Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Altın fiyatları düşüş eğilimine devam ediyor. Peki bu bir çakılma habercisi mi? Ekonomist Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, küresel piyasalarda yaşanan sert satış dalgasını değerlendirerek, yatırımcıların neredeyse tüm varlık sınıflarında satışa yöneldiğini söyledi.
Piyasalardaki sert hareketin nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Eryılmaz, ekranın genelinde kırmızı bir görünüm olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“S&PX pozitif sadece gördüğüm kadarıyla yeşil. Dolar endeksi yeşil. Dolar/TL kısmı yeşil. Başka ne var? Dolar/Yen paritesinde bir miktar yeşillik görüyorum. BIST tarafında, benim baktığım ve kendi portföyümde bulunan BIST Bilişim pozitif görünüyor. Bir de altın-gümüş rasyosu yeşil. Onun dışında bütün ekran kırmızı.”
Piyasalarda olağanüstü bir hareket gördüğünde ilk olarak petrol fiyatlarını kontrol ettiğini belirten Eryılmaz, gün içindeki değerlendirmesini şöyle anlattı:
“Son dönemde artık şöyle yapıyorum; eğer piyasaya bakamadıysam ve bir anda çok anormal bir artı ya da eksi görüyorsam ilk etapta petrol fiyatlarına bakıyorum. Bugün de ilk yaptığım şey o oldu. Dedim ki herhalde yine anlaşamadılar, bir pürüz çıktı, petrol yukarı gitti. Bir baktım, petrol de aşağıda.”
Petrol fiyatları ile piyasa hareketleri arasındaki uyumsuzluğa dikkat çeken Eryılmaz şunları söyledi:
“Savaşın ortasında petrolde 126 dolarları gördük ama piyasa yükselmeye devam etti. Burada bir anomali vardı. ‘Piyasalar bunu fiyatlamıyor’ diyorduk.”
“Şimdi savaş devam ediyor. Teknik konularda hâlâ pürüzler var. Tam anlamıyla çözülmüş değil. Ama petrol fiyatları 76 dolar seviyelerine kadar geldi. O zaman bu neyin satışı diye soruyorsunuz.”
Satışların arkasındaki önemli tetikleyicilerden birinin SpaceX kaynaklı fiyatlama olduğunu belirten Eryılmaz, şu değerlendirmeyi yaptı:
“İşte burada SpaceX biraz piyasayı korkuttu. İlk gün yüzde 19 yükseldi, sonra tekrar düştü. ‘Değerleme pahalı mıydı, değil miydi, bu kadar yükseliş normal mi?’ gibi sorular piyasanın kafasını karıştırdı. Bir anlamda SpaceX tetikleyici oldu.”
“Dolayısıyla bu alandaki hisseler çok hızlı yükselebiliyor ama aynı şekilde çok hızlı düşebiliyor. SpaceX doğrudan yapay zekâ hissesi değil elbette ama yüksek çarpanlı hisseler açısından örnek teşkil ediyor.”
Geçen hafta altın ve gümüş piyasalarında görülen baskının şimdi hisse senedi endekslerine de yansıdığını belirten Eryılmaz şöyle konuştu:
“Geçen hafta altın ve gümüş için ‘Fed’i unutamadılar’ demiştim. Perşembe ve cuma günü teknik olarak anlaşma sağlanabileceği yönündeki haberlerle Nasdaq yükseldi, endeksler yükseldi ama altın ve gümüş Fed’i ve Fed kararlarını atlatamadı demiştim. Şimdi o gecikmeli şahin Fed etkisini biraz da endekslerde görüyoruz.”
Günün önemli gelişmelerinden birinin de Bank of America raporu olduğunu ifade eden Eryılmaz, raporda yer alan faiz beklentilerinin piyasalarda baskı yarattığını söyledi:
“Bugün ayrıca bir tetikleyici daha vardı. Bank of America’nın raporunun tamamını henüz okuyamadım ama raporda Fed’in bu yıl üç faiz artırımı yapabileceği, toplamda 75 baz puanlık bir artışın Eylül, Ekim ve Aralık aylarında gelebileceği ifade edilmiş. Bu da piyasaları gerdi.”
