Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Üniversite mezunu olmak artık çok daha maliyetli. Bugün bir vakıf üniversitesinde eğitim almak isteyen öğrenci, 8 yıl öncesine göre 29 kat daha fazla para ödüyor. Yapılan bir araştırmaya göre üniversitelerin 2026 yılı için hedeflediği toplam ciro ise 80 milyar TL’nin üzerinde.
2026 üniversite tercih süreci 10 Ağustos’ta sona erecek. Adaylar YKS puanı ve sıralamalarına göre en iyi üniversite ve bölümleri seçebilmek için yoğun bir mesai harcarken, dikkate alınan en önemli kriterlerden biri de eğitim ücretleri. Çünkü eğitim uzmanı Salim Ünsal’ın yaptığı bir araştırmaya göre vakıf üniversitelerinde bir öğrencinin ortalama yıllık eğitim ücreti 2018-2026 yılları arasında Türk lirası bazında yaklaşık 29 kat, dolar bazında ise dört kat arttı.
2018 YKS döneminde vakıf üniversitelerinde yıllık ortalama eğitim ücreti 15 bin 817 TL iken, 2026 YKS döneminde bu rakam 458 bin 146 TL’ye yükseldi. En sert artışlar ise enflasyonun etkisinin yoğun hissedildiği 2023 (%130,9) ve 2024 (%119,2) yıllarında yaşandı.
Dolar bazında değerlendirildiğinde de ücretlerde kayda değer bir yükseliş görüldü. 2018’de 2 bin 415 dolar olan ortalama yıllık ücret, 2022’de 2 bin 114 dolara geriledikten sonra hızla yükselerek 2024’te 5 bin 795 dolara, 2026’da ise 9 bin 635 dolara ulaştı. Böylece eğitim ücretleri döviz bazında da yaklaşık dört katına çıktı. Vakıf üniversitelerinin bütün kontenjanlarını doldurması hâlinde hedeflenen toplam ciro, 2018’de 2,47 milyar TL iken 2026’da 80,67 milyar TL’ye yükseldi. Gerçekleşen toplam gelir ise 2018’de 1,8 milyar TL’den, 2025’te 47,01 milyar TL’ye çıktı.
Kontenjanlar 2018’de 156 bin 507 iken, 2025’te 189 bin 731 ile zirve yaptı, 2026’da ise 176 bin 80’e geriledi. Yüksek ücret artışlarının etkisiyle doluluk oranı da düşüş gösterdi. 2022’de yüzde 95,5, 2023’te yüzde 92,5 olan doluluk oranı, 2025’te yüzde 72,6 ile son sekiz yılın en düşük seviyelerinden birine indi.
Salim Ünsal, vakıf üniversitesi ücretlerinin 2023 öncesi mi yoksa sonrası mı daha rasyonel olduğu konusunda kesin bir değerlendirme yapmanın zor olduğunu belirtti. 2021’den sonra TÜİK’in açıkladığı kümülatif enflasyonun yüzde 700’e yaklaştığını, üniversitelerin ise yeni öğrenci ücretlerini bu dönemde 19 kat artırdığını ifade eden Ünsal, kurumların 2023’e kadar zam konusunda direndiğini, sonrasında ise sürdürülebilirlik sebebiyle yüksek artışlara yöneldiğini söyledi.
Ünsal, bütün artışlara rağmen ortalama yıllık ücretin 400 bin lira seviyesinde kaldığını, özel okul ücretleriyle kıyaslandığında üniversite eğitiminin hâlâ görece daha düşük maliyetli olduğunu belirtti. Eğitimin anayasal bir hak olduğunu vurgulayan Ünsal, vakıf üniversitelerinin yüksek kâr elde eden ticari kuruluşlar olarak değerlendirilmesinin gerçeği tam yansıtmadığını, dolar bazındaki artışın ise kur baskısı politikasından bağımsız ele alınamayacağını ifade etti.
Google Play
App Store
09:37
