Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Havacılık sektöründe yakıt tüketimini düşürmenin ve karbon salımını azaltmanın yolu, bu kez uçağın en kritik parçalarından biri olan kanatlardan geçiyor. Airbus, uzun süredir üzerinde çalıştığı “Wing of Tomorrow”, yani “Geleceğin Kanadı” projesini kapsamlı şekilde tanıttı.
Program, geleceğin tek koridorlu yolcu uçaklarında kullanılmak üzere yüksek verimli kompozit kanatlar geliştirilmesini amaçlıyor. Projenin en dikkat çekici tarafı ise bu kanatların bugün kullanılanlardan çok daha uzun olması.
Daha geniş kanat açıklığı, uçağın havada daha verimli ilerlemesini sağlıyor. Ancak işin bir de yerdeki tarafı var. Uzayan kanatlar, mevcut havalimanlarındaki park alanları ve taksi yolları açısından ciddi bir sorun yapıyor. Airbus’ın çözümü ise kanat uçlarını katlanabilir hâle getirmek.
Aslında uzun ve ince kanat fikri havacılık için yeni değil. Özellikle planörlerde sıkça görülen bu tasarım, kaldırma kuvvetini artırırken hava direncini azaltıyor.
Mühendislerin “yüksek açıklık oranı” olarak tanımladığı bu yapı sayesinde uçak, aynı kaldırma kuvvetini daha az enerji harcayarak üretebiliyor. Yani daha az yakıtla daha verimli bir uçuş mümkün hâle geliyor. Kanatlar uzadıkça, özellikle kanat uçlarında oluşan girdaplar ve bunların yol açtığı indüklenmiş sürükleme de azalıyor. Bunun sonucu oldukça net: Yakıt tüketimi düşüyor, karbon emisyonu azalıyor.
Airbus, geliştirdiği yeni nesil kompozit kanatlarla çift haneli oranlarda yakıt tasarrufu ve emisyon azaltımı elde etmeyi hedefliyor. Şirketin test platformu olarak kullanacağı Airbus A321neo demonstratöründe, her iki kanat ucunun mevcut tasarıma göre yaklaşık 5 metre uzatılması planlanıyor. Böylece geleceğin kanat geometrisi, gerçek uçuş koşullarına yakın bir ortamda sınanabilecek.
Airbus A320 ve Boeing 737 gibi tek koridorlu yolcu uçakları, yaklaşık 36 metrelik kanat açıklığı sınırına göre tasarlanıyor. Bu ölçü, uçakların dünyanın büyük bölümündeki havalimanlarında mevcut park alanlarını, körükleri ve taksi yollarını sorunsuz kullanabilmesini sağlıyor.
Airbus’ın geliştirdiği yeni kanatlar ise bu sınırı aşacak kadar uzun. Açıkçası sorun da tam burada başlıyor. Uçakların mevcut havalimanı altyapısına sığmaması, ya havalimanlarının yeniden düzenlenmesini ya da bu uçakların yalnızca belirli meydanlarda kullanılmasını gerektirebilir.
Her iki seçeneğin de maliyeti oldukça yüksek. Airbus bu nedenle, uçak yere indikten sonra kanat uçlarını yukarı doğru katlamayı planlıyor.
Böylece uçak, havadayken uzun kanatların sağladığı aerodinamik avantajlardan yararlanacak; yerdeyken ise bugünkü havalimanı standartlarına uyum sağlayacak. Yani bir bakıma, gökyüzünde uzun, apronda daha kompakt bir kanat yapısı kullanılacak.
Fikir dikkat çekici olsa da katlanabilir kanat sisteminin mühendislik tarafı oldukça karmaşık. Kanat uçlarının hareket etmesini sağlayacak menteşeler, aktüatörler ve destek sistemleri uçağın ağırlığını artırıyor. Bu parçaların aerodinamik yapı üzerindeki etkisinin de dikkatle hesaplanması gerekiyor.
Airbus’ın çözmesi gereken en önemli konulardan biri, kanadın yüksek mukavemetini korurken katlanma mekanizmasının oluşturacağı ilave yükleri de güvenli şekilde taşımasını sağlamak. Uçuş sırasında kanatların maruz kaldığı büyük kuvvetler düşünüldüğünde, sistemin yalnızca çalışması yeterli değil. Yıllar boyunca güvenilir biçimde görev yapması da gerekiyor.
Bu nedenle Airbus, doğrudan katlanabilir kanatlarla uçuş testlerine başlamayacak. Şirket, önümüzdeki üç yıl boyunca katlanmayan ancak gelecekte kullanılacak katlanabilir kanatlarla aynı aerodinamik özelliklere sahip demonstratör kanatları test edecek.
Google Play
App Store
11:12