ABD ekonomisinden gelen verilerin de piyasalardaki satışları desteklediğini belirten Eryılmaz şu değerlendirmede bulundu:
“Sadece bu da değil. Bugün ABD’den hizmet PMI ve imalat PMI verileri geldi. İmalat PMI verisi oldukça güçlü, 55,7 seviyesinde. Dünya genelinde üretim tarafında baskı sürerken, Avrupa zorlanırken ABD ekonomisi hâlâ güçlü görünüm sergiliyor.”
Veri odaklı dönemin başladığını ifade eden Eryılmaz şunları söyledi:
“Bence bu hafta itibarıyla şunu görmeye başladık. Fed ileriye dönük sözel yönlendirmeyi azaltıyor ve verilerin önemi artıyor. Daha önce de söylemiştik; veriler artık daha oynak fiyatlamalara neden olacak. Nitekim tek bir PMI verisinin bile piyasaları etkilediğini görüyoruz.”
Türkiye piyasalarının da küresel risk iştahındaki düşüşten etkilendiğini belirten Eryılmaz, Goldman Sachs raporuna da dikkat çekti:
“Biz de küresel risk iştahındaki düşüşten olumsuz etkileniyoruz. Endekste yaklaşık yüzde 1,29’luk bir geri çekilme var. Bank of America raporunun etkisi küresel tarafta hissedildi. Bizde ayrıca Goldman Sachs’ın bir raporu vardı. Tamamını okuyamadım ama özetine baktım. Raporda Merkez Bankası’ndan doğrudan faiz indirimi beklenmemesi gerektiği, olsa olsa fonlama tarafında teknik adımlar gelebileceği belirtiliyor. Örneğin yüzde 40 olan seviyenin yüzde 37’ye çekilmesi gibi bir senaryodan söz ediliyor.”
Merkez Bankası'nın olası adımları üzerinde çalıştığını belirten Eryılmaz, piyasanın iki farklı görüş arasında bölündüğünü söyledi:
“Bugün birkaç saatimi Merkez Bankası’nın ne yapabileceği üzerine çalışarak geçirdim. İyi senaryo, baz senaryo ve kötü senaryo şeklinde farklı olasılıklar var.”
“Baz senaryoda artık tarafların anlaştığı, petrolün 75–80 dolar arasında dengelendiği ve Hürmüz tarafında normalleşmenin başladığı varsayılıyor. Bu durumda Temmuz ayında teknik bir adım gelebilir ve Eylül’den itibaren toplantı başına 100 baz puanlık indirim beklentileri gündeme gelebilir.”
“Fakat piyasa tam anlamıyla ikiye bölünmüş durumda. Bir kesim bu görüşü savunurken, diğer kesim Goldman Sachs’a yakın duruyor. Uzun süredir bu kadar kararsız bir piyasa görmemiştim.”
Piyasanın bugün daha şahin senaryoyu satın aldığını belirten Eryılmaz şu ifadeleri kullandı:
“Bugün piyasa biraz daha şahin senaryoyu satın aldı. Yani ‘Belki hiç faiz indirimi olmayabilir’ düşüncesi öne çıktı. Ancak burada birçok şart var. Eylül itibarıyla faiz indirimi gelebilmesi için savaş tarafında sorun çıkmaması, Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması, petrolün 75–80 dolar arasında dengelenmesi, enflasyonun düşük gelmesi, rezerv tarafında baskı oluşmaması ve dövize yönelimin artmaması gerekiyor.”
Kendi beklentisini de paylaşan Eryılmaz şöyle devam etti:
“Benim görüşüm şu: Temmuz ayında en iyi ihtimalle yüzde 40’tan yüzde 37’ye teknik bir ayarlama yapılabilir. Ondan bile tam emin değilim. Açık ve net bir faiz indirimi beklemiyorum. Ancak Merkez Bankası’nın ilerleyen dönemde fırsat bulduğu anda faiz indirmek isteyeceğine dair bir görüntü de var.”
“Bu nedenle petrol fiyatları makul seviyelerde kalır ve savaş tarafında yeni bir sorun yaşanmazsa yılın son çeyreğinde bir ya da iki faiz indirimi ihtimalini biraz daha güçlü görüyorum.”
