James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

1
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

Araştırmacılar, Dünya'dan yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıktaki Andromeda Galaksisi'nde bulunan WNTR23bzdiq adlı kırmızı dev yıldızın, yörüngesindeki eş yıldızını yuttuğunu ilk kez doğrudan gözlemlediklerini duyurdu. Güneş'ten yaklaşık 7 kat daha kütleli ve 350 kat daha geniş olan dev yıldızda 2025'in sonlarına doğru meydana gelen ışık patlaması, NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu tarafından patlamadan yalnızca 47 gün sonra ayrıntılı biçimde incelendi.

2
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

Yıldızlar yaşamlarının sonuna yaklaştıkça başlangıçtaki boyutlarının yüzlerce katına kadar şişerek yakın yörüngelerindeki tüm gök cisimlerini yutabiliyor. İkili yıldız sistemlerinde ölmekte olan bir yıldızın eş yıldızıyla birleşebileceği uzun süredir bilinse de bilim insanları, bugüne kadar böylesi bir olaya doğrudan tanıklık edememişti.

3
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

EŞ YILDIZ DEVİN ÇEKİRDEĞİNE ÇARPTI

Araştırma ekibi, 2023 yılında NASA'nın artık görevini tamamlamış olan NEOWISE uzay teleskobu ile Kaliforniya'daki Palomar Gözlemevi'nde bulunan WINTER teleskobunu kullanarak WNTR23bzdiq'in giderek parladığını fark etti. Geçmiş kayıtları inceleyen gökbilimciler, kırmızı devin parlaklığının 2018 yılından itibaren kademeli olarak artmaya başladığını tespit etti.

4
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

Bilim insanları, daha önce artan parlaklığın dev yıldızın bir eş yıldızı yutmasından kaynaklanabileceğini öne sürmüştü. Dev yıldızın çekirdeğine doğru sarmal çizerek ilerleyen eş yıldızın sürtünme, ısı ve ışık üretmesi, parlaklıktaki yükselişi açıklıyordu.

5
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

James Webb Uzay Teleskobu'nun 2025 sonundaki patlamanın ardından elde ettiği veriler, Güneş kütlesinin yaklaşık yüzde 70'ine sahip eş yıldızın devin çekirdeğine çarpmasıyla patlamanın gerçekleştiğini ortaya koydu.

6
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

Araştırmacılar, şiddetli patlamanın uzaya Güneş kütlesinin yaklaşık 0,1 ila 0,2 katına eşdeğer miktarda madde savurduğunu hesapladı.

7
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

"GÖRDÜĞÜMDE TAMAMEN ŞAŞKINA DÖNDÜM"

Çalışmanın başyazarı ve New York'taki Columbia Üniversitesi'nden astrofizikçi Viraj Karambelkar, Space.com'a yaptığı açıklamada yıldız birleşmesini anlık olarak yakalamanın zorluğuna dikkat çekti. Karambelkar, "Bir yıldızın eşini yuttuğu anı yakalamak oldukça zor. Bir yıldız eşini yuttuğunda etkisi çok hafiftir; tıpkı koca okyanusa bir kova su dökmek gibi. Bu etkiyi yakalamak için gökyüzünü uzun süre izleyen hassas teleskoplara ihtiyacımız var" ifadelerini kullandı.

8
James Webb Uzay Teleskobu tarihte bir ilki yakaladı: Dev yıldız eşini yuttu

Patlamayı gördüğü andaki tepkisini "Gördüğümde tamamen şaşkına döndüm" sözleriyle aktaran Karambelkar, "Yıldızların eşlerini yutması onlarca yıldır teorik olarak öne sürülüyordu; yaşanan patlama, teorik öngörünün ilk gözlemini sunuyor" dedi.

YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.