyor.