Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, TGRT Haber canlı yayınında milyonlarca çalışanın ve emeklinin kilitlendiği yeni yıl zam senaryolarını, kulis bilgilerini ve bütçe rakamlarına dayanan matematiksel analizlerini paylaştı. Karakaş, asgari ücret tespit masasındaki kritik eşikten emeklilere yapılması muhtemel düzenlemelerin sınırlarına kadar tüm detayları değerlendirdi.
Karakaş'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
Asgari ücretin sadece özel sektörü değil, toplumun tüm kesimlerini ve SGK gelirlerini doğrudan etkilediğini vurgulayan SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Aralık ayında başlayacak görüşmelere ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
"Asgari ücret sadece özel sektörü ilgilendirmiyor. A'dan Z'ye herkesi, her şeyi ilgilendiriyor. Mesela ev hanımı gidip primini yatıracak; ev hanımı primini yatırdığı zaman asgari ücret yüksek olduğu zaman onu etkileyecek. Hastalık parası alacaksınız etkileyecek, işsizlik parası etkileyecek ve daha da önemlisi SGK açısından da önemli. Asgari ücrete iyi bir güncelleme yapmadığınız zaman SGK'nın da geliri azalıyor. Dolayısıyla burada bütün bu dengeler göz önünde bulundurulacak.
Zaten Aralık ayında başladığı zaman ne olacak burada? İşçi kesimi masaya oturmaz büyük bir ihtimalle. Neden oturmaz? İşçi kesimi açlık sınırının altında bir asgari ücret karşısında masada oturamaz. Oturduğu zaman zaten hiçbir inandırıcılığı kalmaz. Dolayısıyla bugün itibarıyla 38 bin TL'yi aşan bir açlık sınırı var. Aralık ayına geldiğimiz zaman 40 bin TL. 40 bin TL'nin altında bir rakam lafzı olduğu zaman zaten terk edecek ve yine hükümet işverenlerle birlikte bunu belirleyecek. Belirlerken de nasıl belirleyecek? Asgari ücret desteği verecek. Çünkü hükümetin de en büyük endişesi işsizlik artmasın, istihdamı korumaya çalışacak. Şu anda 1.270 TL'lik bir destek var, bu destekte tabii ki güncellenecek."
Merkez Bankası beklenti anketleri ve enflasyon verileri ışığında yaptığı hesaplamaları aktaran Karakaş, yasal güncelleme oranlarını şöyle sıraladı:
"Kasım ve Aralık ayı enflasyonu ile ilgili Merkez Bankası'nın beklenti anketleri var. Buna göre bugün itibarıyla yeniden güncelledim analizlerimi. %10,62 görünüyor SSK ve Bağ-Kur emeklilerine verilecek olan yasal güncelleme. Tekrar söylüyorum; refah payı ve iyileştirme hariç. Memur emeklilerine verilecek olan rakam ise %8,56. Bu güncelleme diyorum, zam değil; kaybedileni yerine koyma anlamında söylüyorum.
Bu anlamda hükümet ilave bir iyileştirme yapmazsa dahi en düşük emekli maaşı 23.000 TL'den 26.054 TL olacak. En düşük memur emeklisi ise bugün itibarıyla 31.527 TL; sadece enflasyon karşısındaki güncelleme ile 34.225 TL olacak. En düşük memur maaşı 70.224 TL'den 76.253 TL'ye çıkacak. Bu söylediğim rakamlar hükümet bir iyileştirme yapmasa dahi çalışanların yılbaşında cebine girmesi gereken rakamlar."
Kamuoyunda konuşulan 10 bin ila 15 bin TL’lik seyyanen zam söylentilerini SGK bütçe verileriyle analiz eden Karakaş, matematiksel sınırları şu sözlerle açıkladı:
"Cumhurbaşkanımız emeklilerin durumlarını iyileştireceğinden bahsetti. Ve biliyorsunuz kulis bilgisi bütün medyada yer aldı; emeklilere 10 bin ile 15 bin TL arasında bir seyyanen zam verileceği furyası yayıldı.
Şimdi seyyanen zam 10 bin ile 15 bin TL arasında verilebilir mi? Matematiksel olarak baktığımız zaman benim yaptığım hesaplamaya göre maalesef 10 bin lira dahi verilemez. 5 bin lira dahi verilmesi çok zor. Bunu neye istinaden söylüyorum? Hükümetin SGK'ya ayırmış olduğu paya baktım ben, onu hesapladım. Emekli sayısını da hesapladım. Bu anlamda baktığım zaman benim bulduğum rakam, yani bu mevcut bütçeyle en fazla 3.805 lira verebiliyorlar.
Benim bu söylediğim rakam yorum değil, matematiksel bir analiz. Mevcut bütçeyle kesinlikle verilemez. Ama ilave bir bütçe çıkaracaklarsa tabii ki olabilir. Kaynak bulabilirler, niye bulmasınlar? Patronlara 15'ten fazla teşvik veriliyor, bir sürü harcamalar yapılıyor. Dolayısıyla emeklilere gelince verilmemesi tabii ki adil olmaz. Mevcut bütçede dediğim gibi emeklilere yıl boyu en fazla aylık 3.805 TL verebiliyorlar."
Tüm emeklileri kapsayacak adil bir düzenleme yapılması gerektiğinin altını çizen İsa Karakaş, sözlerini şöyle tamamladı:
"En düşük emekli maaşı dedik, 2019'da 800 bin kişiyle başladık, bugün 5 milyon 100 bin kişiye ulaştık. Sayın Cumhurbaşkanımızın 2023 yılında vermiş olduğu vaatler, sözler; bütün hükümetin vermiş olduğu vaatler neydi? Memur emeklisine seyyanen zam aynen yansıtılacak. Dolayısıyla memur emeklisi diyor ki 25 bin 153 TL'lik seyyanen zam verilsin.
Yine en düşük emekli haricinde kalan 12-13 milyon emekliyi unutmamak gerekiyor. En düşük emekli haricinde kalanlara da verilmesi lazım. Sadece en düşük emekli maaşı dediğimiz zaman bu işin içinden çıkamayız; adaleti, hakkaniyeti sağlayamayız. Bütün emeklilere eşit bir şekilde verilen sözlerin, başta 25 bin 153 liralık seyyanen zammın ve refah payının verilmesi lazım."