Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
İş Kanunu kapsamındaki milyonlarca özel sektör çalışanını ilgilendiren kritik bir yargı kararı çıktı. Yargıtay, yıllık izne ayrılırken hak ettiği ücreti peşin veya avans olarak alamayan işçinin iş sözleşmesini haklı gerekçeyle feshedip kıdem tazminatını alabileceğine hükmetti. Aynı adliyedeki iki farklı mahkemenin çelişkili kararları üzerine devreye giren Yüksek Mahkeme, "İşçinin talebi olmasa dahi izin ücretini izne çıkmadan peşin ödemeyen patron, haklı fesih gerekçesi doğurur" diyerek işverenler için ültimatom niteliğinde bir emsale imza attı.
Emsal karara uzanan süreç, yıllık izne çıkarken izin dönemine ait ücretini veya avansını alamadığı için istifa eden iki farklı çalışan (A.B. ve B.K.) ile başladı. Yıllık izin parası ödenmediği için işten ayrılıp İş Mahkemesi’nin yolunu tutan işçiler hakkında aynı adliye binasındaki daireler taban tabana zıt kararlar verdi:
Aynı şehirde ve aynı binada iki ayrı dairenin uyuşmazlığa düşmesi üzerine konu Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu tarafından Yargıtay’a taşındı.
Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesini hatırlatarak uyuşmazlığa son noktayı koydu. Kanunun açık hükmüne göre işverenin; yıllık izne ayrılan her işçiye izin dönemine ait ücretini izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorunda olduğu vurgulandı.
Kararda, işçinin bu yönde bir talebi veya başvurusu olmasa dahi işverenin bu ödemeyi re'sen yapması gerektiği ifade edildi. İzin ücretinin peşin ödenmemesinin İş Kanunu’nun 24. maddesi uyarınca "çalışma şartlarının uygulanmaması" ve "ücretin kanuna uygun ödenmemesi" anlamına geldiği, bu durumun da işçiye derhal haklı fesih hakkı tanıdığı belirtildi.
Davalı işverenin "İşçiye kanuni hakkından daha fazla gün izin kullandırdık" şeklindeki savunması da Yargıtay tarafından kabul görmedi. Yüksek Mahkeme kararında şu ifadelere yer verildi:
"Davacıya Kanun’un 53. maddesine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin üstünde yıllık izin kullandırılmış olması, yıllık izin ücretinin mutlak emredici nitelikte olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinen veya avans olarak ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz."
Yargıtay’ın içtihat birliği sağlayan bu kararıyla birlikte, izne ayrılırken hak ettiği izin dönemine ilişkin maaşını veya avansını alamayan tüm çalışanlar için kıdem tazminatı alarak işten ayrılmanın önü tamamen açılmış oldu.