Sosyal medyada ''Sadece RT yaptım'' diyerek paylaşım yapanlar dikkat!
Yargıtay’ın verdiği son karar, milyonlarca sosyal medya kullanıcısını yakından ilgilendiriyor.
Başkasının paylaştığı bir fotoğraf veya videoyu kendi hesabından yeniden paylaşmak, bazı durumlarda hapis cezasıyla sonuçlanabiliyor.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, sosyal medyada daha önce paylaşılan bir görüntünün yeniden paylaşılmasıyla ilgili davada yerel mahkemenin verdiği 1 yıl 8 ay hapis cezasını onadı.
Karara konu olayda, darp edilen bir kişinin görüntülerini kendi hesabından paylaşmasının ardından, başka bir kullanıcı da aynı videoyu kendi hesabından yeniden yayınladı.
Mağdurun şikâyeti üzerine açılan davada, yeniden paylaşımı yapan kişi ''kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma'' suçundan cezalandırıldı.
Kararla birlikte sosyal medyada ''RT'', ''repost'' veya ''alıntılayarak paylaşma'' işlemlerinin hukuki boyutu yeniden gündeme geldi. Özellikle fotoğraf ve videoların kişisel veri sayılıp sayılmayacağı, kamuya açık bir hesaptan alınan içeriğin yeniden paylaşılmasının suç oluşturup oluşturmayacağı ve ''Ben üretmedim, sadece paylaştım'' savunmasının geçerli olup olmayacağı merak konusu oldu.
Yargıtay’ın kararında, bir kişinin fotoğrafını veya görüntüsünü daha önce kendi hesabından paylaşmış olmasının, bu içeriğin üçüncü kişiler tarafından rıza dışında yeniden yayılmasına otomatik olarak izin vermediği vurgulandı.
Peki, sosyal medyada hangi paylaşımlar suç kapsamına giriyor? Her fotoğraf ve video kişisel veri kabul ediliyor mu?
RT yapan kişi, içeriği ilk paylaşan kişiyle aynı hukuki sorumluluğu taşıyabilir mi?
Haber amacıyla yapılan paylaşımlarda durum değişiyor mu?
Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, Yargıtay’ın dikkat çeken kararını sosyal medya kullanıcıları açısından inceleyerek Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e değerlendirdi.
Sosyal medyada her görülen içeriğin düşünülmeden yeniden paylaşılmaması gerektiğine dikkat çeken Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bazı paylaşımların KVKK kapsamında kişisel veri, bazı durumlarda ise Türk Ceza Kanunu kapsamında suç niteliği taşıyabileceğini belirtti.
Prof. Dr. Kırık, sosyal medyada RT yapmanın tek başına otomatik olarak suç anlamına gelmediğini, asıl belirleyici unsurun paylaşılan içeriğin niteliği ve paylaşımın hukuka uygun olup olmadığı olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
''Bu karar, sosyal medyada gördüğümüz her içeriği düşünmeden yeniden paylaşmamamız gerektiğini gösteriyor. Özellikle paylaşımda bir kişiyi belirli veya belirlenebilir hale getiren fotoğraf, video ya da başka bir bilgi varsa, bunun rıza dışında yeniden yayılması KVKK açısından kişisel veri, bazı durumlarda ise TCK kapsamında suç boyutuna taşınabiliyor. Burada önemli olan sadece “RT” tuşuna basılması değil, paylaşılan içeriğin ne olduğu, kimi tanımladığı ve yeniden paylaşımın hukuka uygun olup olmadığıdır.''
Sosyal medya kullanıcılarının en sık başvurduğu ''İçeriği ben üretmedim, sadece RT ettim'' savunmasına da dikkat çeken Prof. Dr. Kırık, yeniden paylaşımın yeni bir yayma eylemi olarak değerlendirilebileceğini söyledi.
“Ben üretmedim, sadece RT ettim” demek tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmıyor. Çünkü teknik açıdan RT işlemi de içeriğin yeni bir kullanıcı kitlesine ulaşmasını sağlayan ayrı bir yayma eylemi olabilir. İlk paylaşan kişinin sorumluluğu ile yeniden paylaşan kişinin sorumluluğu aynı olmak zorunda değildir; ancak yeniden paylaşan kişi de kendi yaptığı eylem nedeniyle ayrıca değerlendirilebilir.''
Prof. Dr. Ali Murat Kırık, hesabın herkese açık olmasının içeriğin sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmediğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
''Kamuya açık bir hesaptaki fotoğraf veya videoyu yeniden paylaşmak da suç sayılabilir. Hesabın herkese açık olması, o hesaptaki her içeriğin sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmiyor. KVKK bakımından temel nokta, verinin kişisel veri niteliği taşıyıp taşımadığı ve bu verinin hangi amaçla kullanıldığıdır. Yargıtay'ın bu kararında da kişinin görüntüyü daha önce kendisinin paylaşmış olması, üçüncü kişilere bunu istediği gibi yeniden yayma hakkı vermediği yönünde değerlendirildi.''
