Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Artan akaryakıt fiyatlarına karşı sürücülerin en büyük sığınağı hâline gelen "Eco" (Ekonomi) tuşu, otomotiv mühendisleri tarafından yeni nesil araçların en sinsi düşmanı olarak tanımlanıyor. Konsoldaki bu masum yeşil düğmeye basıldığında yakıt tüketiminin düşeceği ve bütçenin korunacağı inancı, milyonlarca sürücüyü aralıksız bir şekilde bu modu kullanmaya itiyor. Fakat motor teknolojileri üzerine yapılan son mekanik incelemeler, sürekli ekonomi modunda kullanılan araçların kaputunun altında devasa bir kurum bağlama krizinin yaşandığını kanıtlıyor. Üç beş kuruşluk benzin tasarrufu uğruna motorun adeta sağırlaştırıldığı ve egzoz sistemlerinin tamamen tıkandığı bu süreç, ilerleyen yıllarda kullanıcılara korkunç tamir faturaları olarak geri dönüyor.
Otomobil üreticileri, araçların emisyon normlarını karşılayabilmesi ve kağıt üzerinde daha düşük yakıt tüketimi sunabilmesi için elektronik kontrol ünitelerine (beyin) farklı sürüş yazılımları entegre ediyor. Siz konsoldaki o sihirli "Eco" tuşuna bastığınız anda, aracın beyni gaz pedalının hassasiyetini anında köreltiyor, otomatik şanzımanın çok daha düşük devirlerde vites büyütmesini sağlıyor ve klimanın kompresör gücünü yarı yarıya kısıyor. Motor, minimum yakıt harcamak adına tamamen güçsüz, düşük devirli ve tepkisiz bir karaktere bürünüyor. Bu durum sakin otoyol sürüşlerinde veya sabit hızlı seyirlerde gerçekten de bir miktar yakıt tasarrufu sağlıyor. Ancak bu modun şehir içindeki dur kalk trafikte veya yokuşlu yollarda aylarca, hatta yıllarca aralıksız kullanılması, içten yanmalı motorun o sıcak ve hareketli doğasına tamamen ters düşüyor. Motorun nefes alamaması, içeride biriken zehirli gazların tahliyesini imkansız hâle getirerek parçaların üzerine zift gibi yapışmasına yol açıyor.
İçten yanmalı motorların sağlıklı kalabilmesi ve kendi kendini temizleyebilmesi için belirli aralıklarla yüksek devirlere çıkarak yanma odasındaki sıcaklığı artırması gerekiyor. Sürekli Eco modda kullanılan bir araç, genellikle iki bin devirin üzerine hiç çıkmadığı için motor içi sıcaklıklar o ideal temizleme noktasına bir türlü ulaşamıyor. Düşük ısıda yanan yakıt, silindir kapaklarında, emme supaplarında ve enjektör uçlarında "kurum" adı verilen simsiyah, taş gibi sert bir karbon tabakası oluşturuyor. Kurum bağlayan supaplar zamanla tam kapanmamaya başlıyor, motorun kompresyonu düşüyor ve araç yavaş yavaş "sağırlaşarak" çekişten düşüyor.
Özellikle dizel araçlarda bu durum çok daha ölümcül sonuçlar doğuruyor. Dizel motorların doğası gereği ortaya çıkan partiküller, egzoz hattındaki DPF (Dizel Partikül Filtresi) adı verilen devasa süzgeçte birikiyor. Bu filtrenin içindeki kurumu yakıp atabilmesi için egzoz gazının en az altı yüz derecelere çıkması, bunun için de motorun yüksek devirde çevrilmesi şart koşuluyor. Ancak Eco modda kullanılan bir araç, o devirleri hiç göremediği için partikül filtresi kısa süre içinde tamamen tıkanıyor. Aracın gösterge panelinde yanan o korkutucu arıza lambası, sürücüye sadece partikül filtresinin değil, aynı zamanda yüz binlerce liraya mal olan turbo şarj sisteminin de tehlikede olduğunu haber veriyor.
Yetkili servis mühendisleri, araçların ömrünü uzatmak ve motoru boğmadan tasarruf edebilmek için bu modların bilinçli bir şekilde kombine edilmesi gerektiğini belirterek şu hayati kuralları paylaşıyor:
· Sürekli aynı modda takılı kalmamak: Aracın sadece Eco veya sadece Sport modda kullanılması uzun vadede kalıcı zararlara sebep oluyor. Şehirler arası sabit hızlı yollarda Eco modunu açmak faydalı iken, sollama anlarında veya yokuş tırmanırken aracın mutlaka Normal veya Sport moda alınarak motorun rahatlatılması gerekiyor.
· Uzun yolda motoru temizlemek: Sürekli şehir içi trafiğinde ve düşük devirde kullanılan araçların, ayda en az bir kez otoyola çıkarak güvenli bir şekilde yüksek devirlerde (üç bin devir ve üzeri) on beş yirmi dakika kadar sürülmesi tavsiye ediliyor. Bu işlem, egzoz hattında biriken tüm kurumun yanarak dışarı atılmasını sağlıyor.
· Yokuşlarda aracı boğmamak: Eco modun en büyük handikabı yokuş yukarı çıkarken ortaya çıkıyor. Araç vites düşürmemekte direndiği için motor zorlanıyor, vuruntu yapıyor ve yakıt tüketimi tasarruf etmek yerine daha da artıyor. Yokuşlarda mutlaka modun kapatılması şart koşuluyor.
· Bakım periyotlarını öne çekmek: Eğer yaşadığınız şehrin trafik şartları sizi sürekli düşük devirde kullanmaya mecbur bırakıyorsa, motor yağının kirlenme süresi hızlandığı için yağ ve filtre değişimlerinin fabrika verilerinden daha erken yapılması motorun ömrünü uzatıyor.
Günün sonunda, benzin istasyonunda kâr edildiği düşünülen o ufak meblağlar, birkaç yıl içinde motor rektifiyesi veya partikül filtresi değişimi olarak sürücülerin karşısına devasa bir fatura çıkarıyor.
Google Play
App Store
11:00
