Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
ChatGPT, Gemini ve Claude gibi sohbet botları artık pek çok kişinin günlük hayatında önemli bir yer tutuyor. İnsanlar bu sistemleri yalnızca işlerini kolaylaştırmak için değil, fikir almak, sohbet etmek ya da dertlerini paylaşmak için de kullanıyor.
İşin bir de daha ileri boyutu var: Yapay zekâ tabanlı sanal sevgililer. Dijital avatarlar üzerinden kullanıcılara bir yüz, ses ve kişilik sunan bu uygulamalar son dönemde hızla yaygınlaştı. Ancak popülerlik arttıkça endişeler de büyüdü. Uzmanlar, sanal partnerlerin duygusal bağımlılık yaratabileceğini ve zamanla gerçek insan ilişkilerinin yerini alabileceğini söylüyor.
Çin, sanal sevgili uygulamalarını doğrudan kapatmadı. Ancak yürürlüğe giren yeni kurallar, bu tür yapay zekâ hizmetlerinin ülkede sunulmasını neredeyse imkânsız hâle getirdi. Yani ortada resmî olarak topyekûn bir yasak bulunmasa da uygulamada de facto bir yasak söz konusu.
ByteDance, Alibaba ve Tencent gibi Çin’in önde gelen teknoloji şirketleri de mevcut sistemlerini yeni kurallara uyarlamak yerine yapay zekâ sevgili ya da yapay zekâ arkadaş sınıfına giren bazı özelliklerini tamamen askıya aldı. Bu karar, binlerce kullanıcının aylardır konuştuğu yapay zekâ karakterlerine bir anda erişimini kaybetmesine yol açtı.
15 Temmuz’da yürürlüğe giren düzenlemeye göre yapay zekâ sistemleri, kullanıcıların duygusal ihtiyaçlarını aşırı biçimde karşılayacak şekilde tasarlanamayacak. Sistemlerin kullanıcıda duygusal bağımlılık oluşturması ya da gerçek insan ilişkilerine zarar vermesi de kurallara aykırı sayılacak.
Geliştiricilerin bu kapsamda uygulamalara çeşitli güvenlik önlemleri eklemesi gerekiyor. Örneğin kullanıcılara belirli aralıklarla konuştukları kişinin gerçek bir insan olmadığının hatırlatılması zorunlu olacak.
Bunun yanında yapay zekânın kullanıcı hakkında uzun vadeli bir duygusal hafıza oluşturması da sınırlandırılıyor. Açıkçası bu madde, sanal partner uygulamalarının en temel özelliklerinden birini doğrudan hedef alıyor.
Çin hükümetinin bu adımı yalnızca teknoloji güvenliğiyle açıklanmıyor. Düzenlemenin gerekçeleri arasında ülkede uzun süredir düşüş gösteren evlilik ve doğum oranları da bulunuyor. Çinli yetkililer, özellikle genç kullanıcıların romantik ihtiyaçlarını yapay zekâ karakterleri üzerinden karşılamasının gerçek ilişki kurma isteğini azaltabileceğinden endişe ediyor. Yapay zekâ partnerleri genellikle sabırlı, anlayışlı ve tamamen kullanıcının beklentilerine göre hareket eden karakterler sunuyor. Gerçek insan ilişkilerindeki anlaşmazlıklar, sorumluluklar ve belirsizlikler ise bu sistemlerde pek yaşanmıyor. İşte bu nedenle sanal partnerler, bazı kullanıcılar için gerçek ilişkilere kıyasla daha kolay ve cazip bir seçenek hâline gelebiliyor.
Yeni kuralların yürürlüğe girmesinin ardından Çin’in sosyal medya platformu Weibo’da dikkat çekici paylaşımlar yapıldı. Binlerce kullanıcı, erişimini kaybettiği yapay zekâ partnerine veda mesajları yazdı. Bazıları sohbet geçmişlerini arşivledi, bazıları ise yıllardır konuştuğu karakteri kaybetmenin üzüntüsünü yaşadığını anlattı.
Google Play
App Store
17:40
