Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’na katılmak üzere ABD’nin New York kentine gitti. Erdoğan’ın 22 Eylül Salı günü yapacağı konuşmada Gazze’de yaşanan gelişmelerin yanı sıra uluslararası alanda atılması gereken adımlar ve BM’nin yapısına ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor. Dünya 5’ten büyüktür hangi ülkeler? Ayrıntılar…
“Dünya 5’ten büyüktür” ifadesi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin sahip olduğu yetkilere yönelik bir eleştiri olarak kullanılıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmalarda bu sözle birlikte uluslararası sistemin daha adil, demokratik, şeffaf ve kapsayıcı bir yapıya kavuşması gerektiğini dile getirdi. Erdoğan’ın bu söylemi, özellikle uluslararası krizlerde alınan kararların sınırlı sayıdaki ülkenin tutumundan etkilenmesine ilişkin değerlendirmelerle birlikte gündeme geliyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler’in mevcut yapısının II. Dünya Savaşı sonrasındaki koşulları yansıttığını, günümüz dünyasında ise farklı bölgelerin ve ülkelerin daha fazla temsil edilmesi gerektiğini savunuyor. Afrika, Asya ve Latin Amerika gibi bölgelerin BM karar alma mekanizmalarında daha fazla söz sahibi olması gerektiğine dikkat çeken Erdoğan, uluslararası sorunların çözümünde ortak hareket edilmesi çağrısında bulunuyor. “Dünya 5’ten büyüktür” sözü de bu kapsamda BM’nin reform edilmesi gerektiğine yönelik söylemin önemli başlıklarından biri olarak kullanılıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu ifadesi BM Genel Kurulu konuşmalarında ve farklı uluslararası platformlarda da gündeme geldi. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı kaynaklarında, Erdoğan’ın “Dünya 5’ten büyüktür” sözünü BM kürsüsünde ilk kez 2014 yılında açık şekilde dile getirdiği belirtilirken, 2024 yılında yayımlanan bir İletişim Başkanlığı duyurusunda ise Erdoğan’ın 2013 yılında BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesine atıfta bulunarak bu ifadeyi kullandığı aktarıldı.
“Dünya 5’ten büyüktür” sözündeki beş ülke, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olan 5 ülkedir:
Amerika Birleşik Devletleri

Rusya

Çin

Birleşik Krallık

Fransa

BM’nin resmi kaynaklarına göre Güvenlik Konseyi 15 üyeden oluşurken bu üyelerin beşi daimi, 10’u ise seçilmiş geçici üyelerden meydana geliyor. Beş daimi üye arasında Çin, Fransa, Rusya Federasyonu, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri yer alıyor.
Bu beş ülkenin en önemli ayrıcalıklarından biri veto hakkıdır. BM Güvenlik Konseyi’nin karar alma yapısında daimi üyelerin sahip olduğu bu yetki, Erdoğan’ın “Dünya 5’ten büyüktür” söyleminin temel başlıklarından biri olarak ele alınıyor. Erdoğan, uluslararası krizlerde kararların birkaç ülkenin tutumuna bağlı kalmasının küresel sorunların çözümünü zorlaştırdığını belirterek BM sisteminin daha kapsayıcı hale getirilmesi gerektiğini savunuyor.