Prof. Dr. Kırık, görüntüde yer alan kişinin belirli veya belirlenebilir olmasının kritik önem taşıdığını belirterek şöyle konuştu:
''Her fotoğraf veya videoya otomatik olarak aynı hukuki sonuç bağlanmaz; ancak görüntüdeki kişi belirli ya da belirlenebilir durumdaysa, o görüntü kişisel veri niteliği taşıyabilir. Örneğin yüz, ses, isim veya görüntüyü belirli bir kişiyle ilişkilendirmeyi sağlayan başka bilgiler kişinin tespit edilmesine imkân verebilir. Adli bilişim açısından da burada önemli olan, dijital görüntünün tek başına mı yoksa diğer dijital verilerle birlikte mi belirli bir kişiyi ortaya çıkardığıdır.''
Özellikle darp, kavga, şiddet veya mağdurun görüntüsünün yer aldığı videoların yeniden paylaşılması halinde durumun daha hassas hale gelebileceğini belirten Prof. Dr. Ali Murat Kırık, her görüntünün otomatik olarak suç oluşturmayacağının da altını çizdi:
''Darp görüntüsünde kişinin görüntüsünün yanı sıra yaşanan olayın niteliği de kişisel mahremiyet açısından çok daha hassas bir durum ortaya çıkarabilir. Ancak “darp görüntüsü olduğu için otomatik olarak suçtur” şeklinde bir yaklaşım doğru olmaz; asıl mesele kişisel verinin hukuka aykırı biçimde yayılıp yayılmadığıdır. Yani cezai değerlendirmede görüntünün içeriği, kişinin belirlenebilirliği, rıza durumu, paylaşımın amacı ve somut olayın şartları birlikte ele alınır.''
Sosyal medya kullanıcılarının “Zaten kendi hesabında paylaşmış” diyerek bir görüntüyü yeniden yayınlamasının da otomatik olarak hukuka uygun kabul edilemeyeceğini belirten Prof. Dr. Kırık, şu ifadeleri kullandı:
''Kişinin daha önce kendisinin paylaştığı bir fotoğraf veya videoyu yeniden paylaşmak da suç oluşturabilir. Bu, kararın kullanıcılar açısından en dikkat çekici taraflarından biri bu. Bir kişinin kendi hesabında fotoğraf veya video paylaşmış olması, o görüntünün artık herkes tarafından sınırsız şekilde kopyalanabileceği veya başka hesaplarda yayımlanabileceği anlamına gelmiyor. KVKK'daki kişisel veri mantığı açısından da verinin internette bulunuyor olması, o verinin üzerindeki tüm kontrolün ortadan kalktığı anlamına gelmez.''
Sosyal medyada bir içeriği yalnızca alıntılamak, üzerine yorum yazmak veya başka bir amaçla paylaşmanın tek başına hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını belirten Prof. Dr. Ali Murat Kırık, şu uyarıda bulundu:
''Paylaşımın amacı ve paylaşım biçimi değerlendirmede önem taşıyabilir; fakat “yorum yaptım” veya “alıntı yaptım” demek tek başına sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Özellikle kişisel veri içeren bir görüntüyü yeniden yayıyorsanız, eklediğiniz yorum görüntünün yeni bir kitleye ulaşmasına neden oluyorsa ayrıca değerlendirilmeniz mümkün olabilir. Burada ifade özgürlüğü, haber verme amacı, kamu yararı ve kişisel verinin korunması arasında bir denge kurulması gerekiyor.''
Kararın yalnızca bireysel sosyal medya kullanıcılarını değil, haber amacıyla sosyal medya içeriklerini kullanan kişi ve kurumları da yakından ilgilendirdiğini belirten Prof. Dr. Kırık, haber verme amacının tek başına sınırsız bir kullanım hakkı sağlamadığını söyledi:
''Haber amacı önemli bir unsur ancak kişisel veri içeren her görüntünün sınırsız şekilde kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Özellikle haber hesabının görüntüyü gerçekten kullanmasının gerekli olup olmadığı, görüntünün ne kadarının kullanılacağı ve kişinin gereksiz şekilde teşhir edilip edilmediği önem kazanıyor. Açık rıza almak son derece önemli Adli bilişim açısından benim önerim şu: Bir görüntüyü paylaşmadan önce “Bu görüntü haber için gerçekten gerekli mi, kişiyi gereksiz yere ifşa ediyor muyum ve aynı bilgiyi daha az kişisel veri kullanarak verebilir miyim?” soruları mutlaka sorulmalı. Buna uygun hareket edilmelidir.''
Google Play
App Store
12:35
