Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti sürerken Washington yönetiminin Çinli şirketlere yönelik yapay zekâ çipi ihracatına ilişkin dikkat çekici veriler ortaya çıktı. ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast, Nvidia ve Advanced Micro Devices (AMD) tarafından üretilen 879 binden fazla yapay zekâ çipinin Çin'e gönderilmesine onay verildiğini açıkladı. Mast, İhracat Kontrol Reformu Yasası (ECRA) kapsamındaki yetkilerini kullanarak iki şirketin Çin'e yönelik ihracat lisansı başvurularını ve onaylanan satışlara ilişkin bilgileri kamuoyuyla paylaştı.
ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosunun (BIS) komiteye sunduğu belgeler, Çinli şirketlerin yapay zekâ çiplerine yönelik talebinin boyutunu gözler önüne serdi. Verilere göre, Çin'deki şirketlere 3,4 milyonun üzerinde yapay zekâ çipinin satılması için BIS'e lisans başvurusu yapıldı.
Başvurularda dikkat çeken isimlerden biri, ABD Savunma Bakanlığının "Çin Askeri Şirketleri" listesinde bulunan Alibaba oldu. Alibaba ve bağlı şirketleri için 948 bin 950, Tencent ve bağlı kuruluşları için 150 bin, Baidu için 43 bin, BYD için ise 4 bin çip gönderilmesi talep edildi. BIS, toplam 21 lisans başvurusu kapsamında 11 Mayıs 2026 itibarıyla 879 binden fazla çipin ihracatına, yeniden ihracatına veya ülke içindeki transferine izin verdi.
Açıklanan belgelerde hangi şirketlere ne kadar çip gönderilmesine izin verildiği de yer aldı. Buna göre Alibaba'ya 75 bin, Tencent ve bağlı şirketlerine 150 bin, Baidu'ya 43 bin ve PYD’ye 4 bin yapay zekâ çipinin gönderilmesi onaylandı. Bu rakamlar, Çin'in önde gelen teknoloji şirketlerinin ABD üretimi yapay zekâ donanımlarına yönelik talebini ortaya koyarken ihracat izinlerinin kapsamını da gözler önüne serdi.
Belgelerde öne çıkan bir diğer konu ise ihraç edilen çiplerin farklı şirketlere veya ülkelere yönlendirilme ihtimali oldu. Nvidia'nın iki lisans başvurusu dışındaki tüm başvurularında, çiplerin kullanılacağı sistemleri veri merkezlerine kurabilecek kuruluşlar arasında Maginfra, Beijing New Matrix Information Technologies, ZTE Kangxun Telecom ve Lenovo ile bağlı şirketleri gösterildi. Diğer başvurularda ise Aivres Systems, XFusion Technologies International, Cloudnine Information Technologies ve Changkuai Computing Information Industry gibi şirketler yer aldı.
Yayımlanan belgede, Maginfra, Beijing New Matrix Information Technologies ve Aivres Systems ile bağlantılı olarak çiplerin başka ülke veya kuruluşlara yönlendirilmesi riskine ilişkin daha önce kamuoyuna yansıyan haberlere de dikkat çekildi.
İhracat başvurularında adı geçen bazı şirketlerin, AMD tarafından yapılan birden fazla lisans başvurusunda da nihai alıcı olarak gösterildiği anlaşıldı. Buna karşın Nvidia ve AMD, gerçekleştirdikleri tüm lisans başvurularında çiplerin başka ülkelere veya kuruluşlara yönlendirilme ihtimalini "düşük" olarak değerlendirdi.