ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin hassas bir dönemden geçtiği sırada F-35 savaş uçaklarıyla ilgili dikkat çekici bir gelişme gündeme geldi. Avustralya’dan ABD’ye inceleme, olası onarım ya da imha amacıyla gönderilen F-35 parçalarının Çin hükümetinin eline geçtiği bildirildi. Bloomberg’ün konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre sevkiyat, ABD’ye ulaşmadan önce Güney Kore’de durdu. Ardından Hong Kong’a yönlendirilen parçaların daha sonra Çin hükümetinin kontrolüne geçtiği öne sürüldü. Parçaların şu ana kadar geri verilmediği de aktarıldı.
Söz konusu sevkiyatta Avustralya Hava Kuvvetleri'ne ait bir F-35'in kokpit kanopisi ile silah yuvası kapağının bulunduğu belirtildi. Parçalar, mayıs ayının sonlarında UPS tarafından Avustralya'dan ABD'ye taşınıyordu. Lockheed Martin tarafından tedarik edilen iki bileşenin de radar emici malzemeyle kaplı olduğu bildirildi. Tam da bu ayrıntı, olayı sıradan bir nakliye sorunundan çıkarıp güvenlik tartışmasının merkezine taşıdı.
Olayın en büyük soru işareti ise sevkiyat rotasında yaşananlar. Bloomberg’ün kaynaklarından birine göre kargo ABD'ye giderken Güney Kore'de durdu, ardından Hong Kong'a yönlendirildi. Ancak sevkiyatın neden Güney Kore'de durduğu, Hong Kong rotasının kim tarafından belirlendiği ve yönlendirmenin kasıtlı mı yoksa yanlışlıkla mı yapıldığı henüz bilinmiyor.
Daha önce F-35 parçalarının beklenmedik şekilde Hong Kong'a yönlendirildiği ve geri alınamadığı gündeme gelmişti. Yeni iddia ise parçaların Çin hükümetinin elinde olduğu yönünde. Çin Dışişleri Bakanlığı ise 24 Eylül'de olaydan haberdar olmadığını açıkladı.
F-35 parçalarıyla ilgili gelişmenin zamanlaması da Washington'da tartışma yarattı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde gerçekleştirdiği devlet ziyareti kapsamında ABD'ye giderken olay yeniden gündeme taşındı. Bloomberg ve diğer haber kuruluşlarının aktardığına göre Şi'nin ziyareti için Washington'da geniş kapsamlı bir resmi program hazırlandı.
ABD Senatörü Elissa Slotkin de Bloomberg Television'a yaptığı açıklamada F-35 parçalarıyla Şi'ye yönelik resmi karşılama arasındaki karşıtlığa dikkat çekti.
Slotkin, Çin'in hassas Amerikan teknolojilerinden bazılarını elinde tuttuğunu söylerken, aynı anda Çin lideri için kırmızı halılı bir karşılama yapılmasını eleştirdi.
Çin'in eline geçtiği öne sürülen parçaların F-35'in çalışan elektronik sistemlerinden olmadığı belirtiliyor. Ancak kokpit kanopisi ve silah yuvası kapağında radar emici malzemelerin bulunması, güvenlik tartışmasının temel nedenlerinden biri. F-35'in düşük görünürlük özelliği yalnızca uçağın gövde tasarımından kaynaklanmıyor. Uçağın farklı bölümlerinde kullanılan özel malzeme ve kaplamalar da radar izinin azaltılmasına katkı sağlıyor. Bu nedenle söz konusu fiziksel parçaların incelenmesi, F-35'in düşük görünürlük özellikleri hakkında bilgi elde edilip edilemeyeceği sorusunu gündeme taşıdı.
Öte yandan ABD ve Avustralya makamlarından şu ana kadar Pekin'in sevkiyatı kasıtlı olarak yönlendirdiğine ya da teknolojiyi incelediğine ilişkin bir açıklama gelmedi. Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles da parçaların "hassas" kategorisinde olmadığını söyledi.
Pentagon'a bağlı F-35 Ortak Program Ofisi, sevkiyatla ilgili sorundan haberdar olduğunu ve parçaların geri alınması için ABD makamları ile sektör ortaklarıyla birlikte çalışıldığını daha önce açıklamıştı. Kurum, olayın nasıl meydana geldiğinin araştırıldığını ve benzer bir durumun yeniden yaşanmaması için ek güvenlik önlemleri üzerinde çalışıldığını bildirdi. Lockheed Martin de taşıma süreçlerindeki gözetimin güçlendirilmesi ve benzer bir olayın tekrarlanmasının önlenmesi için ilgili taraflarla çalışıldığını açıkladı.
Google Play
App Store
13:43
YORUM YAZ