“Tabii burada asıl sorun Merkez Bankası’nın ne düşündüğünü tam olarak bilemememiz. Normal şartlarda faiz indirmemesi gerekir. Ancak son PPK metni ve dolaylı iletişim kanalları bize indirime açık bir görüntü de veriyor. Bu nedenle orta noktada kalıyorum ve gelen verilere göre değerlendirme yapmaya devam edeceğim.”
BIST tarafındaki teknik görünümü değerlendiren Eryılmaz, yatırımcılara şu uyarılarda bulundu:
“BIST tarafında yüzde 1,29’luk düşüş var. Kısa vadede alalım mı, satalım mı? Hayır. 14.850 üzerinde güçlü bir kapanış görmeden alım önermiyorum. Daha önce de söyledim. Eğer 14.850–15.200 bandına gelip geri çekilirse, o zaman kademeli alımlar düşünülebilir.”
“Uzun vadeli yatırımcılar ise güçlü alım yapmak yerine kademeli hareket etmeli. 14.380 civarı ilk kademe, 14.220 civarı ikinci kademe ve 13.850–14.050 arası üçüncü kademe olarak değerlendirilebilir.”
Altın ve gümüş piyasalarında da sert satışların yaşandığını belirten Eryılmaz şunları söyledi:
“Altın tarafında da düşüş var. Yaklaşık yüzde 1,35 gerileme söz konusu. Ons altın 4.124 dolar civarında ve yüzde 1,6 ekside. Gram altın da benzer şekilde yüzde 1,6 gerilemiş durumda.”
“Gümüş tarafındaki satış ise çok daha sert. Yüzde 5’in üzerinde düşüş var. Bunun temel nedeni altın-gümüş rasyosunun altın lehine hareket etmesi. Bugün yeşil kalan göstergelerden biri de buydu.”
“Özellikle gümüş için 60 dolar seviyesi kritik. Bunun altı hiç iyi bir haber olmaz.”
Ons altın için kritik seviyeleri de paylaşan Eryılmaz şöyle konuştu:
“Ons altında şu an alım bölgesinde değiliz. Kısa vadede 4.125–4.145 dolar arası karar bölgesi. Yeni alım için 4.145 dolar üzerinde 15 dakikalık kapanış görmek gerekiyor. Bu durumda sırasıyla 4.153, 4.168, 4.181 ve 4.195 hedefleri gündeme gelebilir.”
“Eğer short düşünülüyorsa ve fiyat 4.150–4.170 bölgesinden dönüyorsa, özellikle 4.108 altında 15 dakikalık kapanışlarda 4.091 ve 4.070 hedefleri gündeme gelir.”
Gümüş için de kritik seviyelere dikkat çeken Eryılmaz, şu ifadeleri kullandı:
“Şu anda kısa vadeli alım bölgesinde değiliz. Bekle-gör bölgesindeyiz. Düşüş trendi devam ediyor. Özellikle 62,5 dolar seviyesi çok önemli.”
“Şu an bu seviye destekten çok direnç gibi çalışıyor. 61,8–62,4 dolar arasında işlem açmak riskli. Fiyat bu bölgede tutunmakta zorlanıyor.”
“61,8 dolar altında short düşünülebilir. 62,5 dolar üzerinde ise kademeli long pozisyon değerlendirilebilir. Ancak burada da yükselişler daha çok tepki hareketi niteliğinde olabilir.”
“61,86 altında 15 dakikalık kapanış gelirse 60,8 ve ardından 60 dolar seviyeleri gündeme gelir. Bu nedenle kısa vadede 61,86 dolar short, 62,5 dolar üzeri ise long bölgesi olarak izlenebilir.”
“Uzun vadeli tarafta ise pozisyonlar korunabilir. Ancak tek seferde büyük alımlar yapılmamalı. 60 dolar uzun vadeli açıdan kritik eşik. Bu seviyenin altına inilirse pozisyon azaltmak düşünülebilir.”
“Yeni alım yapmak isteyenler için 60–61 dolar bandı ilk kademe olarak değerlendirilebilir. İkinci kademe ise 63 dolar üzeri olabilir. 64 dolar üzeri ise daha güçlü bir görünüm anlamına gelir.”