Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD'li otomobil üreticisi General Motors (GM), sürücülerin kişisel verilerinin izinsiz paylaşılmasıyla ilgili büyük bir soruşturmada uzlaşmaya vardı. Washington eyaletinin öncülüğünde 36 eyaletin başsavcılıkları tarafından yürütülen süreçte şirket, 220 milyon dolar ödemeyi kabul etti. Soruşturmanın odağında ise GM'nin OnStar Smart Driver sistemi bulunuyor. Sürücülerin araç kullanım alışkanlıklarını geliştirmelerine yardımcı olmak amacıyla sunulan hizmetin, milyonlarca kişinin konum ve sürüş bilgilerini toplayarak üçüncü taraf şirketlere aktardığı ileri sürülüyor.
2016-2024 yılları arasında milyonlarca GM kullanıcısı, daha güvenli ve verimli araç kullanmalarını sağlayacağı belirtilen OnStar Smart Driver programına katıldı. Ancak iddialara göre sürücülere kişisel bilgilerinin satılmayacağı söylenmesine rağmen sistem üzerinden toplanan ayrıntılı konum ve sürüş verileri, LexisNexis ve Verisk gibi büyük veri aracılarına satıldı. Üstelik bu bilgiler yalnızca araçların nerede kullanıldığını göstermiyordu. Sürücülerin direksiyon başındaki davranışlarına kadar pek çok ayrıntı kayıt altına alınıyordu.
Sistemin topladığı veriler arasında ani ve sert frenlemeler, hız ihlalleri ve gece geç saatlerde yapılan yolculuklar da yer aldı. Bu bilgiler kullanılarak sürücüler hakkında ayrıntılı raporlar hazırlandı. Söz konusu raporların bazı sigorta şirketleri tarafından müşterilerin risk durumunu değerlendirmek ve sigorta primlerini belirlemek amacıyla kullanıldığı belirtiliyor.
Hatta bazı sürücülerin bu veriler nedeniyle sigorta hizmeti alamadığı da iddialar arasında. Böylece sürüş alışkanlıklarını iyileştirmek için geliştirilen bir sistemin, kullanıcıların ödeyeceği sigorta primlerini ve sigortaya erişimini etkileyen bir araca dönüştüğü öne sürüldü.
Skandalın basına yansımasının ardından GM, yaklaşık iki hafta içinde LexisNexis ve Verisk ile veri paylaşımı anlaşmalarını sonlandırdı. Ancak şirketin bu adımı, hakkındaki incelemelerin önüne geçemedi.
Soruşturmanın en dikkat çekici başlıklarından biri de sürücülerin programa nasıl dahil edildiği oldu. Washington Eyaleti Başsavcısı Nick Brown'a göre birçok araç sahibi, OnStar hizmetlerine abone olurken Smart Driver programına da otomatik olarak kaydedildi. Bazı bayi çalışanlarının ise müşterilerin bilgisi ve izni olmadan kullanım koşullarını onlar adına kabul ettiği iddia edildi.
GM'nin OnStar aboneliklerini artırmak amacıyla bayilere çeşitli teşvikler sunduğu, çalışanlara da sisteme dahil ettikleri müşteri sayısına göre prim ödendiği belirtildi.
Dosyada yer alan bir başka iddia ise 370 bin sürücüyü ilgilendiriyor. Bu kişilere uygulama üzerinden Smart Driver programına kayıtlı olmadıkları gösterildiği halde, gerçekte programa dahil edildikleri ve sürüş bilgilerinin satıldığı ileri sürüldü. GM'nin daha sonra kullanıcıları herhangi bir bildirim yapmadan programdan çıkardığı belirtildi. Ancak o zamana kadar veri aracıları ve sigorta şirketleriyle paylaşılan bilgilerin bu kuruluşların elinde kalmaya devam ettiği ifade edildi.
General Motors'un sürücü verileriyle ilgili karşı karşıya kaldığı yaptırımlar yalnızca 220 milyon dolarlık uzlaşmayla sınırlı değil. ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), Ocak 2025'te aldığı kararla GM'nin konum ve sürüş davranışı verilerini tüketici raporlama kuruluşlarıyla paylaşmasını beş yıl süreyle yasaklayan bir düzenleme açıklamıştı.
Düzenleme kapsamında şirketin, bağlantılı araçlardan veri toplamadan önce kullanıcılardan açık onay alması ve araç sahiplerine hassas konum ile sürüş davranışı bilgilerinin toplanmasını kapatma seçeneği sunması da öngörüldü.
220 milyon dolarlık uzlaşmanın ardından açıklama yapan General Motors, kullanıcı gizliliğini korumaya yönelik uygulamalarını güçlendirdiğini bildirdi.
Şirket, bağlantılı araçlardan elde edilen bilgilerin daha güvenli ve kişiselleştirilmiş hizmetler sunulmasına yardımcı olduğunu savundu. GM ayrıca hangi verilerin toplandığı, bu bilgilerin nasıl korunduğu ve müşterilerin veri paylaşımı konusunda hangi seçeneklere sahip olduğu hakkında daha şeffaf davranmayı taahhüt etti.